#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc soán ngôi của những khoáng sản ngách

Khi nguồn cung bị thắt chặt và các cường quốc bắt đầu tích trữ, những nguyên liệu "ngách" này đang trở thành vũ khí sắc bén trên bàn cờ địa chính trị, đẩy các nhà sản xuất vào một cuộc sinh tồn mới.

Xung đột Trung Đông không chỉ làm nóng thị trường năng lượng mà còn kéo theo một làn sóng tăng giá âm thầm ở các nguyên liệu “ngách” – những mắt xích ít được chú ý nhưng giữ vai trò then chốt trong sản xuất hiện đại.

Vonfram, lưu huỳnh và heli – ba nguyên liệu tưởng chừng ít nổi bật – đang đồng loạt leo thang giá, phản ánh nguy cơ gián đoạn nguồn cung lan rộng. Đây đều là thành phần quan trọng trong sản xuất chất bán dẫn, nền tảng cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và nhiều ngành công nghiệp chiến lược.

Vonfram được sử dụng trong cấu trúc kết nối của chip; axit sulfuric đóng vai trò làm sạch wafer; còn heli giúp ổn định môi trường sản xuất bằng cách hạn chế phản ứng hóa học không mong muốn. Khi các nguyên liệu này biến động, toàn bộ chuỗi sản xuất công nghệ cao có thể bị ảnh hưởng.

Đáng chú ý, xu hướng siết nguồn cung đã manh nha từ trước khi xung đột leo thang. Trung Quốc – mắt xích lớn trong chuỗi cung ứng – đã hạn chế xuất khẩu vonfram và tăng cường kiểm soát hóa chất liên quan. Đồng thời, nhu cầu nhập khẩu heli của nước này cũng tăng mạnh trong hai năm gần đây.

Giá vonfram hiện đã vượt mốc kỷ lục, tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Nhu cầu từ lĩnh vực quốc phòng duy trì ở mức cao, trong khi nguồn cung gần như không có dư địa tích trữ.

Lưu huỳnh cũng ghi nhận đà tăng đáng kể, đặc biệt tại các thị trường phụ thuộc nguồn cung Trung Đông. Với hơn một nửa lượng nhập khẩu đến từ khu vực này, bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể tạo ra cú sốc lớn về nguồn cung.

Trong khi đó, thị trường heli chịu tác động trực tiếp từ các yếu tố địa chính trị. Việc gián đoạn sản xuất tại một số trung tâm lớn đã khiến nguồn cung thắt chặt, đẩy giá tăng mạnh. Đặc thù khó lưu trữ càng khiến loại khí này dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt kéo dài.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu tình trạng gián đoạn vận chuyển và chi phí logistics duy trì ở mức cao, thị trường có thể đối mặt với một chu kỳ khan hiếm mới. Điều này đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau các cú sốc trước đó.

Áp lực hiện tại đang thúc đẩy doanh nghiệp và các quốc gia tăng tốc đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời xây dựng chiến lược dự trữ nguyên liệu. Tuy nhiên, với sự tập trung sản xuất tại một số khu vực nhất định, việc đảm bảo nguồn cung ổn định vẫn là bài toán chưa có lời giải dễ dàng.

Một yếu tố khác làm gia tăng rủi ro là sự thiếu minh bạch về giá, đặc biệt với những nguyên liệu giao dịch qua hợp đồng riêng lẻ. Điều này khiến thị trường khó phản ánh đầy đủ mức độ thiếu hụt, đồng thời làm gia tăng biến động trong tương lai.

Trong bối cảnh đó, những nguyên liệu từng đứng ngoài tâm điểm đang dần trở thành yếu tố quyết định, có khả năng tác động sâu rộng đến cả ngành công nghiệp công nghệ cao lẫn kinh tế toàn cầu.