#Bất Động Sản

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bước lùi trong chính sách an sinh cho người thu nhập thấp?

Đề xuất nâng trần thu nhập lên mức 25 triệu đồng/tháng để được mua nhà ở xã hội (NOXH) đang vấp phải những phản biện gay gắt. Trong bối cảnh nguồn cung "nhỏ giọt", việc mở rộng đối tượng thụ hưởng không chỉ khiến cuộc đua nộp hồ sơ thêm khốc liệt mà còn trực tiếp đẩy người lao động nghèo – những đối tượng yếu thế thực sự – ra khỏi danh sách ưu tiên.

Dự thảo sửa đổi quy định về nhà ở xã hội đang mở rộng ngưỡng thu nhập, cho phép nhiều nhóm đối tượng hơn được tiếp cận chính sách. Tuy nhiên, theo một số ý kiến chuyên gia, động thái này có thể tạo ra hiệu ứng ngược: người cần hỗ trợ nhất lại bị thu hẹp cơ hội.

Theo phương án đề xuất, cá nhân độc thân có thu nhập tối đa 25 triệu đồng/tháng vẫn đủ điều kiện mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội; trường hợp nuôi con nhỏ là 35 triệu đồng/tháng; còn hộ gia đình có thể lên tới 50 triệu đồng/tháng. So với mức trước đó, trần thu nhập đã tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn.

Vấn đề nằm ở chỗ, việc nới điều kiện khi nguồn cung chưa cải thiện sẽ khiến “cầu” tăng nhanh hơn “cung”. Thực tế tại các đô thị lớn cho thấy, mỗi đợt mở bán chỉ vài trăm căn nhưng có tới hàng chục nghìn hồ sơ đăng ký, tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt. Trong bối cảnh đó, việc mở rộng thêm đối tượng đồng nghĩa với việc cuộc đua sẽ càng căng thẳng hơn.

Đáng chú ý, nhóm có thu nhập tiệm cận mức trần thường có lợi thế vượt trội. Không chỉ có khả năng tài chính tốt hơn, họ còn dễ tiếp cận tín dụng ngân hàng – yếu tố gần như bắt buộc khi mua nhà. Trong khi đó, nhóm thu nhập thấp, đặc biệt là lao động phổ thông hoặc lao động tự do, lại gặp nhiều rào cản hơn trong việc chứng minh thu nhập và đảm bảo khả năng trả nợ.

Điều này dẫn đến một nghịch lý: chính sách hướng tới hỗ trợ người yếu thế nhưng lại có xu hướng ưu tiên những người “ít yếu thế hơn”. Khi đó, cơ hội sở hữu nhà ở xã hội của nhóm thu nhập thấp bị thu hẹp, thậm chí gần như không còn khả thi nếu chỉ dựa vào hình thức mua hoặc thuê mua.

Một điểm đáng lưu ý khác là sự chênh lệch giữa các địa phương. Mức thu nhập 25 triệu đồng/tháng có thể là trung bình tại các đô thị lớn, nhưng lại thuộc nhóm khá cao ở nhiều tỉnh thành khác. Nếu áp dụng đồng loạt, nhà ở xã hội có nguy cơ bị “phổ cập hóa”, làm suy giảm sức hút của phân khúc nhà ở thương mại và ảnh hưởng tới cấu trúc thị trường.

Không chỉ dừng ở đó, hệ quả có thể lan sang nguồn thu ngân sách địa phương. Khi các dự án nhà ở xã hội được ưu đãi về đất đai gia tăng, trong khi nhà ở thương mại chững lại, nguồn thu từ đất – vốn chiếm tỷ trọng lớn – có thể bị ảnh hưởng.

Từ những rủi ro này, nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá lại tác động chính sách một cách toàn diện, đặc biệt với nhóm thu nhập thấp. Thay vì mở rộng điều kiện mua, hướng đi phù hợp hơn có thể là tăng nguồn cung nhà ở cho thuê – phân khúc mà nhóm này có khả năng tiếp cận thực tế hơn.

Bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng phạm vi thụ hưởng, mà là đảm bảo chính sách đi đúng đối tượng. Nếu không, việc nới trần thu nhập có thể vô tình làm lệch mục tiêu ban đầu của nhà ở xã hội.