80 triệu lao động Đông Nam Á sắp bị AI thay thế?

Ngành nghề của bạn có nằm trong danh sách AI sắp thay thế?

Tổ chức Lao động thế giới công bố báo cáo tác động GenAI tại 11 quốc gia ASEAN vào tháng 7/2024. Theo ước tính, khoảng 11,7 triệu lao động tương ứng 3,3% tổng lực lượng lao động chịu tác động cao từ GenAI năm 2025. Báo cáo nhấn mạnh GenAI hiện ở giai đoạn đầu triển khai, chưa gây ra mất việc làm diện rộng. Ứng dụng GenAI chủ yếu tập trung ở các ngành sử dụng nhiều công nghệ, trong khi tiềm năng biến đổi thị trường lao động vẫn còn lớn.

Mức độ chịu tác động của GenAI không khác biệt giữa lao động trẻ (15-24 tuổi) và lao động trưởng thành. Tuy nhiên, có sự chênh lệch rõ rệt theo giới tính. Phụ nữ có khả năng chịu tác động cao gấp hai lần nam giới, do họ tập trung nhiều ở các công việc văn thư, hành chính và chuyên môn. Những lĩnh vực này có tiềm năng cao bị tự động hóa bởi công nghệ GenAI.

Mức độ sẵn sàng ứng dụng GenAI giữa các quốc gia ASEAN có sự chênh lệch đáng kể. Singapore nổi bật với hệ sinh thái AI có năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới, nhờ hạ tầng số phát triển, nguồn nhân lực chất lượng cao và cách tiếp cận đồng bộ của toàn bộ bộ máy nhà nước. Singapore cũng có tỉ lệ người lao động làm việc trong các nghề chịu tác động từ GenAI cao nhất khu vực, tiếp theo là Philippines, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan.

Theo chuyên gia kinh tế ILO Christian Viegelahn, chỉ tiếp cận công nghệ là chưa đủ. Nâng cao năng suất phụ thuộc vào đầu tư cho nguồn nhân lực và hệ thống an sinh xã hội. ILO đề xuất xây dựng cơ chế quản trị AI lấy con người làm trung tâm, phát triển kỹ năng theo hướng bao trùm, hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ vừa, cũng như tăng cường chia sẻ tri thức giữa các quốc gia trong khu vực.