Cổ phiếu đầu tư công nào sẽ "tỏa sáng" trong năm 2023?

Trong báo cáo về đầu tư công vừa công bố, VNDirect cho rằng, giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 sẽ tăng 20-25% so với giải ngân thực tế năm 2022 nhờ một số yếu tố.

Hưởng lợi từ xu hướng đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng

Cao tốc Bắc-Nam (CTBN) giai đoạn 2 sẽ là điểm nhấn chính

Nhằm bù đắp cho sự suy giảm của các động lực tăng trưởng khác, Chính phủ đã công bố dự toán ngân sách năm 2023, trong đó vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước (hay còn gọi là đầu tư công) ước đạt 698.867 tỷ đồng, tăng 28,9% so với kế hoạch năm trước. Con số này bao gồm vốn phân bổ cho các dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội. Chúng tôi tin rằng giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 sẽ tăng 20-25% so với giải ngân thực tế năm 2022 nhờ (1) nút thắt thiếu đá xây dựng và đất đắp đã được giải quyết khi Chính phủ cấp phép khai thác cho các mỏ mới; và (2) giá vật liệu xây dựng như sắt thép, xi măng, đá xây dựng được dự báo sẽ giảm trong năm tới.

Theo Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm sẽ được khởi công từ đầu năm 2023, bao gồm: CTBN giai đoạn 2 (tháng 01/2023); nhà ga hành khách và đường băng sân bay tại Sân bay Long Thành (tháng 01/2023); cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu (tháng 4/2023) và cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột (tháng 6/2023). Trong khi đó, 11 dự án thành phần của CTBN giai đoạn 1 vẫn sẽ được đẩy mạnh thi công và hoàn thành lần lượt trong giai đoạn 2022-24.

Việc chỉ định thầu tại CTBN giai đoạn 2 sẽ mở ra cơ hội cho các công ty xây lắp hàng đầu

Nhằm rút ngắn thời gian thực hiện dự án, Bộ GTVT đã được quyền chỉ định thầu CTBN giai đoạn 2 đối với các gói thầu tư vấn, xây lắp, di dời hạ tầng kỹ thuật, đền bù giải phóng mặt bằng và tái định cư. Bộ cũng đã công bố các tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp rất khắt khe nhằm đảm bảo các dự án được thực hiện một cách minh bạch.

Những công ty hàng đầu với năng lực đã được chứng minh bao gồm Vinaconex (VCG VN, HOSE), CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV VN, HOSE), Tập đoàn CIENCO4 (C4G VN, UPCOM), CTCP Lizen (LCG VN, HOSE),… đang nắm nhiều lợi thế để giành được các gói thầu quy mô lớn.

Khởi công toàn bộ các dự án thành phần tại CTBN giai đoạn 2 trong tháng 1/2023

Mới đây, 12/25 gói thầu đầu tiên tại CTBN giai đoạn 2 đã được khởi công vào ngày 01/01/2023 với các liên danh nhà thầu được Bộ GTVT chỉ định. Như kỳ vọng trước đó của chúng tôi, những công ty niêm yết lớn như VCG, HHV, C4G, LCG đều đã được nhận thầu.

Bộ GTVT cũng đặt kế hoạch lựa chọn xong nhà thầu tại 13 dự án còn lại trước ngày 10/01/2023 và khởi công trong ngày 15/01/2023. Chúng tôi tiếp tục kỳ vọng những công ty kể trên có thể sẽ tiếp tục giành thêm những gói thầu quy mô lớn tiếp theo. Đây sẽ là động lực giúp doanh thu nhóm các công ty này bứt phá trong giai đoạn 2023-25. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đang cho thấy quyết tâm rút ngắn tiến độ tại CTBN giai đoạn 2 với hàng loạt giải pháp (1) sớm thực hiện đề bù và giải phóng mặt bằng (tất cả các dự án đều đã hoàn thành từ 60-75%) và (2) ban hành Nghị quyết 18 cho phép giao trực tiếp mỏ vật liệu trong hồ sơ khảo sát mỏ phục vụ dự án cho các nhà thầu giúp thời gian thực hiện thủ tục cấp phép được rút ngắn hơn đáng kể so với CTBN giai đoạn 1. Do đó, chúng tôi kỳ vọng dòng tiền các nhà thầu tham gia thi công CTBN giai đoạn 2 cũng sẽ được cải thiện đáng kể so với các dự án khác.

Khởi công đường băng sân bay và nhà ga tại sân bay Long Thành trong Q1/23

Theo TCT Cảng hàng không Việt Nam (ACV), gói thầu 5.10 (tổng giá trị 35.233 tỷ đồng) thi công công trình nhà ga hành khách sân bay Long Thành đã phải hủy thầu do các hồ sơ tham gia đều không đáp ứng yêu cầu. Theo kế hoạch điều chỉnh mới đây, các gói thầu thi công nhà ga và đường băng sân bay sẽ được khởi công trong Q1/23.

VNDirect kỳ vọng liên danh những doanh nghiệp xây lắp dân dụng lớn như CTCP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC VN, HOSE), CTCP Xây dựng Coteccons (CTD VN, HOSE), CTCP Xây dựng Phục Hưng Holdings (PHC VN, HOSE),… sẽ có khả năng cạnh tranh để tham gia thi công gói thầu nhà ga hành khách. Trong khi C4G đang là ứng cử viên “sáng giá” cho gói thầu thi công đường băng sân bay nhờ kinh nghiệm tham gia tại hàng loạt dự án đường băng sân bay như Tân Sơn Nhất, Cam Ranh, Phú Quốc,…

Những nhóm ngành Vật liệu xây dựng sẽ bắt nhịp cùng đầu tư công

Nhựa đường: “điểm rơi” ghi nhận lợi nhuận trong năm 2023

Theo Bộ GTVT, 3/4 dự án thành phần của CTBN giai đoạn 1 (bao gồm Mai Sơn – Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo – Phan Thiết, Phan Thiết – Dầu Giây) đã không thể hoàn thành trong năm 2022 như kế hoạch ban đầu và được lùi tiến độ tới 30/04/2023. Do đó, chúng tôi ước tính sẽ có lần lượt 355km/177km đường cao tốc tại CTBN giai đoạn 1 sẽ được hoàn thành trong năm 2023-24. Bên cạnh đó, 729km đường cao tốc tại dự án CTBN giai đoạn 2 cũng sẽ đi vào vận hành lần lượt trong giai đoạn 2023-25. Trong khi việc rải nhựa đường thường diễn ra trong giai đoạn sau của các dự án đường giao thông, do đó chúng tôi kỳ vọng các công ty nhựa đường sẽ được hưởng lợi nhiều hơn ngay từ Q1/23.

Do chưa có số liệu thống kê về ngành nhựa đường Việt Nam, chúng tôi so sánh mức tăng trưởng sản lượng tiêu thụ của ngành dựa trên Tổng công ty Hóa dầu Petrolimex - CTCP (PLC, HNX), công ty đã duy trì khoảng 30% thị phần nhựa đường trong nước trong giai đoạn 2015-20, theo PLC.

Doanh thu nhựa đường của PLC đã tăng vọt trong giai đoạn 2014-15, khi giải ngân vốn đầu tư công vào hạ tầng giao thông tăng mạnh. Chi tiêu cho cơ sở hạ tầng thấp trong năm 2016-19 được cho là do ngân sách chính phủ hạn chế và đầu tư tư nhân giảm nhiệt vào các dự án BOT, dẫn đến doanh thu nhựa đường của PLC giảm ~ 50% so với năm 2014-15.

Chúng tôi tin rằng PLC có vị thế tốt để giành được các hợp đồng nhờ vào (1) hệ thống nhà kho lớn, phân bổ rộng khắp và vị thế dẫn đầu thị trường, và (2) PLC có mối quan hệ lâu năm với các doanh nghiệp nhà nước và thường xuyên hoàn thành tốt các hợp đồng.

Đá xây dựng: mọi ánh nhìn hướng đến sân bay Long Thành

Do đặc thù của ngành đá xây dựng, chi phí vận chuyển thường chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành thành phẩm. Tùy thuộc vào khoảng cách và loại hình vận chuyển, giá đá giao đến công trường có thể cao gấp đôi giá đá tại mỏ. Dự án sân bay Long Thành vừa được khởi công xây dựng san nền và làm móng, đây sẽ là động lực tăng trưởng chính đối với nhu cầu đá xây dựng tại khu vực Đông Nam Bộ thời gian tới. Chúng tôi tin rằng những doanh nghiệp niêm yết sở hữu những mỏ đá nằm gần sân bay Long Thành sẽ được ưu tiên huy động nhờ sở hữu lợi thế và chất lượng sản phẩm.

Mặt khác, chúng tôi nhận thấy việc cấp phép khai thác cho các mỏ đá xây dựng đang gặp khó khăn ở cả việc gia hạn thời gian, tăng công suất khai thác và đặc biệt là cấp phép khai thác mỏ đá mới do (1) sự phản đối của người dân địa phương khi việc khai thác đá đang để lại nhiều hệ lụy xấu đến môi trường và (2) hầu hết các mỏ đá cũ (đã hết thời hạn khai thác) đều chưa thực hiện các thủ tục đóng mỏ theo như cam kết ban đầu. Do đó, các doanh nghiệp đá xây dựng niêm yết đang sở hữu các mỏ đá có thời gian khai thác dài, công suất khai thác lớn sẽ có nhiều lợi thế so với các đối thủ cạnh tranh và được hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng hạ tầng giao thông rất lớn của Việt Nam trong giai đoạn 2022-30, theo quan điểm của chúng tôi. Chúng tôi cho rằng các công ty niêm yết đang sở hữu những mỏ đá chất lượng cao với vị trí thuận lợi sẽ là nguồn cung chính cho sân bay Long Thành, đặc biệt là cụm mỏ Tân Cang và Thiện Tân (do KSB, DHA, VLB và DND sở hữu). Dự án trọng điểm này sẽ là động lực lớn thúc đẩy lợi nhuận của các doanh nghiệp đá xây dựng trong năm 2023-24.

Thép: giải ngân vốn đầu tư công mạnh mẽ sẽ bù đắp phần nào cho sự yếu kém của lĩnh vực bất động sản nhà ở đối với nhu cầu thép

Thị trường BĐS nhà ở tại Việt Nam đã hạ nhiệt kể từ Q2/22 do sự kiện bắt giữ một số nhà lãnh đạo doanh nghiệp BĐS lớn (vi phạm quy định phát hành trái phiếu doanh nghiệp), lãi suất mua nhà tăng và room tín dụng hạn chế. Ngành thép trong nước cũng đang chịu tác động từ những khó khăn như: (1) giá nguyên liệu đầu vào cao (bao gồm than cốc và thép phế) và (2) nhu cầu thép toàn cầu sụt giảm, gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp thép Việt Nam.

Mặc dù vậy, nhờ kỳ vọng giải ngân đầu tư công sẽ tăng tốc trong những quý tới, chúng tôi dự báo tổng nhu cầu thép trong nước sẽ chỉ tăng trưởng âm ở một chữ số vào năm 2023. Cụ thể, chúng tôi kỳ vọng sản lượng tiêu thụ thép xây dựng và tôn mạ sẽ cùng giảm 3% svck trong năm 2023.