Cơ quan thuế "tuyên chiến" với chiêu trò xé nhỏ giao dịch

Cố ý "xé nhỏ" các khoản chi dưới 5 triệu đồng để lách quy định thanh toán không dùng tiền mặt đang rơi vào tầm ngắm của cơ quan thuế. Với hành vi này, cơ quan quản lý khẳng định có quyền xác định lại bản chất giao dịch thực tế để truy thu, khiến doanh nghiệp đứng trước rủi ro bị loại bỏ hàng loạt chi phí hợp lý khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.

Quy định mới áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 không có ngoại lệ cho bất kỳ nhóm đối tượng hay loại hình hóa đơn nào, buộc doanh nghiệp phải thay đổi triệt để phương thức chi trả tiền lương và dịch vụ để bảo vệ lợi ích hợp pháp.

Cơ quan thuế "tuyên chiến" với chiêu trò xé nhỏ giao dịch

Quy định về thanh toán không dùng tiền mặt đang được siết chặt, đặc biệt với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên. Theo đó, chỉ những khoản thanh toán đáp ứng điều kiện chứng từ hợp lệ qua ngân hàng mới được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cơ quan thuế ghi nhận một số doanh nghiệp có dấu hiệu “lách luật” bằng cách chia nhỏ các khoản chi dưới ngưỡng 5 triệu đồng để tiếp tục thanh toán bằng tiền mặt. Hành vi này, nếu bị phát hiện, sẽ không được chấp nhận về mặt thuế.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh, việc xác định nghĩa vụ thuế không chỉ dựa vào hình thức giao dịch, mà căn cứ vào bản chất kinh tế thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc các khoản chi dù được “chia nhỏ” nhưng cùng bản chất, cùng mục đích vẫn có thể bị gộp lại để xem xét và loại khỏi chi phí hợp lệ.

Quy định hiện hành áp dụng cho nhiều loại chi phí, từ tiền lương, tiền công đến các khoản thuê mướn và chi phí sản xuất kinh doanh. Đặc biệt, với tiền lương từ 5 triệu đồng/lần trở lên, nếu chi bằng tiền mặt, doanh nghiệp sẽ không được tính vào chi phí hợp lệ, dù khoản chi đó có phát sinh thực tế.

Điểm đáng chú ý là quy định không phân biệt loại hóa đơn hay mức thuế suất, mà chỉ căn cứ vào giá trị từng lần thanh toán và phương thức chi trả. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi thói quen quản lý dòng tiền, chuyển dần sang hình thức thanh toán minh bạch hơn.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động rà soát quy trình chi trả, đặc biệt là tiền lương và các khoản chi lớn, trở thành yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp cần hướng dẫn người lao động sử dụng tài khoản ngân hàng, đồng thời chuẩn hóa chứng từ để tránh rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán.

Thông điệp từ cơ quan thuế khá rõ: không có “đường vòng” an toàn trong việc né quy định. Bất kỳ hành vi nào làm sai lệch bản chất giao dịch đều có thể bị truy xét và điều chỉnh lại nghĩa vụ thuế.