Cú “bẻ lái” bất ngờ của Trump với Iran: Tín hiệu hòa dịu hay nước cờ chiến lược?

Chỉ trong vài ngày, lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump về xung đột với Iran đã có bước chuyển đáng chú ý. Từ tuyên bố cứng rắn rằng “không có ngừng bắn khi đang chiếm ưu thế”, ông bất ngờ phát đi tín hiệu sẵn sàng đàm phán, làm dấy lên nhiều đồn đoán về một sự thay đổi chiến lược phía sau hậu trường.

Trước đó, ông Trump khẳng định Mỹ không có ý định giảm nhiệt căng thẳng khi vẫn đang ở thế “áp đảo đối phương”. Tuy nhiên, chỉ sau một tối hậu thư cùng một số cuộc trao đổi được cho là với một quan chức Iran chưa được tiết lộ danh tính, ông tuyên bố Tehran đang có xu hướng tìm kiếm một thỏa thuận. “Họ muốn dàn xếp, và chúng ta sẽ hoàn tất điều đó”, ông phát biểu trước công chúng tại Memphis.

Sự đảo chiều này diễn ra trong bối cảnh các tín hiệu đàm phán được cho là đang xuất hiện nhanh chóng. Trước đó, Mỹ từng đưa ra cảnh báo có thể tấn công các cơ sở năng lượng của Iran nếu Eo biển Hormuz không được mở trong vòng 48 giờ — một động thái cho thấy mức độ căng thẳng đã lên rất cao.

Các nguồn tin cho biết một số quốc gia đang nỗ lực đóng vai trò trung gian, trong đó có Pakistan – nơi được đề xuất tổ chức một cuộc gặp giữa hai bên, với khả năng có sự tham gia của Phó Tổng thống JD Vance. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Oman cũng được cho là tham gia các nỗ lực hòa giải nhằm giảm nguy cơ leo thang xung đột.

Đáng chú ý, việc thông tin về khả năng đàm phán được công bố chỉ vài giờ trước khi thị trường Mỹ mở cửa đã ngay lập tức tác động đến tâm lý giới đầu tư. Phố Wall tăng điểm, trong khi giá dầu Brent giảm mạnh — phản ánh kỳ vọng về việc nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể bớt căng thẳng.

Tuy nhiên, tính minh bạch và thực chất của các cuộc trao đổi vẫn là dấu hỏi lớn. Nhà Trắng không tiết lộ danh tính quan chức Iran mà phía Mỹ đang liên hệ, chỉ mô tả là “đáng kính trọng”. Trong khi đó, việc Mỹ vẫn tiếp tục triển khai lực lượng quân sự tại Trung Đông khiến nhiều bên hoài nghi về khả năng đạt được đột phá trong ngắn hạn.

Về phía Tehran, Iran phủ nhận việc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ, cho rằng những động thái từ Washington có thể mang tính thăm dò hoặc nhằm tránh leo thang xung đột. Dù vậy, các tuyên bố này không hoàn toàn loại trừ khả năng tồn tại các kênh liên lạc gián tiếp giữa hai bên thông qua trung gian.

Theo một số nguồn tin, Mỹ đã chuyển tới Iran một danh sách gồm 15 yêu cầu thông qua các bên trung gian. Nội dung bao gồm những điều kiện then chốt như hạn chế chương trình hạt nhân, kiểm soát uranium làm giàu, chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm và công nhận quyền tồn tại của Israel. Một số điều khoản được đánh giá là rất khó chấp nhận đối với Tehran.

Hiện vẫn chưa rõ cấu trúc quyền lực nào sẽ đưa ra quyết định cuối cùng tại Iran, trong bối cảnh thông tin về vai trò của các nhân vật chủ chốt và tình trạng nội bộ vẫn còn nhiều ẩn số. Dù vậy, các kênh ngoại giao được cho là vẫn đang được duy trì qua nhiều lớp trung gian.

Bất chấp những nghi ngờ, ông Trump bày tỏ sự lạc quan rằng một thỏa thuận có thể sớm đạt được, cho rằng các bên đang thể hiện thiện chí rõ ràng hơn so với trước đây — dù con đường phía trước vẫn còn nhiều biến số khó lường.