Bên trong cỗ máy kiếm tiền của Zalo: Quảng cáo, dữ liệu và hệ sinh thái khổng lồ

Từ một ứng dụng nhắn tin, gọi điện miễn phí quen thuộc với hàng chục triệu người Việt, Zalo đã phát triển thành một hệ sinh thái số đa tầng, nơi giá trị không chỉ đến từ người dùng mà còn từ quảng cáo, dịch vụ doanh nghiệp và các nền tảng số tích hợp. Đằng sau chiếc app “miễn phí” là mô hình kinh doanh được tổ chức bài bản, mang lại nguồn thu không nhỏ cho chủ sở hữu.

Từ ứng dụng nhắn tin đến nền tảng quốc dân

Ra mắt năm 2012 bởi Công ty CP VNG, Zalo nhanh chóng trở thành ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Việt Nam. Theo báo cáo thường niên năm 2024 của VNG, Zalo hiện có khoảng 77,8 triệu người dùng hoạt động hằng tháng, với trung bình 2 tỉ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày.

Trong bối cảnh 95,8% người dùng Internet Việt Nam sử dụng các nền tảng nhắn tin trực tuyến – cao hơn mức trung bình toàn cầu – Zalo chiếm lợi thế đặc biệt khi trở thành “hạ tầng giao tiếp số” quen thuộc của cả người dân, doanh nghiệp lẫn cơ quan nhà nước.

Chính quy mô người dùng khổng lồ này tạo nền tảng để Zalo mở rộng sang các hoạt động khai thác giá trị gia tăng, dù không thu phí trực tiếp từ người dùng cá nhân.

Adtima – mảnh ghép quảng cáo trong hệ sinh thái Zalo

Một trong những “cánh tay” kiếm tiền quan trọng của hệ sinh thái Zalo là Công ty CP Adtima – đơn vị hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo số.

Theo dữ liệu đăng ký kinh doanh, Adtima được thành lập tháng 7-2021, có trụ sở tại TP.HCM. Ban đầu, doanh nghiệp chỉ có vốn điều lệ 200 triệu đồng, song chỉ sau khoảng một tháng đã nâng vốn lên 20 tỉ đồng.

Adtima giới thiệu cung cấp các giải pháp quảng cáo dựa trên hệ sinh thái hơn 75 triệu người dùng, bao gồm Zalo, Znews, Báo Mới và Zing MP3. Trong đó, Zalo là nền tảng chủ lực nhờ khả năng tiếp cận trực tiếp người dùng thông qua quảng cáo hiển thị, tin nhắn thương hiệu, tài khoản chính thức (Zalo Official Account – OA).

Thông qua Adtima, các nhãn hàng có thể tiếp cận người dùng Zalo theo nhóm độ tuổi, khu vực, hành vi sử dụng, tạo ra nguồn thu quảng cáo đáng kể mà người dùng phổ thông ít khi nhận ra.

Zalo Platforms – mảng dịch vụ doanh nghiệp tăng tốc

Bên cạnh quảng cáo, VNG còn thành lập Công ty TNHH Zalo Platforms – đơn vị chuyên cung cấp các giải pháp doanh nghiệp trên nền tảng Zalo.

Zalo Platforms được thành lập vào tháng 2-2025 và liên tục tăng vốn điều lệ trong năm. Gần nhất, ngày 26-12-2025, doanh nghiệp nâng vốn từ 30 tỉ đồng lên 50 tỉ đồng, sau khi đã tăng từ 10 tỉ lên 30 tỉ đồng chỉ một tháng trước đó.

Doanh nghiệp này tập trung phát triển các dịch vụ như Zalo Business, Zalo Notification Service (ZNS), Zalo Mini App – những công cụ giúp doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức gửi thông báo, chăm sóc khách hàng và triển khai dịch vụ trực tuyến ngay trong ứng dụng Zalo.

Theo VNG, đến năm 2024, Zalo đã có hơn 31 triệu người dùng thường xuyên sử dụng Mini App và 8,8 triệu người dùng hằng tháng cho dịch vụ liên kết ngân hàng.

Zalo và vai trò trong chuyển đổi số công – tư

Không chỉ là nền tảng thương mại, Zalo còn tham gia sâu vào quá trình chuyển đổi số khu vực công. Hiện có hơn 17.000 tài khoản Zalo Official Account của các cơ quan nhà nước, đơn vị y tế, giáo dục và dịch vụ công, với hơn 40 triệu lượt theo dõi trên toàn quốc.

Việc các cơ quan công quyền sử dụng Zalo để gửi thông báo, tiếp nhận phản ánh, cung cấp dịch vụ đã khiến nền tảng này trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống số của người dân – qua đó gia tăng “độ dính” và giá trị kinh tế dài hạn của hệ sinh thái.

Tranh cãi dữ liệu và làn sóng đánh giá 1 sao

Gần đây, Zalo vấp phải làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng người dùng khi cập nhật điều khoản sử dụng, mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu cá nhân, bao gồm cả thông tin nhạy cảm như giấy tờ tùy thân, vị trí, hành vi và nội dung tương tác.

Đáng chú ý, người dùng chỉ có lựa chọn “đồng ý tất cả” nếu muốn tiếp tục sử dụng, hoặc tài khoản sẽ bị xóa sau 45 ngày. Điều này đã khiến Zalo hứng chịu hàng loạt đánh giá 1 sao trên Google Play và App Store, kèm theo nhiều bình luận chỉ trích, thậm chí kêu gọi tẩy chay.

Ở chiều ngược lại, một bộ phận người dùng cho rằng việc cập nhật điều khoản là xu hướng chung của các nền tảng công nghệ lớn nhằm tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân sắp có hiệu lực.

“Miễn phí” nhưng không miễn giá trị

Thực tế cho thấy, Zalo không thu tiền trực tiếp từ người dùng cá nhân, nhưng giá trị mà nền tảng này tạo ra nằm ở quy mô, dữ liệu và khả năng kết nối. Thông qua quảng cáo, dịch vụ doanh nghiệp, giải pháp số và hợp tác với khu vực công, “ông chủ” Zalo đã xây dựng một mô hình kinh doanh dựa trên hệ sinh thái – nơi mỗi tương tác đều có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

Trong bối cảnh tranh luận về quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân ngày càng gay gắt, câu hỏi đặt ra không chỉ là Zalo kiếm tiền ra sao, mà còn là cách nền tảng này cân bằng giữa tăng trưởng kinh doanh và niềm tin của gần 80 triệu người dùng Việt Nam trong tương lai.