Canada chuẩn bị khả năng bị Mỹ xâm lược

Các hoạt động chuẩn bị quân sự gần đây của Canada cho thấy mức độ căng thẳng gia tăng trong quan hệ với Mỹ – hai quốc gia đồng minh lâu năm – dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump.

Theo Bloomberg ngày 21/1, dẫn nguồn từ The Globe and Mail, quân đội Canada đã xây dựng các kịch bản mô phỏng nhằm ứng phó với một cuộc xâm lược giả định từ Mỹ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump công khai nhắc tới khả năng coi Canada là “bang thứ 51” của Mỹ.

Theo bài báo, các phương án phòng thủ được xây dựng dựa trên những chiến thuật tương tự cách lực lượng kháng chiến tại Afghanistan từng sử dụng để đối phó với quân đội Liên Xô trước đây và sau đó là liên quân do Mỹ dẫn đầu. Tuy nhiên, các quan chức chính phủ Canada giấu tên nhấn mạnh rằng khả năng Mỹ tiến hành xâm lược quân sự Canada là rất thấp.

Trước đó, vào tháng 1, The Economist cũng đưa tin quân đội Canada đã thảo luận các kịch bản tồi tệ nhất, trong đó có nguy cơ xâm nhập từ phía Mỹ, dù đây được xem là giả định khó xảy ra. Những cuộc thảo luận này phản ánh sự xuống dốc nghiêm trọng trong quan hệ song phương dưới thời ông Trump.

Theo các nguồn tin của Globe and Mail, kịch bản diễn tập giả định một cuộc tấn công từ phía nam, trong đó quân đội Mỹ có thể nhanh chóng kiểm soát các vị trí phòng thủ then chốt trên bộ và trên biển của Canada chỉ trong vòng một tuần, thậm chí hai ngày. Trước tình huống này, Canada sẽ triển khai các nhóm tác chiến nhỏ, bao gồm lực lượng bán quân sự hoặc dân thường có vũ trang, tiến hành phục kích, phá hoại và sử dụng máy bay không người lái.

Chiến thuật được mô phỏng bao gồm các đợt “đánh và rút”, thậm chí sử dụng thiết bị nổ tự chế, tương tự cách Taliban từng đối phó với quân đội Mỹ và đồng minh – trong đó có Canada – tại Afghanistan.

Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh ông Trump gia tăng các phát ngôn cứng rắn liên quan tới Greenland – khu vực có vị trí chiến lược gần Canada. Trên mạng xã hội Truth Social ngày 20/1, ông đăng tải hình ảnh bản đồ trong đó cả Canada và Greenland đều được phủ cờ Mỹ.

Giáo sư Wesley Wark, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Đổi mới quản trị quốc tế, nhận định một cuộc xâm lược trực tiếp là “cực kỳ khó xảy ra”, song xác nhận các kế hoạch dự phòng cho kịch bản xấu nhất đang được triển khai. Theo ông, điều này chưa từng xuất hiện dưới thời Tổng thống Joe Biden.

“Việc lập kế hoạch là cần thiết, nhưng mối lo thực sự của Canada không phải là chiến tranh, mà là nguy cơ bị cưỡng ép kinh tế và chịu sức ép chính trị ngày càng gia tăng”, ông Wark nhấn mạnh.

Trong kịch bản hy hữu xảy ra một cuộc tấn công quy mô lớn, chiến lược của Canada có thể là tiến hành chiến tranh du kích, đồng thời rút lui về các khu vực phía bắc để bảo toàn năng lực quân sự và duy trì bộ máy chính phủ.