5 "điều kiện thép" để Iran chấm dứt chiến tranh

Từ việc đòi bồi thường chiến phí đến yêu cầu chấm dứt mọi chiến dịch ám sát, Tehran đang phát đi thông điệp: Họ không đàm phán dựa trên sự nhượng bộ, mà dựa trên vị thế của kẻ nắm giữ huyết mạch năng lượng toàn cầu.

Phớt lờ các đề nghị ngừng bắn từ Washington, Iran vừa tung ra "bản yêu sách" 5 điểm đầy cứng rắn, khẳng định chủ quyền tuyệt đối tại eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố Tehran chỉ chấp nhận hạ vũ khí theo các điều khoản riêng, biến tuyến hàng hải quan trọng nhất hành tinh thành quân bài mặc cả cuối cùng trên bàn cờ địa chính trị với Donald Trump.

5 "điều kiện thép" để Iran chấm dứt chiến tranh

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết nước ông muốn chấm dứt chiến tranh theo các điều kiện riêng của mình.

Iran phát tín hiệu sẵn sàng khép lại xung đột, nhưng theo các điều kiện do chính nước này định hình. Một đề xuất từ phía Mỹ đang được giới lãnh đạo cấp cao tại Tehran xem xét, song kênh trao đổi thông qua trung gian được khẳng định không đồng nghĩa với việc hai bên bước vào đàm phán trực tiếp.

Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Abbas Araghchi công bố bộ đề xuất 5 điểm, được xem như “khung điều kiện” để chấm dứt chiến sự. Điểm đáng chú ý là yêu cầu công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt của thị trường năng lượng toàn cầu – như một phần không thể tách rời của bất kỳ thỏa thuận nào.

Trước đó, phía Mỹ từng đề cập khả năng cùng kiểm soát tuyến đường này, nhưng lập trường của Tehran cho thấy họ không chấp nhận phương án chia sẻ quyền lực tại Hormuz. Với Iran, việc thực thi chủ quyền tại đây là “quyền tự nhiên và hợp pháp”, đồng thời được xem như công cụ bảo đảm cho các cam kết của đối phương.

Theo nguồn tin từ truyền thông nhà nước, bộ điều kiện của Iran bao gồm: chấm dứt toàn bộ các hành vi quân sự và ám sát; thiết lập cơ chế ngăn xung đột tái diễn; yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh với quy định rõ ràng; chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm các lực lượng liên quan trong khu vực; và cuối cùng là công nhận đầy đủ vai trò kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz.

Cách tiếp cận này cho thấy Tehran đang chuyển thế từ phòng thủ sang định hình luật chơi. Việc gắn yêu cầu chủ quyền Hormuz với tiến trình hòa giải không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn là đòn bẩy chiến lược đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Dù cánh cửa đối thoại chưa đóng lại hoàn toàn, khoảng cách lập trường giữa các bên vẫn rất lớn. Với những điều kiện mang tính nguyên tắc và ít dư địa nhượng bộ, triển vọng đạt được một thỏa thuận nhanh chóng vẫn còn nhiều ẩn số.