Ấn Độ chi 500 tỷ USD mua hàng Mỹ: Lộ danh sách nóng

Ấn Độ đang chuẩn bị triển khai kế hoạch nhập khẩu quy mô lên tới 500 tỷ USD từ Mỹ trong vòng 5 năm tới, với các mặt hàng trọng tâm gồm máy bay, công nghệ chip, thiết bị trung tâm dữ liệu và năng lượng. Giới chức New Delhi gọi đây là chiến lược “cực kỳ thận trọng”, nhưng đủ để định hình lại cán cân thương mại song phương và phục vụ tham vọng đưa nền kinh tế Ấn Độ vươn lên quy mô 30.000 tỷ USD trong thập kỷ tới.

Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cho biết nước này hoàn toàn có khả năng hấp thụ lượng hàng hóa và dịch vụ trị giá 500 tỷ USD từ Mỹ trong 5 năm. Theo ông, nhu cầu nhập khẩu tổng thể của Ấn Độ trong cùng giai đoạn có thể lên tới khoảng 2.000 tỷ USD, do đó quy mô mua từ Mỹ vẫn nằm trong ngưỡng hợp lý.

Hiện tại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ từ Mỹ của Ấn Độ vào khoảng 45,6 tỷ USD mỗi năm tài chính. Tuy nhiên, ông Goyal nhấn mạnh ngay lúc này Ấn Độ đã có thể chuyển hướng nhập khoảng 300 tỷ USD hàng hóa sang thị trường Mỹ, nếu doanh nghiệp Mỹ đảm bảo được năng lực cạnh tranh về giá và chất lượng.

Hàng không và năng lượng: Trụ cột trăm tỷ USD

Một trong những cấu phần lớn nhất của kế hoạch nhập khẩu là lĩnh vực hàng không vũ trụ. Các đơn đặt hàng máy bay Boeing trị giá khoảng 50 tỷ USD đã ký trước đó được tính vào tổng quy mô 500 tỷ USD. Nếu cộng cả động cơ và phụ tùng, giá trị đơn hàng liên quan có thể đạt 80–90 tỷ USD trong 5 năm.

Theo Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ, nhu cầu đội bay của các hãng hàng không trong nước vẫn tăng rất mạnh, đặc biệt khi các tập đoàn lớn như Tata tiếp tục mở rộng quy mô khai thác. Tổng nhu cầu riêng ngành hàng không được dự báo có thể vượt mốc 100 tỷ USD.

Bên cạnh đó, năng lượng là trụ cột nhập khẩu thứ hai. Ấn Độ dự kiến gia tăng mua dầu thô, LNG, LPG và các sản phẩm năng lượng khác từ Mỹ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng tính an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều biến động.

Chip AI, thiết bị số và trung tâm dữ liệu tăng tốc

Cùng với làn sóng đầu tư công nghệ, Ấn Độ đang thúc đẩy mạnh chương trình phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Chính phủ nước này đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái trung tâm dữ liệu công suất 10 gigawatt trong những năm tới.

Điều đó kéo theo nhu cầu lớn về chip xử lý, phần cứng AI, thiết bị ICT và công nghệ điện toán lượng tử — những lĩnh vực Mỹ đang nắm lợi thế. Bộ trưởng Goyal cho rằng Mỹ là nguồn cung phù hợp nhất cho các dòng chip AI cao cấp như Nvidia cũng như hệ thống phần cứng phục vụ xử lý dữ liệu quy mô lớn.

Ngoài ra, Ấn Độ cũng muốn tăng nhập khẩu máy móc công nghệ cao để phục vụ chiến lược phát triển sản xuất trong nước và chế biến khoáng sản chiến lược.

Ngành thép kéo theo nhu cầu than luyện cốc khổng lồ

Kế hoạch mở rộng công suất thép lên 300 triệu tấn vào năm 2030 khiến nhu cầu than luyện cốc của Ấn Độ tăng mạnh. Theo ước tính của Bộ Thương mại, riêng mặt hàng này có thể cần tới khoảng 30 tỷ USD nhập khẩu mỗi năm.

Hiện Ấn Độ đã nhập khoảng 17–18 triệu tấn than luyện cốc và khối lượng này dự kiến còn tăng khi các dự án thép quy mô lớn đi vào triển khai. Mỹ được xem là một trong những nguồn cung tiềm năng trong chiến lược đảm bảo nguyên liệu đầu vào dài hạn.

Khung thỏa thuận thương mại mới Mỹ – Ấn

Kế hoạch nhập khẩu quy mô lớn được công bố trong bối cảnh Mỹ và Ấn Độ vừa hoàn tất khuôn khổ cho giai đoạn đầu của một thỏa thuận thương mại song phương. Theo tuyên bố chung, Mỹ dự kiến giảm thuế với nhiều hàng hóa và dịch vụ của Ấn Độ từ mức cao xuống khoảng 18%, đổi lại Ấn Độ sẽ dỡ bỏ thuế và rào cản thương mại đối với một số sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp của Mỹ.

Trước những lo ngại trong nước, phía Ấn Độ khẳng định các thỏa thuận sẽ kèm cơ chế bảo vệ lĩnh vực nông nghiệp và sinh kế của nông dân. Chính phủ cũng nhấn mạnh đàm phán thương mại là quá trình từng bước, có tính toán, không xóa bỏ rào cản một cách đột ngột.

Theo Bộ trưởng Goyal, con số 500 tỷ USD không phải là cam kết quá lớn so với quy mô và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Ấn Độ, mà thậm chí còn mang tính thận trọng. Mục tiêu dài hạn vẫn là tận dụng thương mại và công nghệ để tạo đòn bẩy đưa nền kinh tế vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới.