Căng thẳng địa chính trị leo thang tiếp tục đẩy giá dầu tăng

Thị trường năng lượng toàn cầu khởi sắc trở lại trong phiên giao dịch ngày 11/9, khi giá dầu đồng loạt đi lên trước những diễn biến địa chính trị phức tạp tại châu Âu và Trung Đông. Mối lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung, dù chưa trở thành hiện thực, đã khiến giới đầu tư tăng cường mua vào, đẩy giá dầu lên mức cao hơn so với phiên trước đó.

Theo số liệu chốt phiên, giá dầu Brent giao kỳ hạn đã tăng 1,10 USD/thùng, tương đương 1,7%, lên mức 67,49 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng ghi nhận mức tăng tương tự, thêm 1,04 USD/thùng (1,7%) và kết phiên ở 63,67 USD/thùng.

Địa chính trị nóng lên: Israel hành động quân sự, Mỹ gây sức ép với EU

Diễn biến tăng giá mạnh mẽ được ghi nhận ngay sau khi Israel ngày 9/9 tuyên bố tiến hành một chiến dịch quân sự nhắm vào lực lượng Hamas tại Doha, Qatar. Đây được xem là một động thái bất thường, bởi Qatar vốn là đồng minh phương Tây, đồng thời cũng là nhà cung cấp khí đốt quan trọng cho châu Âu. Sự kiện này đã lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông – khu vực cung ứng dầu mỏ then chốt của thế giới. Ngay sau thông tin, cả dầu Brent và WTI đều bật tăng gần 2% trước khi điều chỉnh giảm nhẹ.

Không dừng lại ở đó, căng thẳng chính trị - thương mại toàn cầu tiếp tục được đẩy lên một nấc thang mới sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) áp mức thuế 100% đối với hàng hóa đến từ Trung Quốc và Ấn Độ – vốn là hai khách hàng nhập khẩu dầu thô lớn của Nga. Động thái này, nếu được triển khai, không chỉ nhằm tạo thêm sức ép kinh tế đối với Moskva, buộc nước này phải ngồi vào bàn đàm phán liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, mà còn có thể gây xáo trộn mạnh mẽ trong cán cân thương mại năng lượng toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong ngày 10/11 cho biết, EU đang cân nhắc các biện pháp mới nhằm siết chặt hơn nữa nguồn thu từ năng lượng của Nga. Một trong những phương án được thảo luận là đẩy nhanh quá trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu từ Nga. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin từ giới chức EU cho biết, việc áp dụng các lệnh thuế hoặc biện pháp trừng phạt trực tiếp đối với Ấn Độ và Trung Quốc là rất khó khả thi. Lý do là bởi hai quốc gia này đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, bất kỳ động thái hạn chế nào cũng có thể gây ra hệ lụy kinh tế rộng lớn, thậm chí phản tác dụng đối với châu Âu.

Căng thẳng địa chính trị leo thang tiếp tục đẩy giá dầu tăng

Triển vọng cung – cầu: Dư cung vẫn là nỗi lo

Mặc dù những thông tin nói trên đã giúp giá dầu có được lực đẩy ngắn hạn, các chuyên gia phân tích cho rằng rủi ro địa chính trị thường chỉ tạo ra tác động nhất thời đối với giá dầu, trừ khi xảy ra những sự cố thực sự làm gián đoạn nguồn cung vật chất.

Trong báo cáo mới nhất, công ty tư vấn SEB nhận định: “Thị trường dầu mỏ hiện vẫn đang bị bao phủ bởi ‘đám mây đen của tình trạng dư cung’. Đây mới là yếu tố then chốt chi phối xu hướng giá trong trung và dài hạn.” Theo SEB, sản lượng khai thác tăng mạnh từ Mỹ, cùng với việc nhu cầu tăng trưởng chậm lại ở một số nền kinh tế lớn, đang tạo ra áp lực khiến giá dầu khó duy trì đà tăng trong thời gian dài.

Điều này đồng nghĩa rằng, mặc dù phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị có thể hỗ trợ giá dầu đi lên trong ngắn hạn, nhưng xu hướng chính vẫn có khả năng là đi xuống nếu thị trường không chứng kiến các sự kiện gây gián đoạn nguồn cung thực sự – chẳng hạn như việc tấn công vào các cơ sở sản xuất, vận chuyển dầu hoặc các lệnh cấm vận ở quy mô lớn.

Bức tranh toàn cảnh: Thị trường dễ biến động

Tình hình hiện nay cho thấy thị trường dầu mỏ đang bước vào giai đoạn dễ biến động hơn bao giờ hết. Các yếu tố địa chính trị – từ chiến sự Trung Đông, căng thẳng Nga – Ukraine cho đến chiến lược thương mại của Mỹ và EU – đều đang chồng chéo và có thể tạo ra những cú sốc bất ngờ cho giá dầu. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là cung – cầu thực tế mới là yếu tố quyết định dài hạn.

Giới đầu tư quốc tế vì vậy vẫn giữ tâm thế thận trọng. Một mặt, họ theo dõi sát diễn biến chính trị để kịp thời phản ứng với những biến động ngắn hạn. Mặt khác, họ cũng không bỏ qua các yếu tố nền tảng như sản lượng khai thác của Mỹ, nhu cầu nhập khẩu từ châu Á, hay chính sách năng lượng của OPEC+ – tất cả đều sẽ góp phần định hình quỹ đạo giá dầu trong giai đoạn tới.