Bẫy tâm lý và những bản hợp đồng nô dịch mang tên "sở hữu kỳ nghỉ"

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa phát đi lời cảnh báo đanh thép, vạch trần ma trận pháp lý một chiều nơi người mua phải trả tiền trước cho dịch vụ 40 năm nhưng không có quyền hủy ngang, trong khi bên bán sẵn sàng "bốc hơi" bất cứ lúc nào.

BS Thái Hỷ Thìn - một nạn nhân mua hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ cho biết không được đọc toàn bộ điều khoản khi ký 

Mô hình "sở hữu kỳ nghỉ" (timeshare) xuất hiện ngày càng phổ biến dưới nhiều tên gọi như kỳ nghỉ gia đình, tuần nghỉ dưỡng, thẻ nghỉ dưỡng hay hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ.

Theo phản ánh từ người dân, các doanh nghiệp thường tổ chức hội thảo, sự kiện tặng quà, tặng voucher hoặc kỳ nghỉ miễn phí để tiếp cận khách hàng, đặc biệt là người cao tuổi.

Tại các buổi giới thiệu, đội ngũ tư vấn được đào tạo bài bản, liên tục nhấn mạnh những lợi ích hấp dẫn như nghỉ dưỡng cao cấp, đầu tư sinh lời hoặc khả năng chuyển nhượng dễ dàng. Trong khi đó, những thông tin quan trọng về phí phát sinh, nghĩa vụ tài chính hay các điều khoản bất lợi thường không được giải thích đầy đủ.

Nhiều khách hàng ký hợp đồng hoặc đặt cọc ngay tại sự kiện mà chưa có đủ thời gian nghiên cứu kỹ nội dung giao dịch.

Ký dễ, hủy cực khó

Khi nhận ra thực tế không giống quảng cáo, nhiều người muốn chấm dứt hợp đồng nhưng không thể.

Các hợp đồng thường được thiết kế theo hướng bảo vệ tối đa quyền lợi của doanh nghiệp. Khách hàng phải thanh toán phần lớn hoặc toàn bộ giá trị hợp đồng ngay từ đầu, đồng thời tiếp tục đóng phí thường niên kể cả khi không sử dụng dịch vụ.

Điều kiện đặt phòng, chuyển nhượng hoặc cho thuê lại kỳ nghỉ thường khá khắt khe. Trong khi đó, quyền hủy hợp đồng của khách hàng bị hạn chế đáng kể.

Đáng chú ý, ở nhiều trường hợp, doanh nghiệp có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và giữ lại số tiền khách đã đóng, nhưng trách nhiệm của bên bán lại được quy định khá sơ sài.

Rủi ro từ những khu nghỉ dưỡng "trên giấy"

Một trong những lo ngại lớn nhất là không phải doanh nghiệp nào cũng trực tiếp sở hữu khu nghỉ dưỡng mà họ đem ra quảng bá.

Nhiều đơn vị thu tiền trước nhưng quyền cung cấp dịch vụ lại phụ thuộc vào các đối tác liên kết. Khi mối quan hệ hợp tác chấm dứt hoặc phát sinh tranh chấp, khách hàng là bên chịu thiệt đầu tiên.

Không ít trường hợp khách đặt phòng nhưng được thông báo hết chỗ hoặc khu nghỉ dưỡng đã ngừng hợp tác. Trong khi đó, hợp đồng lại không quy định rõ trách nhiệm bồi thường hay biện pháp bảo đảm quyền lợi cho người mua.

Theo các chuyên gia, rủi ro không chỉ nằm ở điều khoản hợp đồng mà còn xuất phát từ khả năng thực hiện cam kết của doanh nghiệp. Nếu đơn vị bán hàng mất khả năng tài chính hoặc ngừng hoạt động, khách hàng có thể đối mặt nguy cơ mất toàn bộ khoản tiền đã bỏ ra.

Thực tế cho thấy, phía sau những lời mời gọi về một kỳ nghỉ trong mơ là những ràng buộc pháp lý phức tạp mà nhiều người chỉ nhận ra khi đã quá muộn.