Donald Trump và "cú bẻ lái" quân sự đầy hiểm họa

Tổng thống Donald Trump, người từng xây dựng hình ảnh “tổng thống của hòa bình” và phản đối can dự quân sự ở nước ngoài, đang đối mặt bước ngoặt lớn khi phát động chiến dịch quân sự quy mô nhằm vào Iran.

Từ lời hứa chấm dứt chiến tranh…

Trong chiến dịch tranh cử năm 2016 và cả khi tái tranh cử năm 2024, ông Trump nhiều lần khẳng định ông không khởi đầu chiến tranh và sẽ chấm dứt các cuộc xung đột kéo dài. Ông tự định vị mình đối lập với chính quyền tiền nhiệm, nhấn mạnh ưu tiên đàm phán thay vì can thiệp quân sự.

Ngay trong bài phát biểu nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông tiếp tục khẳng định thành công của nước Mỹ không chỉ nằm ở những cuộc chiến thắng được, mà ở những cuộc chiến được kết thúc – hoặc không bao giờ xảy ra.

Quan điểm này từng được nhiều đồng minh trong đảng Cộng hòa ủng hộ, trong đó có Phó tổng thống JD Vance, người ca ngợi chính sách đối ngoại “không khơi mào chiến tranh” của ông Trump.

…đến chiến dịch quân sự quy mô lớn

Khói bốc lên nghi ngút tại hiện trường vụ cháy chợ Janat Abad ở Tehran, Iran, ngày 3/2

Tuy nhiên, chỉ trong năm đầu tiên trở lại cầm quyền, Nhà Trắng đã phê duyệt các đợt không kích tại nhiều quốc gia Trung Đông và châu Phi. Đỉnh điểm là chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran cuối tháng 2.

Trong thông điệp đăng trên Truth Social, ông Trump lập luận rằng Iran tiếp tục phát triển năng lực tên lửa và chương trình hạt nhân, đồng thời hỗ trợ các lực lượng vũ trang trong khu vực. Tuy vậy, một số phân tích cho rằng các bằng chứng về mối đe dọa trực tiếp với lãnh thổ Mỹ chưa thực sự thuyết phục.

Giới quan sát đặt câu hỏi: liệu đây là bước đi phòng ngừa chiến lược, hay một quyết định mang tính chính trị trong bối cảnh khu vực leo thang căng thẳng?

Rủi ro chính trị trong nước

Nhiều người vẫn đặt câu hỏi về lý do ông Trump đặt cược vào cuộc chiến với Iran dù không có lý do hay kết quả rõ ràng.

Quyết định tấn công Iran diễn ra trong bối cảnh dư luận Mỹ còn chia rẽ sâu sắc về can thiệp quân sự ở nước ngoài. Nhiều khảo sát cho thấy phần lớn cử tri không ủng hộ mở rộng xung đột, kể cả trong nhóm ủng hộ phong trào MAGA.

Thách thức lớn trước mắt là phản ứng của công chúng nếu thương vong quân sự gia tăng. Thông báo đầu tiên về binh sĩ Mỹ thiệt mạng đã lập tức làm dấy lên tranh luận gay gắt tại Quốc hội.

Diễn biến này có thể ảnh hưởng đáng kể đến bầu cử giữa nhiệm kỳ, khi đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ mất lợi thế tại Hạ viện. Trong khi đó, các vấn đề kinh tế – đặc biệt là chi phí sinh hoạt – vẫn là mối quan tâm hàng đầu của cử tri.

Bước ngoặt thương hiệu chính trị

Việc phát động chiến dịch chống Iran đặt ông Trump trước một nghịch lý: hình ảnh “tổng thống của hòa bình” từng là nền tảng cho thành công chính trị, nay phải song hành với vai trò tổng tư lệnh trong một cuộc xung đột có nguy cơ kéo dài.

Liệu đây là chiến lược tái định vị vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, hay một canh bạc chính trị trong giai đoạn nhạy cảm? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực địa và phản ứng của cử tri trong những tháng tới.