Các hành vi bị xem là thao túng thị trường chứng khoán từ ngày 01/01/2025

Hành vi thao túng thị trường chứng khoán ảnh hưởng tiêu cực đến tính bền vững của thị trường và gây thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư.

Từ ngày 01/01/2025, các hành vi giao dịch nhằm tạo ra cung cầu giả, thao túng giá chứng khoán, hoặc cung cấp thông tin sai lệch cho công chúng sẽ bị nghiêm cấm. Những vi phạm này có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Chứng khoán sửa đổi, trong đó bổ sung và sửa đổi các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán.

Cụ thể, các hành vi thao túng thị trường chứng khoán đã được quy định rõ ràng và chính thức hóa, bao gồm:

Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của chính mình hoặc của người khác, hoặc thông đồng để liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung cầu giả tạo;

Đặt lệnh mua và bán cùng một loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau để thực hiện giao dịch mua bán mà không dẫn đến việc chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu, hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển trong nội bộ nhóm, nhằm tạo ra giá chứng khoán và cung cầu giả tạo;

Mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng lớn vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường để tạo ra mức giá mở cửa hoặc đóng cửa mới cho chứng khoán đó;

Giao dịch chứng khoán thông qua việc cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán, gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng thị trường;

Đưa ra các thông tin sai lệch hoặc có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện truyền thông về chứng khoán hoặc tổ chức phát hành, nhằm tác động đến giá trị của chứng khoán sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế liên quan;

Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện hành vi giao dịch khác, kết hợp tung tin đồn sai sự thật hoặc cung cấp thông tin sai lệch cho công chúng để tạo ra cung cầu giả tạo và thao túng giá chứng khoán.

Các hành vi thao túng thị trường chứng khoán đã được quy định từ năm 2012 tại Nghị định số 58/2012/NĐ-CP (Điều 70), Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung vào năm 2017 (Điều 211), và Nghị định số 156/2020/NĐ-CP (Khoản 2, Điều 3). Tuy nhiên, qua quá trình giám sát hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam, các hình thức thao túng ngày càng trở nên đa dạng và tinh vi, ảnh hưởng đến thanh khoản và giá chứng khoán.

Do tính chất nghiêm trọng của hành vi thao túng, tùy theo mức độ và tính chất của vi phạm, các đối tượng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, việc luật hóa các quy định chi tiết về thao túng thị trường là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính pháp lý của các hành vi, mà còn đồng bộ với Bộ luật Hình sự, đảm bảo hiệu lực pháp lý cao hơn trong việc xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, việc bổ sung hành vi không báo cáo, công bố thông tin trước giao dịch vào danh sách các hành vi bị cấm là cơ sở quan trọng để tăng cường các biện pháp bảo vệ an ninh và an toàn cho thị trường chứng khoán, đồng thời nâng cao tính răn đe và giảm thiểu vi phạm trong hoạt động này.