Bị lừa mất tiền, người mua nhà ở xã hội vẫn nghĩ ‘cò’ đã giúp mình

Với chiêu trò cực kỳ tinh vi, ‘cò’ nhà ở xã hội lừa đảo được rất nhiều người, nhiều tiền mà không bị ai kiện cáo gì, ngược lại còn được tiếng giúp người.

Tại khu đất 4-6-8 Vĩnh Hưng (quận Hoàng Mai, Hà Nội), dự án nhà ở xã hội vẫn “nằm trên giấy” nhưng lại thu hút nhiều người tìm mua, nhờ những lời quảng cáo từ môi giới về các “suất ngoại giao”. Trên thực tế, nhiều hạng mục trong khu đất này bị tận dụng làm kho, bãi trông xe. Người dân địa phương cho biết đã hơn 2 năm nay chủ đầu tư chưa hề triển khai xây dựng, khách hàng đến tìm hiểu thường không được tiếp đón. Thậm chí bảo vệ tại công trường thẳng thừng cho rằng dự án “còn lâu mới xây” và tiết lộ nhiều người đã nộp tiền nhưng rơi vào cảnh “khóc dở mếu dở”.

Dù chưa đủ điều kiện pháp lý để mở bán, nhiều môi giới vẫn tự tin rao bán căn hộ với cam kết chắc chắn sở hữu nếu khách chấp nhận đóng tiền chênh lệch hàng trăm triệu đồng. Một môi giới tên Hiếu khẳng định đang có căn hộ 70 m², giá gốc 18 triệu đồng/m² nhưng nếu mua lúc này phải trả 24 triệu đồng/m². Với căn 70 m², khoản chênh lệch lên tới 420 triệu đồng. Hiếu yêu cầu khách đặt cọc 50 triệu đồng, sau đó nộp thêm 500 triệu đồng trực tiếp cho chủ đầu tư, phần còn lại sẽ đóng khi dự án khởi công. Người môi giới còn nhấn mạnh “đây là suất ngoại giao” nên khách không cần bốc thăm như quy định.

Một môi giới khác tên Dũng cũng quảng cáo dự án sẽ khởi công quý IV/2025, hiện còn một số căn 58 m² với giá 1,35 tỷ đồng, cao hơn giá gốc khoảng 300 triệu đồng. Dũng cho rằng chính nhờ suất ngoại giao, khách mới dễ dàng mua, thậm chí muốn sở hữu nhiều căn cùng lúc. Để tạo niềm tin, ông này còn đưa cho phóng viên xem giấy tờ nhận cọc của khách khác. Theo Dũng, nhiều khách chọn mua liền 2 căn để gộp thành một căn hộ lớn, coi đó là “mức giá rẻ khó tin” trong bối cảnh nhà ở xã hội khan hiếm.

Trong khi đó, một môi giới khác tên Linh lại thừa nhận không có “suất ngoại giao” nào, thực chất đây chỉ là hình thức “góp vốn”. Khách hàng muốn mua phải đặt cọc 50 triệu đồng, đóng thêm vài trăm triệu tiền chênh, rồi nộp tiếp 500 triệu đồng cho chủ đầu tư khi đăng ký. Chỉ khi dự án có giấy phép xây dựng mới được phân căn cụ thể và ký hợp đồng mua bán. Linh cho rằng gọi là “ngoại giao” để dễ chào bán, còn bản chất vẫn là huy động vốn trước từ người mua.

Trước tình trạng môi giới rao bán tràn lan, đại diện chủ đầu tư – ông Nguyễn Việt Hùng (Công ty CP Him Lam Thủ đô và BIC Việt Nam) – khẳng định không hề có chuyện bán suất ngoại giao. Chủ đầu tư nhiều lần cảnh báo trên website và phối hợp với chính quyền để tháo dỡ biển quảng cáo sai sự thật, đồng thời hướng dẫn người dân làm hồ sơ mua nhà theo đúng quy trình Nhà nước. Ông Hùng nhấn mạnh: nếu khách hàng ký kết với môi giới sẽ dễ mất tiền mà không mua được nhà. Một số trường hợp đã bị lừa, chỉ khi mang giấy tờ đến văn phòng chủ đầu tư hỏi mới biết, sau đó được khuyên làm đơn trình báo công an.

Cán bộ HUD – đơn vị nhiều năm tham gia xây dựng nhà ở xã hội – cũng khẳng định không có chuyện doanh nghiệp nhà nước bán nhà sai đối tượng. Việc rao bán chênh lệch có thể xuất phát từ môi giới hoặc chính người mua hợp pháp vì lý do cá nhân bán lại, nhưng khi đó họ sẽ mất vĩnh viễn quyền mua nhà xã hội. Ông này nhấn mạnh quy trình xét duyệt rất chặt chẽ, không thể có chuyện môi giới tự sắp xếp.

Theo tiết lộ của một môi giới kỳ cựu, bản chất trò “suất ngoại giao” chỉ là cách để chiếm dụng tiền của người mua trong thời gian dài. Môi giới thường thu hàng trăm triệu đồng mỗi suất, có thể cùng lúc giữ vài suất, gom được số tiền lớn hàng tỷ đồng để đầu tư vào lĩnh vực khác mà không phải trả lãi. Sau một thời gian, nếu dự án không triển khai, họ có thể trả lại tiền cho khách sau khi đã trừ một khoản gọi là “phí”. Do người mua vẫn hy vọng có nhà nên ít khi kiện cáo.

Thực tế cho thấy, chiêu trò “suất ngoại giao” trong các dự án nhà ở xã hội chỉ là hình thức lừa đảo, đánh vào tâm lý khan hiếm nhà ở và nhu cầu bức thiết của người dân. Các chuyên gia và chủ đầu tư đều khuyến cáo: khách hàng chỉ nên làm hồ sơ, giao dịch trực tiếp với chủ đầu tư theo quy định pháp luật, tuyệt đối không tin vào lời môi giới về suất nội bộ để tránh mất tiền oan.