Bí quyết nâng hạng thị trường chứng khoán

Nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) là yếu tố then chốt giúp thu hút dòng vốn, đặc biệt là từ các nhà đầu tư quốc tế.

Dù đã tháo gỡ nhiều "nút thắt" quan trọng, nhưng rõ ràng, những bước đi ấy vẫn chưa đủ để đưa thị trường chứng khoán Việt Nam vào một tầm cao mới.

Khi đạt được mục tiêu nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ đón nhận dòng vốn mạnh mẽ từ các nhà đầu tư nước ngoài, mở ra cơ hội bứt phá trong tương lai. Theo các chuyên gia, việc tham khảo và học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước trong quá trình nâng hạng sẽ mang lại lợi ích to lớn cho Việt Nam.

Kinh nghiệm quốc tế

TS Phạm Tiến Mạnh, Học viện Ngân hàng, chia sẻ rằng bài học từ các quốc gia đã thành công trong việc nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ giúp Việt Nam có cái nhìn sâu sắc hơn, từ đó thúc đẩy quá trình chuyển mình của thị trường. Các quốc gia như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Saudi Arabia, Philippines và Thái Lan hiện cũng đang nằm trong danh sách thị trường cận biên của FTSE Russell. Trong đó, hai quốc gia đáng học hỏi nhất là Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia.

Từ năm 2019, Saudi Arabia đã chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi, mở cửa thị trường chứng khoán với một loạt cải cách mạnh mẽ. Chính phủ nước này đã nới lỏng các điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài, giảm quy mô vốn đầu tư từ 5 tỷ USD xuống còn 500 triệu USD, đồng thời gỡ bỏ yêu cầu về kinh nghiệm của nhà đầu tư và quy định sở hữu của nhà đầu tư chiến lược. Cùng với việc giảm phí giao dịch và cho phép các hoạt động như vay và bán khống chứng khoán, Saudi Arabia đã tạo dựng một thị trường minh bạch và hấp dẫn.

Cùng lúc đó, UAE đã thực hiện những cải cách mạnh mẽ về khung pháp lý và quy định đối với thị trường chứng khoán. Quốc gia này đã cho phép các công ty cổ phần, công ty TNHH hoạt động dưới mô hình tập đoàn và điều chỉnh tỷ lệ cổ phần trong các đợt IPO, tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty phát hành cổ phiếu và thu hút vốn đầu tư.

Tham chiếu cho Việt Nam

Từ những kinh nghiệm quý báu trên, TS Mạnh khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục thực hiện một số cải cách để tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng. Đầu tiên, cần thúc đẩy cải cách nền kinh tế quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển và gia tăng niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Tiếp theo, việc hoàn thiện các quy định pháp lý sẽ đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư và nâng cao tính minh bạch của thị trường. Đồng thời, đẩy mạnh cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng cho thị trường chứng khoán là những bước đi không thể thiếu.

Theo một đợt đánh giá gần đây, Việt Nam đã đáp ứng 7/9 tiêu chí của FTSE để nâng hạng. Tuy nhiên, vẫn còn một số yếu tố cần hoàn thiện, như việc xử lý các giao dịch thất bại và cải tiến cơ chế thanh toán bù trừ. Chính phủ và Bộ Tài chính hiện đang tích cực cải cách các quy định này, tạo tiền đề vững chắc cho việc nâng hạng trong tương lai.

Với những bước đi này, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể kỳ vọng sẽ được nâng hạng vào năm 2025, với một kịch bản khả quan nhất là vào tháng 9/2025, thay vì tháng 3/2025 như dự đoán ban đầu.