#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cần sẵn sàng kịch bản cho mọi cú sốc giá dầu

TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, trong bối cảnh giá dầu thế giới ngày càng khó lường, Việt Nam không thể điều hành theo tư duy phản ứng mà cần chuẩn bị sẵn các kịch bản tổng thể. Quan trọng nhất là xây dựng dự báo chiến lược, dựa trên dữ liệu đáng tin cậy, để đảm bảo cân bằng cung – cầu cho cả sản xuất và tiêu dùng, tránh bị động trước những cú sốc năng lượng toàn cầu.

Năm 2025 tiếp tục là một năm đầy biến động với kinh tế toàn cầu. Căng thẳng địa chính trị kéo dài, xu hướng bảo hộ mậu dịch và các chính sách thuế quan – đặc biệt từ Hoa Kỳ – đã làm gia tăng đáng kể mức độ bất định, đè nặng lên triển vọng phục hồi vốn mong manh sau đại dịch. Cú sốc thương mại đang khiến niềm tin tiêu dùng và đầu tư suy yếu, trong khi chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng cao do nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và giá nguyên liệu biến động. Hệ quả là nguy cơ lạm phát quay trở lại, kéo theo sự suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Với độ mở lớn và phụ thuộc sâu vào thương mại quốc tế, kinh tế Việt Nam không thể tránh khỏi ảnh hưởng. Tuy vậy, dữ liệu kinh tế 5 tháng đầu năm 2025 vẫn cho thấy những điểm sáng: lạm phát được kiểm soát ở mức 3,21%, thu ngân sách vượt kỳ vọng và các cân đối lớn vẫn đảm bảo – cho thấy nội lực kinh tế vẫn đang trụ vững.

Tuy nhiên, một ẩn số quan trọng trong những tháng tới chính là giá dầu. Biến động giá dầu, vốn gắn liền với căng thẳng địa chính trị và bất ổn sản lượng toàn cầu, đang là thách thức lớn đối với mục tiêu kiềm chế lạm phát. Dù chỉ số CPI Việt Nam năm 2024 ở mức 3,63%, thấp hơn trần Quốc hội đề ra, nhưng vẫn cao hơn trung bình tiền đại dịch, phản ánh áp lực lạm phát chưa thực sự hạ nhiệt.

Bài toán đặt ra không chỉ nằm ở mức giá, mà còn ở nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng – đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang là quốc gia nhập khẩu ròng dầu thô và các sản phẩm năng lượng. Một cú sốc cung diện rộng có thể tạo ra tâm lý bất an, ảnh hưởng đến tiêu dùng và đầu tư, thậm chí đe dọa tính liên tục của chuỗi sản xuất nếu không có kịch bản điều tiết linh hoạt.

Vì vậy, cần rà soát lại toàn bộ cơ chế điều tiết dự trữ bắt buộc trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt ở các doanh nghiệp đầu mối. Việc xây dựng các kịch bản dự báo chiến lược là yêu cầu cấp thiết – không thể chỉ trông chờ vào phản ứng tình huống. Cần có sự phối hợp liên ngành, đặc biệt giữa các bộ chủ lực như Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Tài nguyên – Môi trường, nhằm đảm bảo cân đối cung cầu năng lượng cho sản xuất và tiêu dùng.

Không kém phần quan trọng là duy trì dư địa tài khóa – tiền tệ đủ linh hoạt để ứng phó với các cú sốc bất ngờ, đồng thời bảo vệ các nhóm yếu thế trong xã hội trước những tác động lan tỏa của biến động toàn cầu. Trong một thế giới không còn "bình thường cũ", năng lực dự báo – điều hành và chủ động thích nghi sẽ là điểm tựa cho ổn định vĩ mô và tăng trưởng bền vững.