Áp lực Trung Đông "phả hơi nóng" vào vé máy bay nội địa

Trước biến động dữ dội của giá nhiên liệu Jet A-1 do xung đột Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam vừa đưa ra đề xuất khẩn: Áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu cho các chặng bay nội địa. Với mức tăng "phi mã" của dầu bay, chặng bay huyết mạch Hà Nội - TP.HCM dự kiến có thể gánh thêm hơn 300.000 đồng/vé ngay trong quý này.

Mô hình "chia đôi gánh nặng" giữa doanh nghiệp và người dân đang được xem là giải pháp cấp bách nhằm cứu nguy cho các hãng hàng không trước nguy cơ đình trệ do chi phí đầu vào tăng vọt 100%.

Áp lực Trung Đông "phả hơi nóng" vào vé máy bay nội địa

Áp lực từ giá nhiên liệu đang buộc ngành hàng không tính đến phương án chưa từng được áp dụng rộng rãi: phụ thu nhiên liệu. Theo đề xuất mới, hành khách trên các chặng bay nội địa, đặc biệt tuyến Hà Nội – TP.HCM, có thể phải trả thêm khoảng 311.000 đồng mỗi chiều.

Nguyên nhân đến từ biến động mạnh của giá nhiên liệu Jet A-1. Chỉ trong thời gian ngắn, giá đã vượt mốc 200 USD/thùng, tăng hơn gấp đôi so với trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Đà tăng này chưa có dấu hiệu dừng lại, khiến chi phí khai thác của các hãng bay bị đội lên đáng kể.

Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý cho rằng cần một cơ chế linh hoạt để ứng phó. Phụ thu nhiên liệu được đề xuất như giải pháp tạm thời, kích hoạt khi giá Jet A-1 vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Mức thu sẽ được chia theo từng bậc giá, với bước tăng 10 USD/thùng.

Cách tính dựa trên phần chi phí nhiên liệu phát sinh so với mức cơ sở 90 USD/thùng – ngưỡng mà các hãng có thể cân đối hoạt động. Phần chi phí tăng thêm này sẽ được chia đôi giữa doanh nghiệp và hành khách, theo tỷ lệ 50-50.

Với chặng bay Hà Nội – TP.HCM, thời gian bay tương đương nhiều tuyến quốc tế ngắn, mức phụ thu đề xuất là 311.000 đồng mỗi chiều. Con số này thấp hơn đáng kể so với một số tuyến khu vực như Nhật Bản – Hàn Quốc, nơi phụ thu có thể lên tới hơn 1 triệu đồng trong điều kiện giá nhiên liệu tương tự.

Đáng chú ý, cơ chế này chỉ mang tính tình thế. Thời gian áp dụng dự kiến khoảng 3 tháng, đủ để “giảm sốc” chi phí nhưng tránh tạo áp lực dài hạn lên mặt bằng giá. Khi giá nhiên liệu hạ nhiệt, phụ thu có thể được điều chỉnh hoặc bãi bỏ.

Cơ quan quản lý cũng đánh giá tác động đến lạm phát là không lớn, do phạm vi áp dụng hẹp và thời gian ngắn. Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay nằm ở hành lang pháp lý – khi phụ thu nhiên liệu chưa có quy định cụ thể, buộc phải xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động khó lường, bài toán cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng trở nên cấp thiết. Phụ thu nhiên liệu, nếu được thông qua, sẽ là phép thử cho khả năng thích ứng của ngành hàng không trước những cú sốc từ thị trường toàn cầu.