Bí mật sau những con tàu đột ngột biến mất gần Singapore: Iran đang làm gì?sự

Một khu vực ngoài khơi Malaysia, gần cửa ngõ eo biển Singapore, đang nổi lên như mắt xích chiến lược trong mạng lưới xuất khẩu dầu của Iran. Tại đây, hàng loạt tàu chở dầu được cho là đã âm thầm thực hiện các hoạt động chuyển tải trên biển, giúp Tehran duy trì dòng chảy dầu mỏ bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế.

Điểm nóng mới trên bản đồ dầu mỏ toàn cầu

Theo phân tích của CNN, khu vực được giới vận tải biển gọi là “East Offshore Port Limits” (EOPL) – nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, cách bờ biển bán đảo Malaysia khoảng 40 hải lý – đang trở thành trung tâm trung chuyển dầu quan trọng của Iran.

Vị trí này đặc biệt nhạy cảm khi nằm sát Strait of Singapore, một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới, nơi lưu lượng tàu thuyền dày đặc giúp các hoạt động chuyển tải trên biển khó bị phát hiện hơn.

Thủ thuật “biến mất” giữa biển

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy nhiều tàu chở dầu liên quan đến Iran thường sử dụng phương thức quen thuộc: tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) khi tiếp cận khu vực EOPL, sau đó bật lại sau khi hoàn tất giao dịch.

Đây là chiến thuật phổ biến trong hoạt động vận chuyển dầu bị trừng phạt, nhằm che giấu hành trình thực tế và tránh bị các cơ quan giám sát quốc tế theo dõi.

Một trong những trường hợp nổi bật là tàu chở dầu siêu lớn MT Tifani. Trong khoảng một năm trước khi bị Mỹ bắt giữ tại Ấn Độ Dương, con tàu này đã nhiều lần di chuyển giữa Iran và vùng biển gần Singapore.

Vào tháng 8/2025, dữ liệu vệ tinh ghi nhận MT Tifani thực hiện hoạt động chuyển dầu giữa tàu với tàu (ship-to-ship transfer) cùng tàu Macho Queen tại khu vực EOPL. Sau đó, Macho Queen được xác định di chuyển về phía Trung Quốc trước khi tín hiệu định vị biến mất.

Hàng trăm vụ chuyển dầu trong hơn một năm

Theo tổ chức United Against Nuclear Iran, chỉ riêng từ tháng 1 đến ngày 21/4/2026 đã có ít nhất 250 vụ chuyển dầu giữa các tàu tại khu vực EOPL.

Trong suốt năm 2025, con số này đã lên tới hàng trăm vụ, và thực tế có thể còn cao hơn do giới hạn của công nghệ giám sát vệ tinh.

Không chỉ MT Tifani, tàu MT Majestic X cũng được cho là đã nhiều lần hoạt động trên tuyến Trung Đông – eo biển Singapore trước khi bị phía Mỹ bắt giữ.

“Kho dầu nổi” giúp Iran vượt trừng phạt

Theo công ty dữ liệu năng lượng Vortexa, Iran đang vận hành một “đội tàu ngầm” gồm các tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC), mỗi tàu có khả năng chở tới 2 triệu thùng dầu.

Trong khi đó, dữ liệu từ Kpler cho thấy Iran từng tích trữ kỷ lục 191 triệu thùng dầu trên biển vào tháng 2/2026, phần lớn tập trung tại khu vực Đông Á.

Nguồn dự trữ nổi khổng lồ này cho phép Tehran duy trì xuất khẩu ngay cả khi xung đột khu vực và các lệnh trừng phạt ngày càng gia tăng.

Trung Quốc vẫn là khách hàng chủ lực

Theo UANI, nhờ hệ thống trung chuyển và lưu trữ trên biển, Iran vẫn xuất khẩu trung bình khoảng 1,1 triệu thùng dầu mỗi ngày sang China trong tháng 3, bất chấp áp lực quân sự và ngoại giao.

Lượng dầu này thường được bán với mức chiết khấu khoảng 10 USD/thùng so với dầu Brent chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, khi giá dầu thế giới có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng, mỗi chuyến hàng vẫn mang lại nguồn thu hàng chục triệu USD cho Tehran.

Vai trò chiến lược của vùng biển ngoài khơi Malaysia

Các chuyên gia nhận định EOPL hiện đóng vai trò như một “trạm tiếp nhiên liệu nổi” trong chuỗi logistics dầu mỏ của Iran.

Không chỉ là điểm trung chuyển, khu vực này còn là nơi lưu trữ chiến lược, giúp Tehran giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung nếu hoạt động vận tải qua Vịnh Ba Tư hoặc Trung Đông bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, vùng biển ngoài khơi Malaysia đang trở thành một trong những điểm nóng thầm lặng nhưng có ý nghĩa ngày càng lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.