#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cú hích kép: Chứng khoán Việt Nam bứt tốc 'nâng hạng' sau KRX

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tăng tốc về đích "nâng hạng" nhờ hai động lực vàng: việc miễn hợp pháp hóa lãnh sự hồ sơ mở tài khoản đầu tư gián tiếp và vận hành hệ thống KRX. Giới chuyên gia đặt kỳ vọng lớn vào quyết định chấp thuận có thể đến ngay tháng 9/2025.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam mới đây đã ban hành Thông tư 03/2024/TT-NHNN, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lộ trình cải cách nhằm cải thiện môi trường đầu tư, đặc biệt là hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Một trong những điểm thay đổi mang tính đột phá là việc miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với hồ sơ mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp bằng VND – thủ tục từng được xem là rào cản lớn đối với dòng vốn ngoại.

Trước đây, quy trình hợp pháp hóa lãnh sự có thể kéo dài từ vài tuần đến hàng tháng, khiến nhiều tổ chức nước ngoài gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường. Giờ đây, với Thông tư mới, thời gian mở tài khoản được rút ngắn đáng kể, từ đó giảm thiểu chi phí và đơn giản hóa thủ tục hành chính – những yếu tố mang tính chất quyết định trong việc nâng cao tính cạnh tranh của thị trường.

Động thái này là bước tiếp nối sau loạt cải cách then chốt, nổi bật là Thông tư 68 được Bộ Tài chính ban hành vào cuối năm 2024, cho phép áp dụng cơ chế giao dịch không cần đủ tiền trước (Non Pre-funding Solution – NPS). Song song đó, yêu cầu doanh nghiệp công bố thông tin bằng tiếng Anh đã được luật hóa, thể hiện rõ cam kết xây dựng một môi trường minh bạch, thân thiện hơn với nhà đầu tư quốc tế.

Một điểm nhấn quan trọng khác là việc hệ thống giao dịch KRX chính thức vận hành từ ngày 5/5/2025. Đây là nền tảng công nghệ hiện đại, được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật khắt khe của thị trường mới nổi, như: thanh toán bù trừ trung tâm (CCP), giao dịch trong ngày (day trading), bán khống, và T+0. Những tính năng này vốn là yêu cầu bắt buộc trong bộ tiêu chuẩn nâng hạng do các tổ chức xếp hạng quốc tế đưa ra.

Ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch SSI – từng nhận định: “Hệ thống KRX là nền tảng để triển khai giao dịch hiện đại, đặt viên gạch quan trọng cho việc đưa Việt Nam tiến vào nhóm thị trường mới nổi”.

Trong báo cáo phân loại thị trường công bố tháng 4/2025, FTSE Russell tiếp tục giữ Việt Nam trong danh sách theo dõi nâng hạng từ “Frontier Market” lên “Secondary Emerging Market”. Tuy nhiên, FTSE cũng lưu ý rằng Việt Nam vẫn chưa đáp ứng được hai tiêu chí kỹ thuật cốt lõi: “Chu kỳ thanh toán (DvP)” và “Chi phí giao dịch thất bại”, cả hai hiện vẫn ở mức “Hạn chế”. Dù vậy, tổ chức này cũng ghi nhận những nỗ lực cải cách không ngừng của các cơ quan quản lý trong việc cải thiện cấu trúc thị trường và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.

Dựa trên tiến độ cải cách hiện tại, nhiều tổ chức phân tích kỳ vọng Việt Nam có thể được FTSE Russell nâng hạng ngay trong tháng 9/2025, nếu các vướng mắc kỹ thuật còn lại được xử lý kịp thời. Đồng thời, MSCI – tổ chức xếp hạng có tầm ảnh hưởng toàn cầu – cũng có thể đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ công bố tháng 6/2025. Tuy nhiên, với MSCI, quá trình xét duyệt thường kéo dài hơn và yêu cầu cao hơn, đặc biệt về cải cách cấu trúc sở hữu nước ngoài (foreign room).

Theo dự báo từ BSC Research, dòng vốn ngoại sẽ bắt đầu mua ròng mạnh từ 2–4 tháng trước thời điểm FTSE công bố quyết định nâng hạng (T0) và tiếp tục gia tăng trước thời điểm chính thức chuyển đổi (T1). Trong khi đó, với MSCI, các quỹ đầu tư theo chỉ số thường hành động sớm hơn, từ 4–5 tháng trước, do quy mô lớn và mức độ ảnh hưởng sâu rộng hơn của bộ chỉ số này so với FTSE.

Nếu được nâng hạng, Việt Nam không chỉ có thể thu hút hàng tỷ USD dòng vốn thụ động và chủ động từ các quỹ đầu tư quốc tế, mà còn hưởng lợi lâu dài từ việc cải thiện thanh khoản, nâng cao định giá doanh nghiệp, và củng cố niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu. Đây không chỉ là một lực đẩy mạnh mẽ cho VN-Index, mà còn là bước ngoặt thể hiện sự trưởng thành và hội nhập sâu rộng của thị trường tài chính Việt Nam với thế giới.