Đề xuất áp dụng mức thuế cao nhất 25% cho mức thu nhập trên 150 triệu đồng

Bộ Tài chính đề xuất rút gọn biểu thuế lũy tiến còn 5 bậc, nhưng vẫn giữ mức thuế cao nhất 35%. Chuyên gia cho rằng chưa phù hợp với thực tiễn.

Hai phương án rút gọn, nhưng giữ mức thuế cao nhất 35%

Theo quy định hiện hành tại Luật Thuế thu nhập cá nhân, thu nhập từ tiền lương, tiền công đang áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với 7 bậc, từ 5% đến 35%. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đánh giá biểu thuế hiện tại có nhiều hạn chế, trong đó nổi bật là số bậc quá nhiều và khoảng cách giữa các bậc thuế hẹp, dẫn đến rủi ro “nhảy bậc”, làm tăng nghĩa vụ thuế không tương xứng với thu nhập tăng thêm.

Trong Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ Tài chính đề xuất rút gọn biểu thuế còn 5 bậc với hai phương án, theo hướng giãn cách hợp lý hơn giữa các mức thu nhập tính thuế.

Phương án 1: Thu nhập trên 80 triệu đồng/tháng chịu thuế suất 35%.

Phương án 2: Ngưỡng chịu thuế suất 35% được nâng lên với thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng.

Cả hai phương án đều giữ mức thuế suất khởi điểm 5% cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng. Bộ Tài chính cho biết phương án 1 giúp cân đối ngân sách tốt hơn, còn phương án 2 có lợi hơn cho người có thu nhập cao (từ 50 triệu đồng/tháng trở lên).

Chuyên gia đề xuất mức thuế cao nhất chỉ nên 25%

Trao đổi với Lao Động, PGS.TS Phan Hữu Nghị - Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân - cho rằng việc rút gọn biểu thuế còn 5 bậc là hướng đi hợp lý, phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu cải cách thuế hiện nay.

Tuy nhiên, ông cho rằng cả hai phương án Bộ Tài chính đưa ra đều chưa hợp lý về cấu trúc thuế suất. "Việc bỏ đi mức thuế suất 10% và 20% - vốn là hai bậc quan trọng trong hệ thống lũy tiến, nhưng lại giữ nguyên mức thuế cao nhất là 35%, sẽ tạo độ dốc thuế quá lớn giữa các bậc trung bình và cao", ông nói.

Theo ông Nghị, mức thuế suất cao nhất nên được điều chỉnh về 25% để phù hợp hơn với thực tiễn thu nhập và đảm bảo tính công bằng - hiệu quả trong điều tiết thuế. Biểu thuế lũy tiến cần tuân thủ nguyên tắc hệ số giãn cách nhất định, đồng thời tạo động lực làm việc cho người thu nhập cao.

Ông đưa ra đề xuất biểu thuế như sau:

Bậc 1: Từ 0 - 10 triệu đồng/tháng - 5%

Bậc 2: Từ 10 - 30 triệu đồng/tháng - 10%

Bậc 3: Từ 30 - 70 triệu đồng/tháng - 15%

Bậc 4: Từ 70 - 150 triệu đồng/tháng - 20%

Bậc 5: Trên 150 triệu đồng/tháng - 25%

Bảng so sánh biểu thuế lũy tiến hiện hành, 2 phương án đề xuất của Bộ Tài chính và đề xuất của chuyên gia:

PGS.TS Phan Hữu Nghị đề xuất mức thuế cao nhất 25%. Bảng: Lục Giang

Theo phân tích của PGS.TS Phan Hữu Nghị, biểu thuế lũy tiến vốn dĩ đã đảm bảo công bằng theo chiều dọc, nhưng nếu không được thiết kế hợp lý, sẽ làm mất đi động lực lao động, đặc biệt trong bối cảnh thu nhập bình quân đang có xu hướng tăng nhanh.

“Thu nhập tăng 30% nhưng nếu không nới biên độ và điều chỉnh mức thuế tương ứng, người lao động sẽ chịu phần thiệt. Trong dài hạn, điều này ảnh hưởng đến tâm lý cống hiến và minh bạch trong khai thuế”, ông nói.

Từ góc độ chính sách, ông cho rằng biểu thuế không chỉ để thu ngân sách mà còn là công cụ định hướng hành vi. Do đó, thiết kế biểu thuế cần hài hòa giữa yêu cầu công bằng, minh bạch và khuyến khích phát triển kinh tế.

Cần lưu ý nhóm có thu nhập cao ổn định

Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, việc rút gọn số bậc thuế nhưng vẫn giữ mức thuế suất cao nhất 35% có thể làm gia tăng áp lực đối với người có thu nhập cao ổn định, đồng thời tạo ra hiệu ứng “chạy thuế” nếu không đi kèm các chính sách khuyến khích đầu tư hoặc giảm trừ tương ứng.

Ông Huy nhận định, phương án 1 (đánh thuế 35% từ thu nhập trên 80 triệu đồng/tháng) dễ gây “sốc thuế” cho người lao động cấp cao trong các doanh nghiệp FDI, công nghệ, tài chính - những lĩnh vực đang cạnh tranh nhân sự khu vực. Trong khi đó, phương án 2 với ngưỡng đánh thuế 35% từ 100 triệu đồng trở lên hợp lý hơn, phản ánh đúng bản chất thu nhập “rất cao” và tránh tình trạng đánh thuế lũy tiến quá sớm.

Ông Huy đề xuất: Lựa chọn phương án 2 để giữ môi trường cạnh tranh về nhân lực và thu hút người tài, đồng thời đảm bảo nguyên tắc công bằng. Duy trì biểu thuế 5 bậc nhưng giãn khoảng cách giữa các bậc, đặc biệt giữa bậc 3 và bậc 4. Kết hợp cải cách thuế thu nhập cá nhân với chính sách thuế tài sản và tiêu dùng cao cấp để điều tiết người giàu mà không triệt tiêu động lực lao động.

(Theo Lục Giang - Báo Lao động, link nguồn: https://laodong.vn/kinh-doanh/de-xuat-ap-dung-muc-thue-cao-nhat-25-cho-muc-thu-nhap-tren-150-trieu-dong-1544903.ldo)