Đủ điều kiện, vẫn khó mua nhà ở xã hội

Dù nguồn cung nhà ở xã hội (NOXH) đang tăng tốc mạnh mẽ với hàng nghìn căn hộ hoàn thành và chính sách nới trần thu nhập lên 25 triệu đồng/tháng, thực tế cho thấy người trẻ tại các đô thị lớn vẫn đối mặt với muôn vàn rào cản để sở hữu một chỗ ở thực sự.

Nguồn cung nhà ở xã hội đang tăng nhanh với hàng trăm dự án được hoàn thành và khởi công trong năm 2026. Chính sách thu nhập và tín dụng cũng được nới rộng, nhưng với nhiều người trẻ, khoảng cách từ “đủ điều kiện” đến “mua được nhà” vẫn rất xa.

Năm 2026, Bộ Xây dựng đẩy nhanh triển khai Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030. Trong 8 tháng đầu năm, cả nước hoàn thành 108 dự án với 31.353 căn, khởi công 107 dự án với 152.186 căn. Lũy kế 903 dự án đang triển khai quy mô 856.368 căn. Từ tháng 4 năm 2026, Nghị định 136/2026 nâng mức trần thu nhập lên 25 triệu đồng/tháng. Ngân hàng Chính sách xã hội cung cấp tín dụng với lãi suất 5,4%/năm, vay tối đa 80% giá trị hợp đồng, thời hạn 25 năm. Mục tiêu hoàn thành trên 110.000 căn năm 2026 để đạt 1 triệu căn vào 2028.

Dù chính sách mở rộng, người mua vẫn phải chuẩn bị phần vốn còn lại ngoài 80% vay. Với người mới vào nghề hoặc gia đình trẻ chưa tích lũy được nhiều, khoản tiền này không nhỏ. Chi phí thuê nhà, sinh hoạt, học hành, nuôi con hạn chế khả năng dành dụm. Thực tế cho thấy khoảng cách giữa đủ điều kiện thu nhập và đủ khả năng mua nhà vẫn lớn. Những người có nhu cầu phải chuẩn bị tiền, giấy tờ nhưng cuối cùng vẫn chưa tiếp cận được căn phù hợp. Thủ tục xác định đối tượng, chứng minh thu nhập, điều kiện nhà ở đòi hỏi người mua chủ động tìm hiểu, chuẩn bị kỹ.

Theo các chuyên gia, để chính sách nhà ở xã hội phát huy hiệu quả, cần giải quyết ba vấn đề liên quan. Thứ nhất, tăng nguồn cung tại những nơi có nhu cầu thực tế, gần nơi làm việc và trường học. Thứ hai, kiểm soát mức giá phù hợp với thu nhập của người mua. Thứ ba, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn dài hạn. Chính sách tín dụng cần hướng tới các khoản vay có thời hạn đủ dài, lãi suất ổn định và phù hợp với dòng tiền của hộ gia đình trẻ. Khi ba yếu tố này được giải quyết đồng thời, khoảng cách giữa đủ điều kiện và khả năng mua nhà mới có thể được thu hẹp.