Các nghị quyết chiến lược sẽ đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững

TS Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, cho rằng, các nghị quyết chiến lược được Đảng ban hành thời gian qua, như khoa học công nghệ, về giáo dục đào tạo, về y tế, kinh tế tư nhân... là nền tảng quan trọng đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong Đại hội XIV của Đảng và các nhiệm kỳ tiếp theo.

Tín hiệu của sự tăng tốc, bứt phá

Đại hội XIV của Đảng được xác định là khởi điểm bắt đầu kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, phồn vinh, thịnh vượng của dân tộc. Ông nhận định gì về thời điểm lịch sử này?

Ảnh: Như Ý

Đại hội XIV là một thời điểm có tính lịch sử đối với cả dân tộc Việt Nam. Đại hội của Đảng liên quan đến cả dân tộc, bởi Đảng ta lãnh đạo toàn diện các mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng… Đảng trong sạch vững mạnh, đổi mới phong cách lãnh đạo thì sẽ đem lại được hiệu quả to lớn cho phát triển đất nước.

Tuy nhiên, để vượt qua ngưỡng thu nhập trung bình thì không phải đơn giản, rất khó khăn, nhưng chúng ta tin rằng Việt Nam sẽ vượt qua được.

Bởi trong tiến trình cách mạng, chúng ta đã nhiều lần vượt qua gian khó, hiểm nguy. Như năm 1945, nhà nước Việt Nam non trẻ ra đời, đã phải đối mặt với thù trong giặc ngoài, lại thêm nạn đói làm cả triệu người chết, mà vẫn vượt qua được. Sau này, chúng ta có thời gian dài bị bao vây, cấm vận, rồi chúng ta vẫn vượt qua, vẫn phát triển.

Hiện nay, thế giới đang có những khó khăn nhất định, xung đột, giao tranh diễn ra ở nhiều nơi; rồi biến đổi khí hậu, thiên tai hoành hành. Tuy nhiên, chúng ta kết thúc năm 2025 với những thành tích nổi bật, thành tựu lớn mà bản thân chúng ta thấy phấn khởi, bạn bè thế giới cũng phải nể phục. Trong những điều kiện như vậy, mà năm 2025 xác lập kỷ lục cao nhất từ trước tới nay của thương mại Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm trước. Rồi nền kinh tế tăng trưởng hơn 8%... Tất cả những cái đấy là tín hiệu của việc chúng ta đang “trỗi dậy”, đang vươn mình.

Mọi chiến lược phát triển đều xoay quanh trục con người

Thưa ông, để đất nước phát triển, hiện thực được các mục tiêu lớn đề ra, đòi hỏi tăng trưởng kinh tế phải đạt 2 con số. Vậy chúng ta nên dựa vào những động lực nào để tăng trưởng cao và bền vững?

Cơ hội thì rõ ràng là rất lớn. Hiện nay, các đối tác trên thế giới rất tin vào Việt Nam - là một đối tác tin cậy, nhân dân thân thiện, hệ thống chính trị ổn định và luôn luôn mở cửa rộng đón các nhà đầu tư.

Thuận lợi như thế, nhưng cũng còn rất nhiều khó khăn. Tình hình thế giới vẫn còn nhiều bất ngờ. Sự thay đổi, sự cạnh tranh giữa các nước đều có ảnh hưởng đến Việt Nam. Trong nước, dù có nhiều thuận lợi, nhưng cũng có những khó khăn. Đầu tiên là vấn đề thời tiết, như năm 2025 bão lụt nhiều nơi, tác hại rất lớn.

Thứ hai, lực lượng sản xuất, nguồn nhân lực của mình còn hạn chế, năng suất lao động chưa cao. Mà năng suất lao động chưa cao là bởi vì khoa học công nghệ chưa được áp dụng một cách mạnh mẽ.

Dù đã có những tiến bộ, những động thái quyết liệt của Đảng, Nhà nước, xác định rõ đây là yêu cầu của thời đại, thời kỳ vươn mình, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Theo tôi, để tận dụng được thời cơ, hoá giải những thách thức thì dứt khoát là chúng ta phải xây dựng một lực lượng lao động mới, như lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã nhấn mạnh, là phải chuyển đổi số, phải sử dụng khoa học công nghệ.

Ông Nguyễn Viết Chức. Ảnh: PV.

Chúng ta có thể thấy, thời gian vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành một số nghị quyết chiến lược. Không phải bỗng nhiên có các nghị quyết về khoa học công nghệ, về giáo dục đào tạo, về y tế… Đó là sự chuẩn bị cho nguồn nhân lực. Rồi nghị quyết về kinh tế tư nhân, là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Kinh tế tư nhân, dù có nhỏ, nhưng nhiều cái nhỏ sẽ gộp thành cái lớn.

Nhận thức thay đổi, phong cách lãnh đạo thay đổi, như thế, sẽ thúc đẩy phát triển trong thời kỳ mới. Cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy, sáp nhập địa giới hành chính, không phải chỉ là mục đích tinh gọn, mà còn định hình quan điểm phục vụ mới của cán bộ, công chức, viên chức.

Mọi cán bộ phải nhận thức sâu sắc được trách nhiệm của mình trong thời kỳ, thời điểm lịch sử này, thực hiện đúng như nghị quyết, quan điểm, chủ trương của Đảng ta, là tất cả là vì dân, dân là gốc. Mọi chiến lược phát triển đều xoay quanh trục con người. Nhân dân phải được ấm no hạnh phúc.

Bác Hồ xưa đã dạy: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”. Ở đây cũng thế, vươn mình lên để làm gì. Vươn mình lên để cho nhân dân phải được ấm no, hạnh phúc. Thế mới có câu: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giờ có thêm dân giám sát, và quan trọng nhất là dân thụ hưởng. Làm tất cả những việc đó để cuối cùng đạt được gì, là để nhân dân thụ hưởng. Đây không phải chỉ là khẩu hiệu, không phải là mệnh lệnh mang tính tuyên truyền, mà phải đi sâu vào nhận thức của cán bộ, đảng viên.

Tất cả phải thấm điều đó. Nếu cán bộ vẫn còn tâm lý gây khó dễ cho dân thì không thể vươn mình được. Tất cả những chỉ đạo, nghị quyết của trung ương, những tư tưởng đổi mới, phong cách lãnh đạo mới phải được thấm nhuần trong cả hệ thống, từ trung ương đến cơ sở, có như thế thì mới bước vào một kỷ nguyên mới một cách mạnh mẽ, tự tin và hiệu quả cao.

Nói đi đôi với làm, làm nhanh, làm quyết liệt

Điểm mới trong dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng lần này là chương trình hành động thực hiện nghị quyết đại hội. Phải chăng trong bối cảnh hiện nay, quan điểm chung là phải hành động nhanh, quyết liệt, bởi như lãnh đạo Đảng, Nhà nước từng nhận định “nếu chúng ta không đi, hoặc đi chậm là lạc hậu, vì thế giới đang đi rất nhanh”, thưa ông?

Đó là biểu hiện cụ thể nhất của việc đổi mới phong cách lãnh đạo của Đảng. Suy cho cùng, là nghị quyết phải hướng tới những hành động cụ thể, chứ không phải nghị quyết để cho hay, cho đẹp sau đó bỏ vào ngăn kéo cất đi, nói một đằng, làm một nẻo. Như vậy thì không giải quyết được vấn đề gì cả.

Do đó, trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng có kèm theo chương trình hành động. Theo tôi được biết, ngay từ bây giờ, khi Đại hội XIV của Đảng chuẩn bị diễn ra, thì nhiều dự án, công việc trong chương trình hành động đã được triển khai rồi, chứ không phải chờ sau khi tổ chức đại hội xong mới tiến hành. Điều này thể hiện quan điểm nhất quán hiện nay là nói đi đôi với làm, làm nhanh, làm quyết liệt.

Để triển khai công việc theo tinh thần này, công tác cán bộ đóng vai trò rất quan trọng. Qua cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính thời gian vừa qua, vẫn còn một bộ phận cán bộ khá bỡ ngỡ với công việc. Điều quan trọng, theo tôi, cán bộ tư tưởng phải thông. Các cụ từng bảo, tư tưởng không thông thì vác bình tông cũng nặng.

Tôi không bàn đến các trường hợp suy thoái về tư tưởng đạo đức, lối sống, tham nhũng, tiêu cực. Nếu thế thì hỏng rồi, không bàn. Ở đây, chúng ta bàn về đội ngũ cán bộ nói chung. Nếu tư duy không theo kịp những yêu cầu của thời đại mới, vẫn còn lừng chừng, đủng đỉnh, ỷ lại, không cố gắng làm việc, thì nhất định phải đứng sang một bên để người khác làm.

Tôi rất kỳ vọng và tin tưởng, đại hội sẽ lựa chọn được những cán bộ mang tư duy hành động, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, để người dân ngày càng tin tưởng vào Đảng, Đảng ngày càng thể hiện rõ vai trò lãnh đạo của mình, đưa đất nước sớm bước vào kỷ nguyên vươn mình.