Căng thẳng Trung Đông đẩy thị trường năng lượng vào thế rủi ro

Sau vụ tấn công bằng UAV nhắm vào tổ hợp LNG Ras Laffan, Qatar cảnh báo nguồn cung năng lượng vùng Vịnh có thể bị tê liệt. Trong bối cảnh eo biển Hormuz chìm trong lửa đạn, kịch bản giá dầu chạm ngưỡng 150 USD/thùng không còn là viễn cảnh xa vời.

Nếu giao thương qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng, trong khi thị trường khí đốt toàn cầu cũng đối mặt nguy cơ biến động mạnh.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi cho biết ngay cả khi chiến sự kết thúc ngay lập tức, Qatar vẫn cần vài tuần đến vài tháng để khôi phục chu kỳ giao hàng sau khi cơ sở LNG lớn nhất nước này bị tấn công bằng máy bay không người lái.

Căng thẳng Trung Đông đẩy thị trường năng lượng vào thế rủi ro

Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi

Qatar – nhà sản xuất LNG lớn thứ hai thế giới – đã phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) sau vụ tấn công vào tổ hợp Ras Laffan.

Dù lượng khí đốt Qatar xuất khẩu sang châu Âu không lớn, ông Kaabi cho rằng thị trường này vẫn sẽ chịu tác động mạnh. Nguyên nhân là các khách hàng châu Á có thể trả giá cao hơn để giành nguồn cung, làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường LNG.

Ông cũng cảnh báo nhiều quốc gia xuất khẩu năng lượng tại vùng Vịnh có thể sớm tuyên bố bất khả kháng nếu tình hình an ninh không được cải thiện.

Giá năng lượng bắt đầu phản ứng

Ngay sau các thông tin về nguy cơ gián đoạn nguồn cung, thị trường năng lượng đã phản ứng mạnh.

Giá dầu Brent tăng 5,5%, lên 90,13 USD/thùng vào ngày 6/3.

Giá khí đốt châu Âu cũng tăng khoảng 5%.

Theo ông Kaabi, nếu chiến sự kéo dài vài tuần, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể bị ảnh hưởng, trong khi giá năng lượng và nhiều nguyên liệu sản xuất sẽ tăng mạnh.

Hiện các cơ sở khai thác ngoài khơi của Qatar chưa bị hư hại, nhưng mức độ thiệt hại tại các cơ sở trên đất liền vẫn đang được đánh giá.

Cuộc tấn công cũng có thể làm chậm dự án mở rộng mỏ khí North Field trị giá 30 tỷ USD, dự kiến nâng công suất LNG của Qatar từ 77 triệu tấn lên 126 triệu tấn mỗi năm vào 2027.

Giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng

Theo Bộ trưởng Năng lượng Qatar, giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng chỉ trong 2–3 tuần nếu tàu chở dầu không thể đi qua eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược nơi khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển.

Giá khí đốt cũng có thể tăng mạnh, lên 40 USD/MMBtu, gần gấp bốn lần mức trước khi xung đột bùng phát.

Không chỉ thị trường năng lượng, việc gián đoạn giao thương tại Hormuz còn có thể ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng hóa dầu và phân bón toàn cầu, bởi vùng Vịnh là trung tâm sản xuất lớn của các ngành này.

Tuyến vận tải chiến lược đối mặt rủi ro lớn

Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran vào cuối tháng 2.

Ít nhất 10 tàu đã bị tấn công, phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt và nhiều hãng vận tải không còn sẵn sàng đưa tàu vào khu vực.

Dù Mỹ tuyên bố sẽ hộ tống tàu thương mại qua eo biển, ông Kaabi cho rằng tuyến đường này vẫn quá nguy hiểm khi chiến sự chưa chấm dứt.

Theo ông, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, không chỉ năng lượng mà toàn bộ hoạt động thương mại giữa vùng Vịnh và thế giới có thể bị đình trệ, gây tác động lớn tới kinh tế khu vực và các đối tác toàn cầu.