Chính phủ quy định trên 50% người dân đồng ý mới tiếp tục lập đề án sáp nhập tỉnh, xã

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 321 quy định rõ: chỉ những đề án thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh, cấp xã đạt từ 50% số hộ dân tán thành trở lên mới được tiếp tục hoàn thiện và trình Hội đồng Nhân dân xem xét.

Đây được xem là bước siết chặt quy trình, nhấn mạnh vai trò quyết định của người dân trong các thay đổi lớn liên quan đến tổ chức đơn vị hành chính.

Lấy ý kiến nhân dân là điều kiện bắt buộc

Theo Nghị định 321, việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hay đổi tên đơn vị hành chính đều bắt buộc phải lấy ý kiến nhân dân tại các đơn vị hành chính cấp xã chịu tác động trực tiếp.

Với đơn vị hành chính cấp tỉnh, UBND tỉnh phải tổ chức lấy ý kiến người dân tại toàn bộ các xã, phường, thị trấn thuộc tỉnh đó.

Với đơn vị hành chính cấp xã, việc lấy ý kiến được thực hiện ngay tại xã, phường, thị trấn dự kiến thay đổi.

Hình thức lấy ý kiến chủ yếu là phát phiếu đến từng hộ gia đình theo mẫu thống nhất. UBND cấp tỉnh có thể trực tiếp tổ chức hoặc giao cho UBND cấp xã thực hiện tùy điều kiện thực tế.

Đáng chú ý, Chính phủ khuyến khích áp dụng hình thức lấy ý kiến điện tử, thông qua cổng thông tin địa phương, nền tảng số, mạng viễn thông và các ứng dụng hợp pháp, nhằm tăng tính minh bạch và thuận tiện.

Trên 50% tán thành mới được lập đề án

Nghị định quy định rõ “lằn ranh” để đề án được tiếp tục:

Quy định áp dụng riêng cho từng cấp:

Trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không tổ chức HĐND, UBND cấp tỉnh sẽ trực tiếp hoàn thiện và trình HĐND cấp tỉnh quyết định.

Kết quả lấy ý kiến phải công khai, có quyền kiến nghị

Chính phủ yêu cầu kết quả lấy ý kiến nhân dân phải được công khai minh bạch, bao gồm:

Toàn bộ kết quả phải được đăng tải trên:

Người dân và tổ chức có quyền kiến nghị nếu phát hiện sai sót. Trong vòng 5 ngày làm việc, UBND nơi lập báo cáo phải giải quyết và phản hồi.

Thời hạn lấy ý kiến tối đa 60 ngày

Theo trình tự mới:

Tăng quyền người dân trong các quyết định hành chính lớn

Việc quy định rõ ngưỡng “trên 50% đồng thuận” được đánh giá là bước tiến quan trọng, giúp:

Nghị định 321 được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ, minh bạch hơn cho các kế hoạch sắp xếp đơn vị hành chính trong giai đoạn tới.