24HMONEY đã kiểm duyệtCaracas và “điểm mù” công nghệ Trung Quốc
Mỹ kiểm soát Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro đang đẩy các khoản đầu tư chiến lược của Trung Quốc tại quốc gia Nam Mỹ này vào thế rủi ro cao, từ trạm vệ tinh, hạ tầng dầu khí đến mạng viễn thông. Sự đảo chiều quyền lực tại Caracas không chỉ làm lung lay lợi ích kinh tế của Bắc Kinh, mà còn mở ra một mặt trận cạnh tranh địa chính trị mới giữa Mỹ và Trung Quốc ngay tại “sân sau” của Washington.
Caracas đổi quyền kiểm soát, Trung Quốc đối mặt nguy cơ đánh mất các trụ cột chiến lược về vệ tinh, dầu mỏ và viễn thông tại Venezuela dưới sức ép từ Washington.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào tháng 9/2023.
Từ dầu mỏ, viễn thông cho tới hạ tầng không gian, các khoản đầu tư của Trung Quốc tại Venezuela đã cắm rễ suốt nhiều năm với quy mô sâu rộng và mức độ can dự hiếm có tại khu vực Mỹ Latinh. Tuy nhiên, thế đứng đó đang đứng trước nguy cơ lung lay nghiêm trọng khi Washington giành quyền kiểm soát bộ máy lãnh đạo Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, đưa ông sang New York để xét xử.
Việc Mỹ trực tiếp can dự vào Caracas không chỉ làm thay đổi trật tự chính trị nội bộ Venezuela, mà còn đặt toàn bộ hệ thống “tài sản chiến lược” của Trung Quốc tại quốc gia Nam Mỹ này vào trạng thái rủi ro cao. Từ các trạm mặt đất theo dõi vệ tinh, hạ tầng khai thác dầu khí cho tới mạng lưới viễn thông quốc gia, những dấu ấn mà Bắc Kinh dày công xây dựng nhiều năm qua có nguy cơ bị giám sát, kiểm soát, thậm chí tước bỏ.
Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington sẽ “điều hành” Venezuela và “sửa chữa lại hạ tầng dầu mỏ” tại quốc gia sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới càng làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ tái cấu trúc toàn bộ các lĩnh vực then chốt – nơi Trung Quốc đang hiện diện sâu nhất.
Trong số đó, các trạm theo dõi vệ tinh El Sombrero đặt tại căn cứ không quân Captain Manuel Rios và trạm dự phòng ở Luepa, bang Bolivar, được xem là những mắt xích đặc biệt nhạy cảm. Đây là các cơ sở mặt đất hiếm hoi ở nước ngoài mà Trung Quốc có thể tiếp cận, hiện đang hỗ trợ vệ tinh viễn thám VRSS-2 – vệ tinh quan sát Trái Đất dân sự do Bắc Kinh phát triển và phóng cho Venezuela vào năm 2017.
Các trạm này do Tập đoàn Công nghiệp Trường Thành Trung Quốc (China Great Wall Industry Corporation), một doanh nghiệp nhà nước, xây dựng và vận hành, đảm nhiệm các chức năng đo xa, theo dõi và điều khiển vệ tinh. Dù được thiết kế phục vụ nhu cầu dân sự của Venezuela, giới quan sát cho rằng những cơ sở này nhiều khả năng còn đóng vai trò hỗ trợ năng lực theo dõi và trung chuyển dữ liệu không gian rộng hơn của Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh gặp nhiều hạn chế trong việc mở rộng hạ tầng vũ trụ ở nước ngoài do căng thẳng địa chính trị.
Song song với lĩnh vực không gian, dầu khí là trụ cột quan trọng nhất trong quan hệ Trung Quốc – Venezuela. Bắc Kinh hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất và là một trong những khách hàng mua dầu hàng đầu của quốc gia Nam Mỹ này, với dấu ấn trải dài toàn bộ chuỗi giá trị ngành dầu khí – lĩnh vực nay có nguy cơ rơi vào vòng kiểm soát của Washington.
Theo tài liệu giới thiệu của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) năm 2014, các kỹ sư Trung Quốc đã đại tu hàng loạt mỏ dầu già cỗi tại Venezuela bằng giàn khoan hiện đại, hệ thống bơm ép nước và nâng cấp nhà máy lọc dầu, giúp sản lượng tại một số khu vực tăng gấp tám lần. Tại những địa bàn nhạy cảm trong rừng mưa nhiệt đới, các nhóm kỹ thuật Trung Quốc còn triển khai quy trình khai thác an toàn và bảo vệ môi trường, qua đó giành được giải thưởng quốc gia “Green Rig” của Venezuela.
Tuy nhiên, toàn bộ những thành quả này đang bị đặt dấu hỏi sau phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng Washington không cần dầu của Venezuela, nhưng sẽ không cho phép “các kẻ thù của Mỹ kiểm soát những nguồn tài nguyên đó” – một thông điệp được xem là nhắm trực diện vào Trung Quốc và Nga.
Không chỉ dầu mỏ, lĩnh vực viễn thông của Trung Quốc tại Venezuela cũng đứng trước nguy cơ lớn. Các tập đoàn như Huawei và ZTE – từng đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng hệ thống số lõi của quốc gia này, từ phủ sóng 4G, lắp ráp điện thoại cho tới các công cụ an ninh mạng – có thể đối mặt với nguy cơ hủy hợp đồng, hạn chế hoạt động hoặc trừng phạt nếu một chính phủ thân Mỹ được thiết lập tại Caracas.
Huawei, hiện diện tại Venezuela từ năm 1999 và hợp tác chặt chẽ với nhà mạng quốc doanh CANTV suốt hơn hai thập niên, đã ăn sâu vào hạ tầng quốc gia. Những mối quan hệ từng được hậu thuẫn bởi Sáng kiến Vành đai và Con đường cùng các hợp đồng mua sắm nhà nước nay có nguy cơ nhanh chóng tan rã trong bối cảnh chính trị đảo chiều.
Sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ ông Nicolas Maduro và phu nhân Cilia Flores vào rạng sáng 3/1, Tòa án Tối cao Venezuela đã chỉ định Phó Tổng thống Delcy Rodríguez làm Tổng thống lâm thời. Bà chính thức tuyên thệ nhậm chức ngày 5/1.
Cũng trong ngày đầu tuần, ông Maduro và phu nhân lần đầu xuất hiện trước Tòa án Liên bang Manhattan. Trước thẩm phán Mỹ, ông Maduro khẳng định mình “vô tội” và tuyên bố vẫn là “Tổng thống của đất nước tôi” – một phát ngôn cho thấy cuộc đối đầu pháp lý và địa chính trị xung quanh Venezuela còn lâu mới khép lại.
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường