Cạm bẫy sau thăng chức: Tại sao nhiều nhà lãnh đạo vẫn loay hoay làm "việc cũ"?

Thăng chức là một cột mốc thành công, nhưng nó cũng thường là khởi đầu của một cuộc khủng hoảng danh tính nghề nghiệp. Một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng, rào cản lớn nhất đối với các tân quản lý không phải là những kỹ năng mới cần học, mà là việc họ không thể từ bỏ những công việc cũ vốn đã làm nên tên tuổi của mình.

Việc "ôm đồm" quá khứ không chỉ khiến nhà lãnh đạo kiệt sức mà còn kìm hãm sự phát triển của cả đội ngũ.

1. Vùng an toàn nguy hiểm

Lý do khiến nhiều người sau khi lên chức vẫn thích can thiệp sâu vào các tác vụ chuyên môn (micromanagement) là vì đó là "vùng an toàn" của họ. Khi đối mặt với những trọng trách mơ hồ ở cấp cao hơn như lập chiến lược hay quản trị con người, họ có xu hướng tìm về những công việc thực thi cụ thể để tìm cảm giác kiểm soát và thành tựu tức thời.

Tuy nhiên, đây là một sai lầm về quản trị. Khi một giám đốc vẫn cố làm công việc của một trưởng phòng, họ đang vô tình tạo ra sự chồng chéo, gây áp lực lên nhân viên và bỏ trống "ghế lái" chiến lược của chính mình.

Cạm bẫy sau thăng chức: Tại sao nhiều nhà lãnh đạo vẫn loay hoay làm "việc cũ"? — Tại sao nhiều nhà lãnh đạo vẫn loay hoay làm "việc cũ"?

2. Sự "phản bội" kỹ năng

HBR gọi hiện tượng này là sự phản bội kỹ năng. Những kỹ năng chuyên môn xuất sắc giúp bạn được thăng chức thường không phải là những kỹ năng giúp bạn thành công ở vị trí mới. Nhà lãnh đạo mới cần hiểu rằng giá trị của họ hiện nay không được đo bằng đầu ra cá nhân (output), mà được đo bằng hiệu suất của tập thể.

Việc không dám buông bỏ quyền kiểm soát các tiểu tiết khiến nhân viên cấp dưới mất đi cơ hội được học hỏi và chịu trách nhiệm. Điều này dẫn đến sự trì trệ trong việc đào tạo đội ngũ kế cận – một trong những chỉ số quan trọng nhất của quản trị cấp cao.

3. Chiến thuật "Cai nghiện" công việc cũ

Để thực sự bước vào vai trò mới một cách trọn vẹn, các chuyên gia đề xuất lộ trình 3 bước:

Xác định "ngưỡng từ bỏ": Hãy liệt kê rõ ràng những việc bạn từng làm rất tốt nhưng hiện tại không còn nằm trong bản mô tả công việc mới. Sau đó, hãy chuyển giao chúng hoàn toàn cho cấp dưới.

Định nghĩa lại sự thành công: Thay vì tự hào vì mình đã sửa xong một bản kế hoạch, hãy tự hào vì bạn đã cố vấn (coach) giúp nhân viên tự hoàn thiện bản kế hoạch đó một cách xuất sắc.

Chấp nhận sự không thoải mái: Giai đoạn đầu của lãnh đạo thường đi kèm với cảm giác "không làm gì cụ thể". Hãy làm quen với sự trống trải này để dành thời gian cho việc quan sát, kết nối và hoạch định tầm nhìn.