Đầu tư công- Viên ngọc sáng 6 tháng cuối năm

Tình hình 6 tháng đầu năm

Theo thống kê mới nhất trong 2 quý đầu năm, nhóm ngành đầu tư công đã gặp nhiều trở ngại và chưa đạt kế hoạch và kỳ vọng của Chính phủ.

Chi tiết, giải ngân đầu tư công ghi nhận 85.712 tỷ đồng, đạt 14,86% kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn đầu tư trong nước là 83.234 tỷ đồng còn vốn đầu tư nước ngoài là 2.177 tỷ đồng, đạt lần lượt là 21,63% và 6,26% kế hoạch. Ước tính giải ngân vốn đầu tư công đạt 117.937 tỷ đồng, so với kế hoạch đạt 20,45%. Trong những năm trước, tỷ lệ giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm rơi vào khoảng 22% - 26%, chính vì thế mà tỷ lệ hiện tại đang ở mức thông thường như mọi năm, tuy nhiên vẫn chưa đạt được như kỳ vọng trước đó.

Nguyên nhân chủ yếu gây nên tình trạng chậm tiến độ do khó khăn về nguồn vật liệu đất đắp nền đường, thời tiết không thuận lợi cùng biến động giá vật liệu xây dựng. Trước tình hình này, chúng ta có thể kì vọng vào 6 tháng cuối năm ở nhóm ngành này bởi một số luận điểm sau đây.

Đánh giá thuận lợi và khó khăn 6 tháng cuối năm

Thuận lợi

- Tiến độ giải ngân được cải thiện

Kết thúc 6 tháng đầu năm, bức tranh giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn nhiều mảng màu tối. Tuy nhiên, bước sang tháng 7, tiến độ giải ngân đã có nhiều tín hiệu khả quan khi nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương có sự “bứt tốc”. Được biết, tiến độ giải ngân đã có sự bứt tốc khi tăng 24% so với cùng kì. Nguyên nhân chính đến từ việc tháng 7/2021 là giai đoạn nước ta thực hiện chính sách giãn cách xã hội do dịch bệnh. Thậm chí, 4 cơ quan trung ương (Tập đoàn Điện lực, Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Hội nhà văn) chưa thực hiện giải ngân trong 6 tháng đầu năm, thì trong tháng 7 này, chỉ còn Tập đoàn Điện lực chưa thực hiện giải ngân.

- Chính sách hỗ trợ của Chính Phủ

Để đẩy mạnh tiến độ giải ngân, Chính phủ đã thành lập các đoàn công tác liên ngành gồm nhiều cơ quan cùng tham gia, để khi các dự án vướng mắc ở đâu, các cơ quan này ngồi lại với nhau, đưa ra giải pháp khắc phục ngay. Đây chính là biện pháp để các cơ quan, ban, ngành phối hợp tốt với nhau.

Vừa qua ngoài việc ban hành nghị quyết về phục hồi kinh tế, Quốc hội đã mở ra rất nhiều cơ chế cho một số dự án đầu tư công để đẩy nhanh tiến độ như việc khai thác mỏ vật liệu không phải mất thời gian để xin phép; cho phép chỉ định thầu…Với các thuận lợi này, chúng ta kỳ vọng tiến độ giải ngân sẽ đạt cao hơn vào những tháng cuối năm.

- Giá nguyên vật liệu hạ nhiệt

Giá vật liệu xây dựng đã hạ nhiệt ( cụ thể là giá thép) cũng góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công nửa cuối năm nay.

- Nhiều dự án dự kiến hoàn thành trong nửa cuối năm

Bộ Giao thông vận tải dự kiến cuối năm 2022 sẽ đưa vào sử dụng 4 đoạn cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1 với tổng chiều dài là 361km. Như thế, cùng với đoạn Cao Bồ - Mai Sơn đã đưa vào sử dụng vào đầu năm nay, dự kiến vào ngày 5/11 đoạn cao tốc Bắc Nam - giai đoạn 1 sẽ hoàn thành trong năm 2022. Và theo tiến độ, 6 dự án còn lại dự kiến sẽ được hoàn thành trong năm 2023. Còn đối với 12 đoạn cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2, Quốc hội cũng đã phê duyệt toàn bộ dự án theo hình thức đầu tư công.

Khó khăn

- Khó khăn trong vấn đề giải phóng mặt bằng

Nhiều dự án gặp phải vấn đề vềviệc GPMB chậm là do thực hiện song song 2 việc, vừa thi công dự án vừa tiến hành GPMB. Vấn đề này vẫn tồn tại khá lâu và là bài toán khó. Những chính sách trong đền bù GPMB hiện nay còn nhiều bất cập như xác định giá đất, xác định giá của tài sản thu hồi… chưa thỏa mãn được nhu cầu của người dân nên người dân chưa đồng tình.

- Phân bổ chưa hết vốn

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, cho đến thời điểm này vẫn còn nhiều đơn vị chưa phân bổ hết vốn. Thậm chí có đơn vị đang đề nghị trả lại vốn. Điều đó cho thấy, đây là nghịch lý trong bối cảnh có tiền lại không tiêu được.

Ngoài việc giải ngân vốn đầu tư công, chúng ta phải thực hiện giải ngân gói hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Đây là nhiệm vụ rất nặng nề, với trách nhiệm tăng lên gấp đôi. Mặc dù còn tồn tại khá nhiều khó khăn tuy nhiên rất nhiều điểm sáng có thể thấy được ở nhóm ngành này.

Nhóm đầu tư công khởi sắc trong 6 tháng cuối năm cũng sẽ là đòn bẩy giúp nhiều nhóm ngành khác phục hồi góp phần giúp cho thị trường chứng khoán nói riêng và nền kinh tế nói chung tăng trưởng mạnh mẽ.