Đòn tấn công của Houthi làm đảo lộn kịch bản "kết thúc nhanh" của Mỹ

Bất chấp những tuyên bố lạc quan từ Washington về một chiến dịch kéo dài "vài tuần", năng lực đáp trả bền bỉ của Houthi đang biến Yemen thành một biến số chiến lược khó lường, có đủ khả năng xoay chuyển cục diện bàn cờ chính trị quốc tế.

Houthi đánh chìm tàu hàng trên Biển Đỏ hồi tháng 7/2025.

Việc lực lượng Houthi tại Yemen chính thức tham chiến bằng loạt tên lửa nhằm vào miền Nam Israel đã đẩy xung đột Trung Đông sang một trạng thái mới. Một mặt trận được mở ra, đồng nghĩa với việc cục diện khu vực trở nên phức tạp hơn đáng kể so với dự tính ban đầu.

Trong tuyên bố phát đi ngày 28/3, người phát ngôn quân sự Yahya Saree cho biết các đòn tấn công nhắm vào “mục tiêu quân sự nhạy cảm” và sẽ tiếp tục cho đến khi các hoạt động quân sự chống lại lực lượng đồng minh của họ chấm dứt. Thông điệp này không chỉ nhắm vào Israel, mà còn phản ánh sự gắn kết với các lực lượng liên kết trong khu vực.

Phía Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa phóng từ Yemen, chưa ghi nhận thương vong. Tuy nhiên, bản thân sự kiện này đã đủ để làm thay đổi cách nhìn về năng lực của Houthi – lực lượng từng bị đánh giá là suy giảm sau nhiều năm bị không kích.

Vị trí chiến lược quan trọng, eo biển Bab al-Mandab có thể trở thành một mặt trận căng thẳng mới ở Trung Đông. 

Diễn biến mới không nằm ngoài dự báo. Khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang từ cuối tháng 2, khả năng các lực lượng ủy nhiệm tham chiến đã được đặt ra. Việc Houthi nhập cuộc cho thấy “vòng tròn chiến sự” đang dần khép kín, với nhiều điểm nóng liên kết trực tiếp với nhau.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tên lửa, mà ở vị trí địa lý. Houthi kiểm soát khu vực gần eo biển Bab al-Mandab – một trong những “nút thắt cổ chai” quan trọng nhất của thương mại toàn cầu. Bất kỳ động thái leo thang nào tại đây đều có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là năng lượng.

Trong quá khứ, lực lượng này từng tấn công hàng loạt tàu thương mại trên Biển Đỏ, buộc nhiều tuyến vận tải phải chuyển hướng. Nếu kịch bản này lặp lại, chi phí vận chuyển sẽ tăng vọt, kéo theo áp lực lên giá dầu, khí đốt và hàng hóa toàn cầu.

Rủi ro càng lớn khi bối cảnh hiện tại đã chịu sức ép từ eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng then chốt khác. Nếu cả hai điểm nghẽn cùng bị ảnh hưởng, chuỗi cung ứng toàn cầu có thể rơi vào trạng thái gián đoạn nghiêm trọng.

Không chỉ dừng ở kinh tế, việc Houthi tham chiến còn làm gia tăng nguy cơ lan rộng xung đột. Khả năng tái bùng phát căng thẳng giữa Yemen và Saudi Arabia, hay việc các cơ sở hạ tầng tại Vùng Vịnh trở thành mục tiêu, đều là những kịch bản đang được tính đến.

Dù mạng lưới các lực lượng liên kết với Iran đã suy yếu phần nào sau nhiều đợt không kích, Houthi cho thấy họ vẫn đủ năng lực tạo ra tác động vượt ra ngoài phạm vi lãnh thổ. Lợi thế địa lý, kết hợp với chiến thuật phi đối xứng, giúp lực lượng này trở thành một biến số khó kiểm soát.

Trong bối cảnh Mỹ vẫn giữ kỳ vọng chiến dịch có thể kết thúc nhanh, sự xuất hiện của Houthi đang đặt lại toàn bộ phép tính. Nếu các cuộc tấn công chỉ dừng ở mức giới hạn, ảnh hưởng có thể được kiểm soát. Nhưng nếu lan sang vận tải biển, áp lực kinh tế và chính trị sẽ tăng lên đáng kể.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lạc quan rằng chiến dịch Iran sẽ sớm kết thúc

Chiến tranh, vì thế, không còn là câu chuyện của một vài mặt trận. Khi những điểm nghẽn chiến lược bị đe dọa, mọi tính toán “đánh nhanh, kết thúc sớm” đều có nguy cơ bị kéo giãn. Và trong một cuộc xung đột đa tầng, chỉ cần một mắt xích bùng phát, toàn bộ cục diện có thể bị định hình lại.