El Nino “tấn công” Đông Nam Á: Nguy cơ khủng hoảng lương thực cận kề

Hạn hán nghiêm trọng do hiện tượng El Nino đang tiếp tục gây ảnh hưởng mạnh tại khu vực Đông Nam Á, làm gia tăng lo ngại về an ninh lương thực khi nhiều quốc gia ghi nhận thiệt hại lớn trong nông nghiệp, thủy sản và nguồn nước sinh hoạt.

Hạn hán lan rộng, nông nghiệp chịu áp lực lớn

Theo các cơ quan khí tượng và nông nghiệp khu vực, El Nino năm 2026 đang khiến lượng mưa giảm mạnh, nền nhiệt tăng cao và mùa khô kéo dài bất thường tại nhiều quốc gia Đông Nam Á.

Các chuyên gia cảnh báo khu vực này vốn đã dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu, nay tiếp tục đối mặt nguy cơ suy giảm sản lượng lương thực, đặc biệt là các cây trồng chủ lực như lúa gạo, ngô, đường và dầu cọ.

Tình trạng thiếu nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến các hồ chứa và hệ thống thủy lợi, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt tại nhiều địa phương.

Ngoài ra, điều kiện khô nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, đặc biệt tại các vùng than bùn ở Indonesia, đồng thời có thể làm trầm trọng thêm hiện tượng khói mù xuyên biên giới và ô nhiễm không khí PM2.5 trong khu vực.

Indonesia tăng tốc ứng phó, lo ngại siêu El Nino

Tại Indonesia, quốc gia được đánh giá có nguy cơ chịu tác động mạnh từ hiện tượng siêu El Nino (El Niño “Godzilla”), chính phủ đang triển khai nhiều biện pháp ứng phó khẩn cấp.

Bộ trưởng Nông nghiệp Andi Amran Sulaiman cho biết chính phủ đã phân bổ khoảng 5.000 tỷ rupiah cho các chương trình thủy lợi, bao gồm bơm nước, nâng cấp hệ thống tưới tiêu và hỗ trợ giống cây trồng chất lượng cao.

Song song đó, Indonesia cũng đang triển khai kế hoạch mở rộng thêm 30.000 ha ruộng lúa mới, nhằm tăng năng lực sản xuất lương thực quốc gia trong trung và dài hạn.

Dù đối mặt nguy cơ hạn hán, chính phủ Indonesia vẫn duy trì đánh giá tích cực về an ninh lương thực. Dự trữ gạo quốc gia do Perum Bulog quản lý được dự báo đạt khoảng 5 triệu tấn trong thời gian tới, trong khi sản lượng thu hoạch nội địa ước đạt 11 triệu tấn, góp phần bảo đảm nguồn cung trong nước.

Philippines thiệt hại hơn 10 tỷ peso

Tại Philippines, tác động của El Nino cũng đang trở nên nghiêm trọng. Theo Văn phòng Nông nghiệp tỉnh Cagayan, tổng thiệt hại về cây trồng và thủy sản, cùng chi phí nhiên liệu tăng cao, đã lên tới khoảng 10,29 tỷ peso.

Thiệt hại tập trung chủ yếu ở các diện tích trồng lúa và ngô do hạn hán kéo dài, trong khi ngư dân chịu ảnh hưởng từ chi phí vận hành tăng mạnh.

Chính quyền địa phương đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm đẩy nhanh hỗ trợ, bao gồm phân phát lương thực, hỗ trợ tiền mặt và cứu trợ khẩn cấp cho nông dân và ngư dân bị ảnh hưởng.

Trong nhiều khu vực, nhiệt độ ghi nhận dao động từ 33 đến 42 độ C, làm gia tăng áp lực lên đời sống dân sinh và sản xuất.

Nguy cơ thiếu lương thực trong toàn khu vực

Các chuyên gia nhận định Đông Nam Á là một trong những khu vực chịu rủi ro cao nhất từ El Nino do phụ thuộc lớn vào nông nghiệp và nguồn nước tự nhiên.

Tại các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan và Indonesia, sản lượng lúa và cây công nghiệp có thể suy giảm nếu điều kiện khô hạn kéo dài, kéo theo nguy cơ thắt chặt nguồn cung và tăng giá lương thực trên thị trường nội địa.

Bên cạnh đó, các ngành công nghiệp phụ thuộc nước như năng lượng và chế biến thực phẩm cũng có thể chịu ảnh hưởng khi nguồn nước suy giảm.

Cảnh báo sớm và bài toán an ninh lương thực

Các tổ chức khí tượng quốc tế cho biết diễn biến El Nino có thể thay đổi theo từng giai đoạn, tuy nhiên xu hướng khô hạn và nắng nóng trong năm 2026 vẫn được đánh giá ở mức đáng lo ngại.

Theo giới chuyên gia, việc cảnh báo sớm và chuẩn bị kịch bản ứng phó là yếu tố then chốt giúp các quốc gia giảm thiểu thiệt hại.

Trong bối cảnh đó, bài toán an ninh lương thực đang trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều chính phủ trong khu vực, đặc biệt khi biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh và khó dự đoán hơn.