Elon Musk cảnh báo sốc: “1.000% Mỹ sẽ vỡ nợ”

Elon Musk đưa ra cảnh báo đặc biệt bi quan về triển vọng tài chính của Mỹ khi nợ công ngày càng phình to, trong khi chi phí trả lãi và chi tiêu quốc phòng tiếp tục gia tăng.

Trong cuộc trò chuyện trên Dwarkesh Podcast, CEO Tesla Elon Musk cho rằng Mỹ “1.000%” sẽ vỡ nợ và thất bại với tư cách một quốc gia nếu không tận dụng được AI và robot để tạo ra bước nhảy vọt về năng suất.

Theo Musk, vấn đề lớn nhất nằm ở tốc độ gia tăng nợ công quá nhanh, trong khi chi phí trả lãi ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách liên bang.

Tính đến ngày 30/9, tổng nợ liên bang Mỹ đã lên khoảng 40,17 nghìn tỷ USD. Trong 9 tháng đầu năm tài khóa 2026, thâm hụt ngân sách liên bang vào khoảng 1.400 tỷ USD, khi chi tiêu tiếp tục vượt xa nguồn thu.

Chi phí trả lãi vượt 1.000 tỷ USD mỗi năm

Musk đặc biệt lưu ý đến chi phí lãi vay từ khối nợ khổng lồ của Mỹ. Khoản chi này hiện đã vượt 1.000 tỷ USD mỗi năm, thậm chí lớn hơn chi tiêu quốc phòng nếu tính theo một số thước đo ngân sách.

Theo ông, nếu nền kinh tế Mỹ không đạt được mức tăng năng suất vượt trội nhờ AI và tự động hóa, Washington sẽ rất khó thoát khỏi vòng xoáy phải vay thêm để đáp ứng những nghĩa vụ tài chính ngày càng lớn.

Gánh nặng tài khóa còn chịu thêm sức ép từ chi phí quân sự.

Hồi tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết chiến sự với Iran dự kiến tiêu tốn khoảng 37,5 tỷ USD. Đến đầu tháng 9, một ước tính của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ nâng con số này lên ít nhất 43,6 tỷ USD, trong đó khoảng 28 tỷ USD dành cho việc bổ sung số đạn dược đã sử dụng.

Con số trên chưa bao gồm toàn bộ chi phí dài hạn, chẳng hạn việc sửa chữa các căn cứ Mỹ bị hư hại hay chăm sóc cựu binh.

Linda Bilmes, chuyên gia chính sách công tại Trường Kennedy thuộc Đại học Harvard, từng cảnh báo hồi tháng 4 rằng tổng hóa đơn cuối cùng của cuộc chiến có thể vượt 1.000 tỷ USD nếu tính cả những nghĩa vụ kéo dài trong nhiều năm.

Theo bà, một phần đáng kể chi phí chiến sự được tài trợ bằng vay nợ. Điều này đồng nghĩa người đóng thuế không chỉ phải gánh chi phí quân sự ban đầu mà còn phải trả lãi trong nhiều năm sau đó, qua đó chuyển một phần gánh nặng tài chính sang các thế hệ tương lai.

Kế hoạch tăng mạnh chi tiêu quốc phòng gây thêm áp lực

Áp lực tài khóa có thể tiếp tục gia tăng nếu kế hoạch tăng mạnh ngân sách quốc phòng của Tổng thống Donald Trump được triển khai.

Ông Trump từng đề xuất ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027 lên tới 1.500 tỷ USD, mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ sau Thế chiến II.

Một ước tính ban đầu của Ủy ban Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm cho rằng kế hoạch này có thể khiến chi tiêu quốc phòng tăng khoảng 5.000 tỷ USD đến năm 2035 và làm nợ tăng thêm khoảng 5.800 tỷ USD khi tính cả lãi vay.

Một đánh giá cập nhật với thời gian tính đến năm 2036 thậm chí đưa mức nợ tăng thêm lên gần 6.900 tỷ USD.

Bên cạnh đó, One Big Beautiful Bill Act cũng là yếu tố đáng chú ý đối với triển vọng tài khóa Mỹ. Các ước tính mới cho thấy đạo luật này có thể khiến nợ quốc gia tăng khoảng 4.200 tỷ USD đến năm tài khóa 2034, hoặc khoảng 4.700 tỷ USD đến năm 2035 khi tính cả tác động kinh tế.

Không chỉ Elon Musk lo về “quả bom nợ” của Mỹ

Musk không phải nhân vật duy nhất cảnh báo về xu hướng nợ công của Mỹ.

Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, từng cảnh báo Mỹ có nguy cơ rơi vào một “vòng xoáy tử thần nợ”, khi chính phủ phải tiếp tục vay để thanh toán chi phí lãi của những khoản vay trước đó.

Tuy nhiên, Dalio không cho rằng Mỹ sẽ vỡ nợ theo cách một doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.

Với khả năng phát hành đồng tiền dự trữ hàng đầu thế giới, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể can thiệp khi cần thiết. Tuy nhiên, cái giá tiềm tàng có thể là sự suy giảm sức mua của đồng USD.

CEO JPMorgan Jamie Dimon cũng từng cảnh báo tình trạng nợ chính phủ và thâm hụt kéo dài có thể cuối cùng dẫn tới một dạng khủng hoảng trên thị trường trái phiếu nếu Washington không xử lý vấn đề.

Những cảnh báo này cho thấy bài toán tài khóa đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với nền kinh tế Mỹ. Trong khi Musk đặt kỳ vọng lớn vào AI và robot như một động lực giúp nâng năng suất, quy mô nợ, chi phí lãi vay và tốc độ gia tăng chi tiêu vẫn là những biến số có thể tiếp tục gây sức ép lên ngân sách Mỹ.