Trong lịch sử nâng hạng của FTSE Russell, chưa từng có quốc gia nào được công bố nâng hạng kèm theo một kỳ rà soát tạm thời (interim review) như Việt Nam.

Điều này khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi: Liệu đây là sự dè dặt, hay là một tín hiệu thận trọng mang tính kỹ thuật?

Thực tế, đây không phải là tín hiệu tiêu cực, mà là bước đi thể hiện cách tiếp cận cẩn trọng của FTSE với một thị trường đang chuyển mình mạnh mẽ như Việt Nam.

Trong quá khứ, tất cả các quốc gia được FTSE nâng hạng đều được công nhận ngay sau khi đáp ứng tiêu chí, không có kỳ “interim review” nào.

Có ba nguyên nhân chính, và cả ba đều liên quan đến độ ổn định kỹ thuật của hệ thống vận hành thị trường:

Mô hình non-prefunding (NPF) – cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch mà không phải ký quỹ trước – mới áp dụng từ cuối năm 2024.

FTSE muốn quan sát thực tế vận hành để đảm bảo hệ thống thanh toán – bù trừ vận hành trơn tru, tránh rủi ro như nghẽn lệnh hoặc lỗi kỹ thuật.

Thị trường Việt Nam hiện vẫn giao dịch chủ yếu qua công ty chứng khoán nội địa, chưa kết nối sâu với các global brokers (như Citi, HSBC, Morgan Stanley…).

FTSE cần đảm bảo rằng nhà đầu tư quốc tế có thể tham gia dễ dàng qua hệ thống quốc tế quen thuộc.

FTSE từng bị chỉ trích là nâng hạng quá sớm ở một số nước (như Pakistan), khiến thanh khoản suy giảm và dòng vốn ETF gặp khó khăn sau đó.

Vì vậy, họ cẩn trọng hơn với Việt Nam, một thị trường lớn có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong rổ chỉ số mới.

Nếu nhìn đúng bản chất:

Các quốc gia khác được nâng hạng ngay vì họ đã hoàn tất và ổn định trước thời điểm công bố.

Việt Nam thì đã đáp ứng đủ tiêu chí, nhưng FTSE muốn chắc chắn rằng những cải cách mới hoạt động hiệu quả trong thực tế, không chỉ nằm trên giấy.

Hay nói cách khác:

Việt Nam đã “được chọn”, chỉ là FTSE muốn xem thêm một “kỳ thực tập” 6 tháng trước khi trao “tấm bằng chính thức”.

Đây không phải là nghi ngờ chính sách, mà là quy trình kiểm chứng kỹ thuật bắt buộc.

Khả năng Việt Nam bị loại khỏi kế hoạch nâng hạng là rất thấp (dưới 10%), trừ khi trong thời gian tới hệ thống vận hành xảy ra sự cố lớn.

Ngược lại, nếu kỳ review tháng 3/2026 diễn ra suôn sẻ, FTSE sẽ chính thức xác nhận nâng hạng, và dòng vốn ETF toàn cầu có thể chuẩn bị giải ngân từ giữa năm 2026 – mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho thị trường Việt Nam.

Việt Nam là quốc gia duy nhất trong lịch sử FTSE được công bố nâng hạng kèm kỳ “interim review” –

nhưng đó là biểu hiện của sự thận trọng kỹ thuật, không phải nghi ngờ chính sách.

Một dấu mốc đặc biệt, thể hiện vị thế đang lên của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.