Cổ phiếu và coin

Bạn đang đầu tư cổ phiếu, nhưng bạn thấy coin nhiều người đang chơi, bạn có nên chơi?

Nhiều bạn hỏi mình về chuyện đầu tư coin trong message, có bạn cho rằng toàn lừa đảo, có bạn thì thấy đồng nghiệp chơi mà sốt ruột, có bạn là hoàn toàn phủ nhận nó.

Mình chơi cổ phiếu 16 năm, chơi coin 8 năm nên mình có tí góc nhìn cá nhân xin chia sẻ.

Để so sánh coin với cổ phiếu, mình xin chọn 1 dòng cổ phiếu mình từng đầu tư, là dòng biotech mà có vốn hóa nhỏ.

Coin và dòng biotech vốn hóa nhỏ có rất nhiều thứ giống nhau.

Thứ nhất, cả 2 không có cái fundamental nào rõ ràng. Nếu nói coin không đem lại dòng tiền gì, không có giá trị hay hữu ích gì, thì mấy công ty biotech thành lập mà không có miếng lợi nhuận nào, thậm chí nhiều năm không có miếng doanh thu, hoặc doanh thu kiểu năm có năm không, và không match được với chi phí (ví dụ xem hình Moderna, cost of revenue trống suốt 5-6 năm, lợi nhuận thì luôn âm).

Nếu Tesla bán xe bị lỗ nhưng vẫn có xe bán, thì có những năm Moderna không có bán được cái gì luôn, doanh thu phát sinh đôi khi là được nhận phí dịch vụ làm thuê gì đó one-off, không phải doanh thu hoạt động chính.

Vậy thì phân tích Moderna là phân tích cái gì bây giờ nếu không phải cũng chỉ mua cổ phiếu dựa vào hệ niềm tin như coin? Tất cả Moderna có sẽ là một đống bằng sáng chế, một vài thuốc thử nghiệm đang xin cấp phép, mà tiến trình cấp phép thì kéo dài.

Mỗi lần Moderna xin cấp phép thì analyst follow (chỉ có 1-2 ông) sẽ update report mà cơ bản thì không có gì để phân tích, vì FDA trả lời cứ như mật mã, không trả lời thông qua, cũng không trả lời không, mà bắt bổ sung này kia. Ban lãnh đạo thì sẽ update analyst theo kiểu "chúng tôi lạc quan rằng chúng tôi gần đến bờ rồi", mà bơi mãi 4-5 năm chưa thấy bờ.

Xong đột ngột COVID-19 diễn ra. Cái EPS luôn dưới 0 tự nhiên biến thành ... 6, doanh thu từ vài chục triệu đột ngột ước tính lên 800 triệu. Giá cổ phiếu 18 lên 160.

Đó chính là cái huyền bí của ngành biotech và đầu tư nó thì đa phần mình nghĩ cũng là đầu tư hệ niềm tin, vì đọc report đâu có biết được cái thuốc này nó khác cái thuốc khác ra sao, cạnh tranh thị trường thế nào. Đọc analyst report 10 trang mà tra từ điển như đọc tiếng Hy Lạp hết cả tuần.

Xong rồi vẫn không biết chắc là ông analyst đó ổng có biết mình viết gì không nữa (đa số analyst ngành này xuất thân có background biotech, y, dược, science nhưng có một lần mình nói chuyện với 1 ông thì ổng cũng thừa nhận là có mấy công ty "you simply cannot know, not even their CEO or FDA").

Mấy công ty đó thì chắc chắn là mua xong phải có diamond hand bằng niềm tin rồi. Mà nếu bạn không phải dân trong nghề thì HODL thế nào được.

Một số coin nó cũng như thế, nó có những điểm hấp dẫn thật sự nhất định, nhưng những cái đó có thể biến mất trong 1 nốt nhạc nếu một coin mới công nghệ hợp thời hơn ("green" hơn, hợp nhãn anh Musk hơn chẳng hạn) hay cơ quan điều hành Mỹ đổi ý. Nên nhớ, cuối năm nay có 4 Govcoins đều chém gió sẽ ra đời và thử nghiệm. Đâu chính phủ nào muốn ra coin của mình rồi đứt bóng, mặt mũi coi sao được.

Vậy thì coin nó cũng không khác dòng biotech chơi bằng niềm tin, mà dòng đó niêm yết Pink sheet của Mỹ, AIM của Anh nhiều, vài tháng thì một ông lại bị hủy niêm yết hoặc tiêu luôn, giải thể. Bạn nào chơi coin lâu chắc sẽ nhớ vài cái tên như IOTA có lúc hot một thời, bây giờ không mấy ai nhắc. Giờ người chơi coin mới thích hệ động vật, đốm trắng đen, hoặc có dot là được v.v.

Đứng trên quan điểm đầu tư dài hạn, chọn một coin có đặc tính đàng hoàng chút cũng giống như bạn fund một cái project bạn thích mà hơn 90% cơ hội là chết hay giống bạn ra đường pick đại 1 công ty biotech small cap thôi. Bạn muốn thử cơ hội làm giàu thì bỏ tiền vào đó như mua vé số, chơi cá độ bóng đá cược Timo Werner ghi bàn ở Premier League thôi.

Còn nếu kinh hơn nữa bạn chơi dòng meme coin, không cần biết nó có cái gì ở đằng sau, dân chơi thì theo chơi, coi chart mà quánh, giống hồi xưa mình ở Úc đi chơi casino hay đi Hong Kong chơi cá ngựa vậy, cũng giả bộ phân tích này nọ, nhưng thật ra cuối cùng là tay to nó chơi thì mình thân như chiếc lá giữa dòng nước thôi, bắt được mạch thì trúng, sai thì chịu.

Bài này mình viết ra dựa trên trải nghiệm của mình với stock và coin, hi vọng chia sẻ một góc nhìn cho một số bạn cực kỳ anti-coin hay cực kỳ cuồng coin, hi vọng chúng ta giữ quan điểm cởi mở.

Cái gì cũng có thể xảy ra, bạn chọn 1 camp là corner mình vào góc hẹp không có đường lui thôi. Mình chọn duy trì 5% investment portfolio vào coin, và trading portfolio của mình luôn có thể all in coin, vàng, oil, hay bất cứ cái gì mà mình nghĩ là có cơ hội.

Thứ chúng ta nên anti là những cái gì cam kết lợi nhuận cao, rủi ro thấp. Những cái đó thường không từ trên trời rơi xuống.