Chỉ một cam kết từ Tehran, Washington sẵn sàng hạ vũ khí

Giữa bối cảnh "ngòi nổ" Trung Đông đang nóng hơn bao giờ hết, Tổng thống Donald Trump đã phát đi một tối hậu thư mềm mỏng nhưng đầy sức nặng: Washington sẵn sàng rút lại phương án quân sự, nếu Tehran chấp nhận đặt lên bàn đàm phán một lời khẳng định "không hạt nhân" tuyệt đối.

Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ ưu tiên ngoại giao trong hồ sơ Iran và không tìm kiếm đối đầu quân sự. Theo ông, chỉ cần Tehran đưa ra một tuyên bố dứt khoát về việc không theo đuổi vũ khí hạt nhân, kịch bản động binh sẽ được loại bỏ khỏi bàn tính của Washington.

Chỉ một cam kết từ Tehran, Washington sẵn sàng hạ vũ khí

Phát biểu trong Thông điệp Liên bang tối 24/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa nhấn mạnh cánh cửa ngoại giao với Iran vẫn rộng mở, ngay trước thềm vòng đàm phán thứ hai giữa hai bên dự kiến diễn ra cuối tuần này. Tuy nhiên, thông điệp ông gửi tới Tehran mang tính điều kiện rõ ràng.

“Chúng tôi đang đàm phán với họ. Họ muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng điều chúng tôi chưa nghe thấy là một tuyên bố mang tính quyết định rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Trump nói, đồng thời khẳng định sẽ không cho phép Iran vượt qua “lằn ranh đỏ” này.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh ngoại giao là lựa chọn ưu tiên, song cảnh báo phương án quân sự vẫn được đặt sẵn nếu đàm phán không mang lại kết quả cụ thể. Theo ông, Washington không thể chấp nhận bất kỳ kịch bản nào khiến Iran tiến gần hơn tới năng lực hạt nhân quân sự.

Gia tăng sức ép trước bàn đàm phán

Trong bài phát biểu, ông Trump cáo buộc Iran tiếp tục phát triển các hệ thống tên lửa có khả năng đe dọa châu Âu và các căn cứ quân sự của Mỹ ở nước ngoài, thậm chí “sớm vươn tới lãnh thổ Mỹ”. Dù không đưa ra bằng chứng chi tiết, tuyên bố này được xem là một phần trong chiến lược gia tăng áp lực lên Tehran.

Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6 năm ngoái, cho rằng chiến dịch này đã gửi đi thông điệp cảnh báo rõ ràng. Tuy nhiên, theo ông, Tehran vẫn tìm cách tái khởi động chương trình làm giàu uranium và theo đuổi tham vọng hạt nhân.

“Chúng tôi đã phá hủy mọi thứ. Họ được cảnh báo không được tái xây dựng, nhưng giờ lại muốn bắt đầu lại từ đầu”, ông Trump nói.

Đàm phán mở rộng, lập trường đối nghịch

Chính quyền Mỹ hiện tìm cách mở rộng nội dung đàm phán, không chỉ dừng ở chương trình hạt nhân mà còn bao gồm tên lửa đạn đạo và vai trò của Iran trong việc hậu thuẫn các lực lượng ủy nhiệm ở nước ngoài. Trong khi đó, phía Iran tái khẳng định chỉ sẵn sàng thảo luận về hồ sơ hạt nhân.

Sự khác biệt lập trường này khiến tiến trình thương lượng rơi vào trạng thái giằng co trước vòng đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Geneva ngày 26/2. Dù vậy, giới quan sát cho rằng việc hai bên tiếp tục ngồi vào bàn đàm phán cho thấy cả Washington lẫn Tehran đều chưa muốn đẩy căng thẳng vượt ngưỡng kiểm soát.

Thị trường dầu mỏ nín thở

Trong bối cảnh Mỹ duy trì sự hiện diện quân sự đáng kể tại Trung Đông, nguy cơ xung đột vẫn là biến số lớn đối với thị trường năng lượng. Các chuyên gia nhận định tuần này có thể mang lại tín hiệu rõ ràng hơn về hướng đi tiếp theo của giá dầu, khi rủi ro gián đoạn nguồn cung toàn cầu vẫn lơ lửng.

Thông điệp từ Washington vì thế mang tính hai mặt: một mặt mở lối thoát ngoại giao bằng “chỉ một tuyên bố” từ Tehran, mặt khác giữ nguyên sức ép quân sự như lời nhắc rằng thời gian và kiên nhẫn của Mỹ không phải là vô hạn.