#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Doanh nghiệp Việt trước nguy cơ thuế 12,5%

Dù đây mới chỉ là các đề xuất trong giai đoạn tham vấn công khai, chuỗi động thái liên hoàn theo Mục 301 của Washington đang phát đi tín hiệu cảnh báo đỏ, buộc các ngành hàng chủ lực từ dệt may, thủy sản đến đồ gỗ phải khẩn trương kích hoạt kịch bản ứng phó khẩn cấp.

Việt Nam nằm trong nhóm 54 nền kinh tế bị đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% trong cuộc điều tra mới của Hoa Kỳ liên quan đến các quy định về hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Đây là mức thuế cao nhất trong các phương án mà Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đưa ra.

Theo kết luận điều tra công bố mới đây theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, USTR cho rằng Việt Nam dù đã triển khai nhiều biện pháp ngăn ngừa và xóa bỏ lao động cưỡng bức nhưng vẫn chưa có lệnh cấm nhập khẩu mang tính pháp lý trực tiếp đối với các mặt hàng liên quan.

Cơ quan này đề xuất áp thuế bổ sung theo hai nhóm. Nhóm thứ nhất chịu mức 10% dành cho các nền kinh tế đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu hoặc có cơ chế kiểm soát tương đương. Nhóm còn lại, trong đó có Việt Nam, bị đề xuất áp thuế 12,5%.

Trước diễn biến trên, phía Việt Nam khẳng định chủ trương nhất quán là nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, đồng thời tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế cũng như các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do.

Việt Nam cho biết đã phê chuẩn nhiều công ước quốc tế liên quan, cung cấp đầy đủ thông tin phục vụ quá trình điều tra và sẽ tiếp tục trao đổi với phía Hoa Kỳ trên tinh thần xây dựng nhằm giải quyết các khác biệt còn tồn tại, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và doanh nghiệp.

Theo giới chuyên gia, kết luận vừa công bố chưa phải quyết định cuối cùng mà mới nằm trong giai đoạn tham vấn công khai, điều trần và lấy ý kiến trước khi chính thức ban hành. Tuy nhiên, rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu là điều không thể xem nhẹ.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp cho rằng các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ cần nhanh chóng chuẩn bị các kịch bản ứng phó, từ điều chỉnh kế hoạch sản xuất, rà soát hợp đồng đến đánh giá tác động tài chính trong trường hợp mức thuế mới được áp dụng.

Đáng chú ý, đây chỉ là một trong ba cuộc điều tra theo Mục 301 mà Hoa Kỳ đang tiến hành đối với Việt Nam. Hai cuộc điều tra còn lại liên quan đến dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ vẫn chưa khép lại, tiếp tục tạo áp lực đối với quan hệ thương mại song phương.

Ở lĩnh vực sở hữu trí tuệ, USTR vừa đưa Việt Nam vào nhóm cảnh báo cao nhất trong Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026. Báo cáo cho rằng Việt Nam vẫn còn tồn tại các vấn đề liên quan đến vi phạm bản quyền trực tuyến, hàng giả, phần mềm không bản quyền và tình trạng đánh cắp tín hiệu truyền hình.

Theo các tổ chức phân tích, Việt Nam hiện có khoảng 30 ngày để giải trình và đàm phán với phía Hoa Kỳ. Nếu không đạt được đồng thuận, các biện pháp thương mại theo Điều 301 có thể được kích hoạt, bao gồm áp thuế nhập khẩu bổ sung với phạm vi rộng và thời hạn không xác định.

Rủi ro này đặc biệt đáng chú ý với các ngành xuất khẩu chủ lực đang phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ như dệt may, thủy sản và đồ gỗ. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, mọi thay đổi về chính sách thuế từ thị trường xuất khẩu lớn nhất thế giới đều có thể tạo ra tác động đáng kể đối với doanh nghiệp Việt Nam.