Việt Nam và Hoa Kỳ đang tiến gần đến một khuôn khổ thương mại mới, trong đó hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ có thể chịu các mức thuế khác nhau, được điều chỉnh dựa trên tỷ lệ linh kiện và nguyên liệu có nguồn gốc nước ngoài — theo những người am hiểu nội dung đàm phán.

Cụ thể, các mặt hàng có tỷ lệ linh kiện nhập khẩu cao nhất sẽ nằm trong nhóm chịu thuế cao nhất — khoảng 20% hoặc hơn. Trong khi đó, các sản phẩm có tỷ lệ nội địa hóa cao hơn sẽ được áp dụng mức thuế thấp hơn, và hàng hóa được sản xuất hoàn toàn tại Việt Nam có thể chỉ phải chịu mức thuế thấp nhất — có khả năng là mức thuế phổ thông hiện tại là 10%. Tuy nhiên, các chi tiết vẫn đang được tiếp tục thảo luận và có thể thay đổi.

Trong những tuần qua, Việt Nam đã tăng cường hoạt động ngoại giao thương mại với Hoa Kỳ — thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Phía Mỹ đang thúc giục Việt Nam siết chặt hơn công tác kiểm soát gian lận thương mại, đặc biệt là tình trạng hàng hóa Trung Quốc được chuyển hướng, đóng gói lại tại Việt Nam để né tránh thuế cao từ Mỹ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tuần trước cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán với phía Mỹ sẽ mang lại “kết quả tích cực” trước thời hạn ngày 9/7 — thời điểm mức thuế đối ứng 46% dự kiến sẽ có hiệu lực. Đồng thời, Thủ tướng cũng nhấn mạnh Việt Nam cần cân bằng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc — hai đối tác thương mại hàng đầu — cho thấy đây là một thách thức chiến lược quan trọng với ban lãnh đạo Việt Nam.

Theo ông Cấn Văn Lực — thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính và Tiền tệ Quốc gia — ngay cả mức thuế ôn hòa hơn cũng sẽ đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Cụ thể là phải đối mặt với các yêu cầu khắt khe hơn về bảo hộ thương mại cũng như các cuộc điều tra liên quan đến quy tắc xuất xứ. “Nếu thuế suất ở mức 10–15%, thì số thuế bổ sung có thể lên tới khoảng 25 tỷ USD, nhưng tác động dự kiến sẽ ở mức tối thiểu,” ông Lực nhận định.

Việt Nam hiện phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc trong việc nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất. Trong năm ngoái, Trung Quốc chiếm khoảng 38% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Riêng trong 5 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc đã đạt 69,4 tỷ USD, tiếp tục là nguồn cung cấp lớn nhất các mặt hàng như linh kiện điện tử, máy móc và vải vóc.

Bộ Ngoại giao Việt Nam hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức về các thông tin liên quan.

Để thể hiện thiện chí hợp tác, Việt Nam đã nhiều lần đề xuất xóa bỏ một số loại thuế và cam kết tăng cường mua hàng hóa từ Mỹ. Các quan chức cấp cao Việt Nam cũng đã tới Mỹ để vận động và ký kết nhiều thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD. Bộ trưởng Công Thương đã có các cuộc gặp với các lãnh đạo doanh nghiệp lớn như Nike, Gap… — những tập đoàn coi Việt Nam là trung tâm sản xuất chủ lực với các sản phẩm đa dạng từ áo thun đến giày thể thao.

Việc dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam trong thập kỷ qua, khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gia tăng, cũng đã góp phần làm gia tăng thặng dư thương mại giữa Việt Nam và Mỹ. Năm ngoái, Việt Nam có mức thặng dư thương mại với Mỹ lớn thứ ba thế giới — chỉ sau Trung Quốc và Mexico.

Trong bối cảnh này, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Tô Lâm, được cho là đang chuẩn bị chuyến thăm tới Hoa Kỳ trong vài tuần tới cùng một đoàn quan chức cấp cao và đại diện doanh nghiệp. Đây được xem là một bước đi nhằm thúc đẩy các thỏa thuận mới, bao gồm việc mở rộng mua hàng hóa từ Mỹ và tăng cường hợp tác song phương.

Theo: Bloomberg: https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-02/us-wants-vietnam-to-pay-higher-tariff-based-on-foreign-content