Căng thẳng Mỹ - Iran bùng phát: Từ cảnh báo 6 giờ đến nổ súng và phản công

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ tăng nhiệt trở lại tại khu vực Vịnh Oman và Eo biển Hormuz, khi hai bên liên tiếp có các động thái quân sự trực diện chỉ trong vòng vài giờ. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại xung đột lan rộng, đồng thời phủ bóng đen lên các nỗ lực đàm phán vốn đang mong manh.

Mỹ nổ súng bắt tàu, căng thẳng vượt ngưỡng

Ngày 19/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận lực lượng hải quân nước này đã chặn và kiểm soát một tàu chở hàng treo cờ Iran tại khu vực phía bắc biển Ả Rập.

Theo thông báo, sau 6 giờ phát tín hiệu cảnh báo liên tục nhưng không nhận được phản hồi, tàu khu trục USS Spruance đã khai hỏa pháo hạm 127mm vào khu vực buồng máy nhằm vô hiệu hóa hệ thống động lực của con tàu.

Ngay sau đó, lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ, kiểm soát hoàn toàn phương tiện này.

Động thái trên cũng trùng khớp với tuyên bố trước đó của Donald Trump, khi ông cho biết một tàu Iran đã bị chặn do cố gắng né tránh lệnh phong tỏa hàng hải.

Iran đáp trả bằng UAV, nguy cơ đối đầu trực tiếp

Phản ứng gần như ngay lập tức, Iran tuyên bố đã triển khai các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào tàu chiến Mỹ trong khu vực.

Theo hãng tin Tasnim News Agency, người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya cho biết lực lượng vũ trang Iran đã tiến hành “loạt đòn đáp trả bằng UAV” sau vụ việc.

Thông tin từ TASS cũng xác nhận các drone đã được phóng về phía các chiến hạm Mỹ, trong bối cảnh Tehran cáo buộc Washington thực hiện hành vi “cướp biển có vũ trang”.

Diễn biến này đánh dấu một bước leo thang đáng kể, khi hai bên không chỉ dừng ở các biện pháp răn đe mà đã trực tiếp sử dụng hỏa lực quân sự.

Đàm phán hòa bình đối mặt nguy cơ đổ vỡ

Căng thẳng quân sự bùng phát đúng thời điểm nhạy cảm, khi Mỹ và Iran đang chuẩn bị cho vòng đàm phán tiếp theo tại Islamabad.

Theo CNN, các quan chức cấp cao Mỹ, trong đó có Phó Tổng thống JD Vance, dự kiến tới Pakistan trong vài ngày tới để thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Tuy nhiên, phía Iran chưa xác nhận việc cử phái đoàn tham dự. Một số nguồn tin từ truyền thông nhà nước cho rằng khả năng đối thoại đang bị đặt dấu hỏi lớn trong bối cảnh leo thang hiện nay.

Đáng chú ý, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai bên dự kiến hết hạn vào ngày 22/4, càng làm gia tăng áp lực thời gian đối với các nỗ lực ngoại giao.

Những “điểm nghẽn” chưa thể tháo gỡ

Theo các nguồn tin quốc tế, tiến trình đàm phán vẫn đang vướng mắc ở một số vấn đề cốt lõi:

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra các cảnh báo cứng rắn, cho biết Mỹ có thể triển khai các biện pháp mạnh nếu đàm phán thất bại.

Mỹ gia tăng hiện diện quân sự, Iran củng cố lực lượng

Song song với ngoại giao, Washington đang tăng cường đáng kể hiện diện quân sự trong khu vực:

Hoạt động trinh sát cũng được đẩy mạnh, với 6-7 chuyến bay mỗi ngày sử dụng các máy bay như RQ-4B, P-8A và E-3G, kết hợp hệ thống vệ tinh giám sát.

Ở chiều ngược lại, Iran được cho là đã phục hồi đáng kể năng lực quân sự sau thời gian tạm ngừng giao tranh:

Các căn cứ ngầm và hầm trú ẩn tiếp tục đóng vai trò then chốt trong chiến lược phòng thủ của Tehran.

Nguy cơ lan rộng toàn khu vực

Không chỉ dừng lại ở căng thẳng Mỹ - Iran, xung đột còn có nguy cơ lan rộng ra nhiều điểm nóng khác trong khu vực: Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố có thể phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Iraq tìm cách duy trì xuất khẩu dầu qua tuyến đường bộ tốn kém. Tại Lebanon và Syria, các hoạt động quân sự cục bộ vẫn tiếp diễn/

Trong bối cảnh này, vai trò của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày càng gia tăng, không chỉ trên chiến trường mà cả trong tiến trình ra quyết định chiến lược.

Tình thế “vừa đàm phán, vừa đối đầu”

Thực tế hiện tại cho thấy một nghịch lý rõ rệt: trong khi các kênh ngoại giao vẫn được duy trì, các hành động quân sự lại liên tục leo thang.

Việc Mỹ nổ súng bắt tàu và Iran lập tức đáp trả bằng UAV cho thấy “lằn ranh đỏ” giữa hai bên đang ngày càng mong manh.

Nếu không đạt được đột phá trong vài ngày tới, đặc biệt trước thời điểm thỏa thuận ngừng bắn hết hạn, nguy cơ xung đột mở rộng tại Trung Đông sẽ tiếp tục gia tăng, kéo theo những hệ lụy khó lường đối với an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.