AI có hơn 10% khả năng đưa nhân loại đến “ngày tận thế”

Theo thông tin từ CNBC, làng công nghệ toàn cầu vừa rung hồi chuông cảnh báo mới khi một nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức nộp đơn từ chức tại Anthropic vào ngày 8-9. Không chỉ dừng lại ở việc rời bỏ công ty, vị chuyên gia này đã đưa ra những cáo buộc gay gắt về sự thiếu trách nhiệm của cả Anthropic lẫn đối thủ lớn nhất của họ là OpenAI trong cuộc đua phát triển AI.

Nỗi sợ siêu trí tuệ và kịch bản "tự hủy"

Vị chuyên gia từ chức, ông Jacob Coxon – người từng có thời gian làm việc tại cả OpenAI và Anthropic – đã chia sẻ trên nền tảng X (trước đây là Twitter) rằng quyết định của ông xuất phát từ nỗi sợ hãi tột độ khi thấy hai hãng công nghệ hàng đầu đang "đánh cược với mạng sống của chúng ta".

Ông khẳng định cộng đồng những người trực tiếp viết mã và phát triển AI nội bộ thực sự mang niềm tin rằng công nghệ này đủ sức xóa sổ toàn bộ nhân loại ngay trước khi thập kỷ này khép lại.

"Đừng đánh giá thấp sức mạnh của công nghệ này. Chúng sẽ sớm trở thành các hệ thống siêu trí tuệ có khả năng bẻ khóa mọi rào cản, thay đổi bất kỳ lĩnh vực nào chỉ sau một đêm, đồng thời thâu tóm quyền lực và tài nguyên thực tế," ông Coxon cảnh báo.

Lời cảnh báo này một lần nữa gióng lên hồi chuông về hiện tượng "tự cải tiến đệ quy" (recursive self-improvement) – viễn cảnh AI tự thiết kế và nâng cấp các thế hệ kế nhiệm mà hoàn toàn không cần đến sự cho phép hay can thiệp của con người. Cả OpenAI lẫn Anthropic đều từng ngầm thừa nhận rủi ro mất quyền kiểm soát nếu kịch bản này xảy ra, tuy nhiên ông Coxon cho rằng hai công ty vẫn đang "lao thẳng vào cuộc đua siêu trí tuệ mà thiếu đi sự hành động có trách nhiệm".

Xác suất tuyệt chủng hơn 10% và sự thừa nhận từ nội bộ

Ngay sau bài đăng của ông Coxon, giới công nghệ tiếp tục chấn động khi Evan Hubinger, Trưởng bộ phận Liên kết AI tại Anthropic, lên tiếng xác nhận trên mạng xã hội:

"Jacob nói đúng, chúng tôi thực sự tin AI có thể tiêu diệt toàn bộ nhân loại. Cá nhân tôi cho rằng xác suất xảy ra kịch bản này trong thập kỷ tới là hơn 10%. Anthropic đang nỗ lực hết sức, nhưng chúng tôi vẫn chưa có giải pháp kiểm soát siêu trí tuệ, cũng chưa có lộ trình chắc chắn nào cho việc đó."

Những lời thú nhận này từ chính những người ở "tuyến đầu" phát triển công nghệ cho thấy khoảng cách mong manh giữa tiềm năng đột phá và thảm họa hiện hữu.

Tiếng chuông cảnh báo từ các lãnh đạo đầu ngành

Dù mang âm hưởng cực đoan, các dự báo về nguy cơ diệt vong vì AI không còn là điều mới mẻ trong giới nghiên cứu:

Tuyên bố chung năm 2023: Nhiều lãnh đạo công nghệ lớn, bao gồm CEO OpenAI Sam Altman và CEO Anthropic Dario Amodei, từng đồng loạt ký tên vào một văn bản nhấn mạnh rằng việc giảm thiểu nguy cơ tuyệt chủng từ AI phải được đặt lên hàng đầu*, sánh ngang với các hiểm họa toàn cầu như đại dịch hay chiến tranh hạt nhân.

Dự báo của Elon Musk (tháng 3-2025): Tỷ phú công nghệ từng ước tính xác suất con người tuyệt chủng vì AI lên tới 20%, đồng thời đưa ra mốc thời điểm AI vượt ngưỡng thông minh của toàn bộ nhân loại cộng lại vào khoảng năm 2029–2030.

Vụ từ chức của Jacob Coxon một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn cho toàn nhân loại: Liệu tốc độ tăng trưởng chóng mặt của siêu trí tuệ đang vượt quá khả năng kiểm soát đạo đức và kỹ thuật của chính những người tạo ra nó?