Dấu ấn Trung Quốc trong ván bài ngừng bắn Mỹ và Iran

Không chỉ là đối tác thương mại số một của Tehran, Trung Quốc đang lộ diện là "kiến trúc sư" đứng sau thỏa thuận ngừng bắn gây sốc giữa Mỹ và Iran. Trong bối cảnh chuyến thăm giữa tháng 5 của Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh liên tục bị trì hoãn vì tiếng súng, Trung Quốc đã âm thầm kích hoạt mạng lưới trung gian từ Pakistan đến Thổ Nhĩ Kỳ để hạ nhiệt căng thẳng. Đây không đơn thuần là sứ mệnh hòa bình, mà là bước đi chiến lược nhằm dọn sạch chướng ngại vật địa chính trị, chuẩn bị cho một cuộc mặc cả lớn hơn về thuế quan và công nghệ giữa hai siêu cường.

Bằng việc tận dụng tầm ảnh hưởng đặc biệt với Iran, Bắc Kinh đã thành công trong việc đưa các bên trở lại bàn đàm phán, đồng thời khéo léo sử dụng quyền phủ quyết tại Liên hợp quốc để ngăn chặn các kịch bản bất lợi cho vị thế của mình tại eo biển Hormuz.

Dấu ấn Trung Quốc trong ván bài ngừng bắn Mỹ và Iran

Giữa lúc căng thẳng Mỹ – Iran tạm lắng, một nhân tố nổi lên phía sau hậu trường: Trung Quốc. Không xuất hiện ồn ào, nhưng Bắc Kinh được cho là đã góp phần đáng kể trong việc kéo các bên trở lại bàn đàm phán.

Theo tiết lộ từ phía Donald Trump, Trung Quốc có thể đã tham gia vào quá trình thúc đẩy Iran nối lại đối thoại. Dù không xác nhận trực tiếp, các nguồn tin quốc tế cho thấy Bắc Kinh đã tận dụng mạng lưới trung gian để gây ảnh hưởng lên Tehran.

Các kênh ngoại giao gián tiếp, bao gồm Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập, được cho là đã được huy động nhằm tạo hành lang đối thoại. Song song đó, phía Trung Quốc duy trì liên lạc liên tục với Iran trong suốt quá trình thương lượng, giữ vai trò điều tiết mềm nhưng hiệu quả.

Động thái này phản ánh cách tiếp cận quen thuộc của Bắc Kinh: can dự có chọn lọc, hạn chế phô trương nhưng tối đa hóa ảnh hưởng. Việc thúc đẩy hạ nhiệt xung đột không chỉ mang ý nghĩa ổn định khu vực mà còn phục vụ lợi ích kinh tế, đặc biệt khi Trung Quốc là đối tác thương mại lớn của Iran.

Ở góc độ chiến lược, yếu tố thời điểm cũng mang tính quyết định. Việc xung đột dịu lại được xem là điều kiện cần để nối lại các hoạt động ngoại giao cấp cao, trong đó có chuyến thăm dự kiến của Donald Trump tới Trung Quốc vào giữa tháng 5.

Bất ổn kéo dài không chỉ làm gián đoạn lịch trình ngoại giao mà còn đẩy rủi ro lên thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các ưu tiên đàm phán giữa Mỹ và Trung Quốc, từ thương mại đến chuỗi cung ứng.

Trong khi đó, phía China vẫn giữ thông điệp nhất quán về vai trò “kiến tạo hòa bình”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ning kêu gọi các bên sớm chấm dứt xung đột, đồng thời cảnh báo những hệ lụy đối với an ninh năng lượng và kinh tế toàn cầu.

Dù chưa có xác nhận chính thức về mức độ can dự, những gì diễn ra cho thấy Trung Quốc đang từng bước mở rộng vai trò trên sân khấu quốc tế, không chỉ với tư cách đối tác kinh tế mà còn là một tác nhân ngoại giao ngày càng chủ động.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc chưa hạ nhiệt, mỗi bước đi như vậy đều mang nhiều tầng ý nghĩa: vừa giảm áp lực trước mắt, vừa tái định vị vị thế dài hạn.