Đàm phán Mỹ - Iran tại Islamabad: Cánh cửa khép hờ sau 21 giờ bế tắc

Sau 21 giờ đàm phán căng thẳng tại thủ đô Islamabad (Pakistan), Phó Tổng thống Mỹ JD Vance vừa đưa ra thông báo chính thức về việc hai bên không đạt được thỏa thuận hòa bình.

Diễn biến này đẩy cuộc xung đột Mỹ - Iran vào một giai đoạn bất định mới, khi lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần (bắt đầu từ ngày 7/4/2026) đang trở nên vô cùng mong manh. Dù phái đoàn Mỹ đã rời bàn đàm phán với "đề nghị cuối cùng và tốt nhất", nhưng những bất đồng cốt lõi về chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz vẫn là những nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Tại cuộc họp báo, Phó Tổng thống Vance nhấn mạnh rằng Mỹ yêu cầu một cam kết khẳng định từ Tehran về việc từ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, phía Iran phản pháo rằng các yêu sách của Washington là "quá đáng" và không thể chấp nhận được, nhất là khi họ muốn bảo vệ các thành quả quân sự và quyền khai thác năng lượng hạt nhân hòa bình. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump lại thể hiện một thái độ khá cứng rắn khi tuyên bố kết quả đàm phán "không tạo ra khác biệt" vì ông tin rằng Mỹ đã giành chiến thắng về mặt quân sự. Thái độ này, kết hợp với việc ông tham dự một sự kiện thể thao thay vì trực tiếp theo dõi đàm phán, cho thấy Mỹ đang duy trì vị thế của một bên áp đặt điều kiện thay vì thương lượng bình đẳng.

Dẫu vậy, giới phân tích vẫn nhìn thấy những tín hiệu không hoàn toàn tiêu cực. Việc hai bên có thể ngồi lại đối thoại trực tiếp lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ và kéo dài cuộc thảo luận qua 5 vòng trao đổi văn bản cho thấy một khung làm việc sâu rộng đã được hình thành. Chuyên gia quốc phòng Zahid Mahmood nhận định việc đàm phán kéo dài là minh chứng cho sự nghiêm túc của cả hai bên trong việc tìm kiếm một lối thoát nhằm hạ nhiệt cuộc chiến. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay chính là eo biển Hormuz — huyết mạch năng lượng toàn cầu. Nếu Iran không thực hiện cam kết mở cửa hoàn toàn eo biển này theo điều kiện của Mỹ, nguy cơ chiến tranh quay trở lại là rất lớn.

Ở góc độ ngược lại, một số chuyên gia cho rằng Iran đang nắm giữ những "quân bài" chiến lược quan trọng khiến họ không vội vã nhượng bộ. Việc kiểm soát thực tế eo biển Hormuz, năng lực làm giàu uranium và sự ổn định của chính quyền trong nước cho phép Tehran chấp nhận rủi ro kéo dài thời gian đàm phán. Theo ông Aaron David Miller, Iran có thể sẵn sàng đối mặt với việc chiến sự tái diễn hơn là ký vào một thỏa thuận mà họ coi là đầu hàng. Hiện tại, thế giới đang hồi hộp chờ đợi phản ứng tiếp theo từ Tehran trước "đề nghị cuối cùng" của Mỹ để biết liệu cuộc xung đột này sẽ đi vào ngõ cụt hay sẽ có một bước ngoặt bất ngờ vào phút chót.