Các nước Vùng Vịnh bất ngờ thúc giục Mỹ leo thang chiến tranh Iran: Cơ hội lịch sử hay rủi ro toàn cầu?

Từ thế thận trọng và lo ngại bị cuốn vào xung đột, nhiều quốc gia Vùng Vịnh đang cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt khi âm thầm thúc giục Mỹ kéo dài chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Động thái này được giới quan sát đánh giá là một bước ngoặt quan trọng, có thể định hình lại cục diện an ninh khu vực – nhưng cũng kéo theo rủi ro lan rộng xung đột toàn cầu.

Từ phòng thủ sang chủ động “định hình cuộc chơi”

Theo các nguồn tin ngoại giao, các quốc gia như Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait và Bahrain đã gửi thông điệp tới Washington rằng chiến dịch quân sự không nên dừng lại quá sớm nếu chưa buộc Tehran phải thay đổi căn bản.

Một quan chức Ả Rập nhận định đây là “cơ hội mang tính lịch sử” để đối phó với vai trò gây bất ổn của Iran trong khu vực.

Điều này phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt trong tư duy chiến lược: từ răn đe và phòng thủ sang chủ động đẩy lùi, thậm chí tìm cách làm suy yếu lâu dài đối thủ.

Mục tiêu không chỉ dừng ở ngừng bắn

Các nước Vùng Vịnh không còn chỉ hướng tới việc chấm dứt xung đột trước mắt, mà đặt ra các mục tiêu sâu hơn:

Theo Ali Vaez từ International Crisis Group, những gì đang diễn ra cho thấy sự chuyển dịch từ “răn đe” sang “đẩy lùi”, thậm chí có thể hướng tới thay đổi cấu trúc quyền lực tại Trung Đông.

Nội bộ Vùng Vịnh vẫn còn chia rẽ

Dù xu hướng cứng rắn gia tăng, các quốc gia trong khu vực không hoàn toàn đồng thuận.

UAE được cho là ủng hộ hành động quân sự mạnh mẽ hơn, Kuwait và Bahrain ủng hộ nhưng thận trọng. Trong khi đó, Oman và Qatar vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao

Sự khác biệt này phản ánh lợi ích chiến lược không đồng nhất, đồng thời cho thấy nguy cơ chia rẽ nội bộ nếu xung đột tiếp tục leo thang.

Căng thẳng leo thang trên thực địa

Thực tế chiến sự đang diễn biến phức tạp khi các cuộc tấn công liên tiếp xảy ra tại khu vực Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Theo các báo cáo:

Những diễn biến này cho thấy xung đột không còn giới hạn trên bộ mà đã lan ra các tuyến hàng hải chiến lược.

Mỹ trong thế lưỡng nan

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với bài toán khó:

Dù chưa trực tiếp tham chiến quy mô lớn, Mỹ vẫn đóng vai trò trung tâm thông qua hỗ trợ quân sự và hậu cần.

Rủi ro lan rộng: Từ khu vực đến toàn cầu

Iran đã cảnh báo sẽ đáp trả mạnh nếu bị dồn ép, bao gồm khả năng tấn công vào hạ tầng năng lượng và các tuyến vận tải trọng yếu.

Theo chuyên gia Helima Croft, chỉ cần gián đoạn tại eo biển Hormuz cũng có thể gây “cú sốc tức thì” cho thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Trong khi đó, IMF cảnh báo:

Các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng tại châu Á và châu Âu được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất.

Ba kịch bản cho tương lai

Giới phân tích đưa ra ba kịch bản chính:

Bước ngoặt định hình trật tự Trung Đông

Xung đột hiện nay không còn là vấn đề song phương, mà đang trở thành quá trình tái định hình trật tự khu vực với sự tham gia ngày càng rõ của Israel, Mỹ và các quốc gia Ả Rập.

Một nhà ngoại giao nhận định: câu hỏi lúc này không phải là liệu chiến tranh có lan rộng hay không, mà là nó sẽ lan rộng đến đâu và ai sẽ định hình trật tự mới.

Việc các nước Vùng Vịnh chuyển sang lập trường cứng rắn với Iran có thể mở ra “cơ hội chiến lược” cho một số bên, nhưng đồng thời cũng đẩy Trung Đông – và cả thế giới – đến gần hơn với một cuộc khủng hoảng quy mô lớn.