Dân số vàng sắp kết thúc, kinh tế Việt Nam chuẩn bị gì?

Báo cáo “Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024–2074” cho thấy, dựa trên xu hướng sinh hiện nay và phương pháp của Liên Hợp Quốc, dân số Việt Nam được dự báo theo ba kịch bản mức sinh.

Trong đó phương án trung bình cho thấy dân số tăng từ 101,3 triệu người năm 2024 lên đỉnh khoảng 114,2 triệu người năm 2074 trước khi bước vào giai đoạn tăng trưởng âm từ sau năm 2060; nếu mức sinh thấp, dân số có thể bắt đầu giảm từ năm 2051 với tốc độ ngày càng nhanh, còn kịch bản cao giúp dân số vẫn tăng nhẹ đến cuối kỳ.

Việt Nam hiện vẫn đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng giai đoạn 2024–2035, với tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động duy trì ở mức cao, song dự kiến sẽ chính thức rời giai đoạn này từ năm 2036 khi tỷ lệ người cao tuổi vượt 15%.

Quá trình già hóa dân số diễn ra rất nhanh: dân số từ 65 tuổi trở lên tăng từ 9,4 triệu người năm 2024 lên hơn 31 triệu người năm 2074, chỉ số già hóa tăng gần 4 lần, và đến năm 2034 số người cao tuổi sẽ vượt số trẻ em.

Điều này cho thấy Việt Nam chỉ còn khoảng một thập kỷ “vàng” để tận dụng lợi thế dân số cho tăng trưởng kinh tế, trước khi phải đối mặt với áp lực già hóa mạnh mẽ lên thị trường lao động và hệ thống an sinh xã hội.