Cấm xe xăng, có văn minh hơn cả châu Âu?
“Châu Âu còn không cấm xe chạy xăng, Việt Nam cấm xe chạy xăng là văn minh hơn cả Châu Âu rồi” (nói theo ý mỉa mai chứ không phải khen thật),
“Tư bản, văn minh hơn ta, mà họ đâu có cấm xe xăng, ai muốn chạy xe xăng hay xe điện gì cũng được”,
“Chỉ cấm xe máy xăng mà chưa cấm ô tô xăng là phân biệt đối xử, 10% người giàu đi ô tô được ưu ái hơn 90% người đi xe máy”,
Đấy là một số bình luận trên mạng khi Hà Nội dự định sẽ cấm xe máy chạy xăng trong vành đại 1 kể từ tháng 7 năm 2026.
Đầu tiên là về việc cấm xe máy chạy xăng, chưa cấm ô tô chạy xăng có phải là ưu ái xe ô tô hơn xe máy hay không?
Theo dõi quá trình các cơ quan chức năng ra các chủ trương “thu phí xe vào nội đô”, ”kiểm định nồng độ khí thải xe máy” và “cấm xe máy xăng vào nội đô”, tôi cho rằng ban đầu các cơ quan chức năng tiếp cận theo hướng giảm ô nhiễm không khí bằng cách kiểm định khí thải xe máy từ ngày 1/1/2025. Nếu tiếp tục đi theo tiếp cận này thì xe máy bình đẳng với xe ô tô – chỉ xe có nồng độ phát thải khí thấp mới được lưu thông (chẳng có ưu ái người giàu người nghèo nào cả) và lộ trình cũng giống Châu Âu thôi, chẳng “văn minh” hơn Châu Âu tinh hoa tý nào đâu.
Thế nhưng sau khi có thống kê đưa ra thông tin Hà Nội có đến 6,9 triệu xe máy là cỡ 70% xe máy đang lưu hành có tuổi đời trên 10 năm, nếu kiểm định khí thải thì hầu hết sẽ không đạt tiêu chuẩn lưu thông (tức bị cấm lưu thông trên đường), cộng thêm việc kiểm định 6,9 triệu xe máy là quá lớn, chưa kể hàng triệu xe máy của các tỉnh vào Hà Nội thì kiểm soát nồng độ khí thải thế nào. Có lẽ vì vậy mà các cơ quan chức năng đã chuyển hướng tiếp cận sang cấm xe máy chạy xăng trong nội đô. Lý do các xe máy cũ chạy xăng không đạt chuẩn khí thải là bởi qua thời gian dài sử dụng, không được bảo dưỡng định kỳ như ô tô, nên các linh kiện như lọc gió, bugi, cuộn dây đánh lửa, bộ chia điện, kim phun nhiên liệu, bình xăng, nắp bình xăng… đã bị hỏng hóc, hở, mòn, không kín dẫn đến nồng độ khí thải ra không khí cao gấp 5 gấp 10, thậm chí gấp 20-30 lần so với xe máy mới (rất nhiều xe nhìn rõ khói xả ra màu xanh từ ống bô).
Việc chuyển cách tiếp cận này, tuy làm cho cơ quan chức năng giảm được khối lượng công việc khổng lồ (kiểm định thường xuyên và cấp đăng kiểm 6,9 triệu xe máy và kiểm tra, kiểm soát xe máy có đăng kiểm trên đường), nhưng lại làm cho những xe máy mới, còn tốt, nồng độ khí thải thấp ”bị oan” và tạo ra suy nghĩ “ô tô được ưu ái hơn xe máy”, ”người nghèo bị phân biệt đối xử, bị mất kế sinh nhai”, “Việt Nam văn minh hơn, đi trước cả Châu Âu”.
Tôi chưa biết, sau khi cấm xe máy xăng chạy vào nội đô, Hà Nội có cấm cả xe ô tô xăng vào nội đô hay không, nếu chỉ hạn chế thôi thì cũng chẳng đi trước hay “văn minh” hơn Châu Âu đâu.
Giả sử rằng có một qui định nào đó về xe điện của Việt Nam đi trước Châu Âu một chút thì có sao đâu nhỉ? Chúng ta đừng đóng đinh vào đầu rằng Châu Âu là đỉnh cao của văn minh, ông hàng xóm Trung Quốc đã cấm xe máy xăng trong nội đô của các thành phố Quảng Châu, Thượng Hải, Bắc Kinh, Hàng Châu, Thâm Quyến, Phật Sơn, Đông Quản… từ 15-17 năm trước cơ.
Hãy lấy cái hay nhất, tốt nhất, văn minh nhất của thế giới mà học (nếu đủ sức học) chứ đừng đóng đinh vào đầu rằng Châu Âu, Phương Tây là văn minh nhất, là thượng đẳng và tất cả mọi thứ đều lấy họ làm chuẩn cho mình.
Theo dõi người đăng bài
Ấn bản đặc biệt của Tác giả Đỗ Cao Bảo
Tuyển tập những bài viết mới
TUYỂN TẬP
BÀI VIẾT MỚI
Đỗ Cao Bảo
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường