#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chính phủ mở cơ chế đặt hàng, đường sắt Việt 'cất cánh': Hòa Phát làm ray, THACO chế toa tàu, Viettel làm chủ công nghệ

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 319/2025/NĐ-CP ngày 12/12/2025 được xem là bước ngoặt quan trọng đối với ngành đường sắt Việt Nam, khi lần đầu tiên thiết lập cơ chế đặt hàng – giao nhiệm vụ – chuyển giao công nghệ một cách bài bản cho các dự án đường sắt trọng điểm và quan trọng quốc gia.

Nghị định quy định rõ tiêu chí lựa chọn các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng tiếp nhận công nghệ. Theo đó, doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp, có ngành nghề phù hợp, đáp ứng yêu cầu về nhà xưởng, cơ sở vật chất, tài chính và nguồn nhân lực. Đồng thời, doanh nghiệp cần chứng minh khả năng huy động vốn, sở hữu đội ngũ kỹ thuật đủ năng lực tiếp nhận, làm chủ và vận hành công nghệ, cũng như có kinh nghiệm hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh các yêu cầu kỹ thuật, Nghị định cũng siết chặt điều kiện pháp lý và tài chính: doanh nghiệp không trong quá trình giải thể, không mất khả năng thanh toán và chi phí chuyển giao công nghệ không được vượt dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Chủ đầu tư dự án đường sắt chịu trách nhiệm cụ thể hóa các tiêu chí này, bảo đảm phù hợp với từng loại công nghệ và điều kiện triển khai thực tế.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn đã chủ động chuẩn bị nguồn lực để tham gia chuỗi cung ứng đường sắt, từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa. Tập đoàn Hòa Phát (HPG) là một trong những đơn vị tiên phong, đầu tư dự án sản xuất ray và dự kiến cho ra mắt sản phẩm đầu tiên vào cuối năm 2027.

Ở mảng đầu máy và toa tàu, THACO đã hợp tác với Hyundai Rotem để nhận chuyển giao công nghệ sản xuất tàu điện đô thị và tàu cao tốc ngay tại Việt Nam. Theo doanh nghiệp này, việc làm chủ công nghệ sẽ giúp kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, vận hành đến bảo dưỡng và sửa chữa theo tiêu chuẩn quốc tế.

Trong khi đó, Viettel khẳng định sẵn sàng làm chủ công nghệ thông tin tín hiệu đường sắt – một trong những khâu then chốt về an toàn và điều hành. FECON (FCN) cũng cho biết có đủ năng lực đảm nhiệm các hạng mục hạ tầng hiện đại, từ nền móng đến kết cấu dưới ray.

Việc các doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào các dự án đường sắt quy mô lớn, bao gồm cả tuyến đường sắt trị giá 67 tỷ USD, được kỳ vọng không chỉ giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu, mà còn tạo cú hích cho công nghiệp trong nước, thúc đẩy làm chủ công nghệ và tái định vị ngành đường sắt Việt Nam trong dài hạn.