#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cú sốc dầu toàn cầu: Mỹ sắp thành “trùm xuất khẩu” lần đầu từ Thế chiến II

Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran đang tạo ra cú sốc chưa từng có đối với thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời đẩy Mỹ tiến rất gần tới vị thế xuất khẩu ròng dầu thô – điều chưa xảy ra kể từ sau Thế chiến II.

Theo dữ liệu mới nhất từ Chính phủ Mỹ, trong tuần qua, nhập khẩu ròng dầu thô của nước này – tức chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu – đã giảm xuống chỉ còn 66.000 thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ khi có thống kê hàng tuần vào năm 2001. Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô tăng vọt lên 5,2 triệu thùng/ngày, cao nhất trong vòng 7 tháng và tiệm cận mức kỷ lục 5,6 triệu thùng/ngày ghi nhận năm 2023.

Đáng chú ý, lần gần nhất Mỹ là quốc gia xuất khẩu ròng dầu thô tính theo năm đã diễn ra từ năm 1943 – thời điểm cao trào của Thế chiến II.

Nhu cầu toàn cầu dồn về dầu Mỹ

Nguyên nhân chính đến từ sự gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung tại Trung Đông, khi căng thẳng quân sự khiến hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu – bị đe dọa.

Trong bối cảnh đó, các nhà máy lọc dầu tại châu Âu và châu Á buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế, khiến nhu cầu đối với dầu thô Mỹ tăng mạnh. Theo dữ liệu từ Kpler, khoảng 47% lượng dầu xuất khẩu của Mỹ trong tuần qua, tương đương 2,4 triệu thùng/ngày, được vận chuyển tới châu Âu, trong khi 37% – tương đương 1,49 triệu thùng/ngày – hướng tới châu Á, tăng đáng kể so với mức 30% cùng kỳ năm trước.

Các khách hàng lớn bao gồm Hà Lan, Nhật Bản, Pháp, Đức và Hàn Quốc. Đáng chú ý, Hy Lạp đã lần đầu tiên nhập khẩu dầu thô từ Mỹ, trong khi một tàu chở 500.000 thùng dầu cũng đang trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ – lô hàng đầu tiên trong ít nhất một năm qua.

Chênh lệch giá đẩy dầu Mỹ lên ngôi

Sự gián đoạn nguồn cung Trung Đông đã khiến chênh lệch giá giữa dầu Brent và WTI của Mỹ nới rộng lên tới 20,69 USD/thùng trong tháng trước. Điều này khiến dầu Mỹ – vốn là loại nhẹ, ít lưu huỳnh – trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà máy lọc dầu tại châu Âu và châu Á.

Trong khi đó, giá dầu giao ngay tại châu Âu đã có thời điểm chạm ngưỡng gần 150 USD/thùng, phản ánh tình trạng khan hiếm nguồn cung vật chất trên thị trường.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu dầu thô của Mỹ giảm hơn 1 triệu thùng/ngày, xuống còn 5,3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, nước này vẫn phải duy trì nhập khẩu do nhiều nhà máy lọc dầu trong nước được thiết kế để xử lý dầu nặng, trong khi dầu nội địa chủ yếu là dầu nhẹ.

Xuất khẩu tiệm cận giới hạn

Dù xuất khẩu tăng mạnh, các chuyên gia cảnh báo Mỹ đang tiến gần đến giới hạn năng lực. Theo ước tính, công suất xuất khẩu tối đa của nước này vào khoảng 6 triệu thùng/ngày, bị hạn chế bởi hạ tầng đường ống và số lượng tàu chở dầu.

Các nhà phân tích cho rằng mức 5,2 triệu thùng/ngày hiện tại cho thấy thị trường đã bắt đầu “chạm trần”, và bất kỳ sự gia tăng nào tiếp theo sẽ kéo theo chi phí logistics cao hơn, làm giảm hiệu quả kinh tế.

Ngoài ra, tình trạng thiếu tàu chở dầu và chi phí vận chuyển tăng mạnh cũng là những yếu tố có thể kìm hãm đà tăng xuất khẩu trong thời gian tới.

Dữ liệu từ Vortexa cho thấy hiện có khoảng 80 tàu chở dầu siêu lớn đang hướng tới khu vực Vịnh Mexico để nhận hàng trong tháng 4 và 5, cho thấy nhu cầu vẫn đang ở mức rất cao.

Vai trò ngày càng lớn của Mỹ trên bản đồ năng lượng

Diễn biến hiện tại cho thấy Mỹ đang nổi lên như một nguồn cung thay thế quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động mạnh. Tuy nhiên, khả năng duy trì vai trò này sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực hạ tầng, chi phí vận chuyển và diễn biến địa chính trị tại Trung Đông trong thời gian tới.

Báo Markettimes

Cú sốc dầu toàn cầu vì Iran: Mỹ tiến sát vị thế xuất khẩu ròng chưa từng có từ Thế chiến II