Cuba thành điểm nóng mới của Mỹ?

Việc quân đội Mỹ đánh giá khả năng bổ sung quân cảnh, y tế và lực lượng hậu cần cho Bộ Tư lệnh miền Nam đang đưa Cuba trở lại tâm điểm địa chính trị. Dù chưa có lệnh triển khai, diễn biến này có thể tạo thêm biến số đối với năng lượng, hàng hóa và dòng vốn toàn cầu.

Kế hoạch quân sự mới chỉ dừng ở bước chuẩn bị nguồn lực, nhưng sức ép kinh tế và các biện pháp trừng phạt với Cuba đang được Washington gia tăng.

Theo tài liệu nội bộ được công bố ngày 25/9, Lục quân Mỹ đang đánh giá khả năng cung cấp một số đơn vị cho Bộ Tư lệnh miền Nam trong khoảng 90–120 ngày. Danh sách gồm lực lượng hậu cần, công binh, quân y, phẫu thuật tiền phương và quân cảnh. Tuy nhiên, tài liệu không nêu địa điểm triển khai, quy mô lực lượng hay nhiệm vụ cụ thể.

Điểm đáng chú ý là đây không phải lần đầu Washington xây dựng phương án liên quan đến Cuba. Hồi tháng 7, các quan chức Mỹ từng xác nhận giới chức quân sự xem xét nhiều kịch bản, trong đó có phương án đổ bộ đường không với hàng nghìn binh sĩ. Khi đó, phía Mỹ cũng nhấn mạnh việc lập phương án không đồng nghĩa quyết định tiến hành chiến dịch.

Đối với thị trường, năng lượng là kênh tác động trực tiếp nhất. Cuba phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu nhập khẩu cho phát điện, giao thông và hàng không. Việc nguồn cung dầu bị siết đã góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu điện và mất điện trên đảo. Mexico từng là một nguồn cung quan trọng, trong khi nguồn dầu Venezuela dành cho Cuba đã bị gián đoạn.

Một mặt trận khác là kim loại và khai khoáng. Ngày 17/9, Mỹ áp đặt trừng phạt lên 11 thực thể và cá nhân Cuba, trong đó có 4 doanh nghiệp nhà nước liên quan đến nguồn dự trữ niken. Đây là dấu hiệu cho thấy sức ép không chỉ tập trung vào lĩnh vực tài chính hay năng lượng mà đang mở rộng sang chuỗi hàng hóa chiến lược.

Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, tác động lớn hơn có thể nằm ở phí bảo hiểm vận tải, chi phí logistics và mức độ thận trọng của dòng vốn tại khu vực Caribe. Tuy nhiên, quy mô ảnh hưởng tới thị trường toàn cầu vẫn phụ thuộc vào việc căng thẳng có chuyển từ lập kế hoạch sang hành động quân sự hay không.

Đáng chú ý, ngày 26/9, Tổng thống Donald Trump nói Mỹ và Cuba có thể đạt thỏa thuận và ông không cho rằng quân sự sẽ cần thiết. Điều này cho thấy kịch bản ngoại giao vẫn tồn tại song song với quá trình chuẩn bị quân sự.