Vingroup (VIC) là một trong những tập đoàn lớn nhất tại Việt Nam, sở hữu một hệ sinh thái đa dạng và ảnh hưởng sâu rộng từ bất động sản, bán lẻ, công nghiệp và hạ tầng. Tuy nhiên, việc đầu tư vào VIC không phải là một quyết định dễ dàng. Dưới đây là những lý do khiến nhà đầu tư cần phải thận trọng.

Vingroup không đơn giản là một tập đoàn đơn ngành mà là một tập hợp của nhiều công ty con, mỗi công ty hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau, từ bất động sản đến xe điện, bán lẻ, nghỉ dưỡng. Sự phân tán này không chỉ tạo ra sự phức tạp trong việc phân tích tài chính mà còn làm tăng sự mơ hồ khi đưa ra dự báo lợi nhuận và tăng trưởng.

Trong một tập đoàn đa ngành như Vingroup, các mảng kinh doanh có thể tác động qua lại với nhau, tạo ra sự rủi ro không thể lường trước. Việc đánh giá khả năng sinh lời của Vingroup trở nên khó khăn hơn khi không có một yếu tố nào rõ ràng dẫn dắt toàn bộ tập đoàn.

VIC không phải là một công ty thông thường mà là một hệ sinh thái với nhiều mảng hoạt động mang tính chất chiến lược quốc gia. Từ Vinpearl, Vinfast cho đến các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, VIC không chỉ tác động đến nền kinh tế mà còn bị chi phối bởi các yếu tố mang tính quốc gia. Điều này làm tăng mức độ rủi ro mà nhà đầu tư phải chấp nhận khi đầu tư vào cổ phiếu này.

Việc dự báo khả năng tăng trưởng của VIC dựa trên các yếu tố như tăng trưởng doanh thu & lợi nhuận không còn phản ánh đúng thực tế, bởi nhiều yếu tố ảnh hưởng không thể đo lường bằng các chỉ số tài chính thông thường.

Vingroup sở hữu quả bom nợ lên đến 805.820.866.000.000 VNĐ - chiếm 7% GDP Việt Nam vào năm 2024, điều này tạo ra một rủi ro tài chính không nhỏ. Mặc dù tập đoàn này có tài sản và doanh thu lớn, nhưng rủi ro về mặt tài chính vẫn là một bài toán khó. Ngoài ra, việc thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính của các công ty con và một số hoạt động kinh doanh đặc thù, đặc biệt là trong lĩnh vực xe điện - mảng kinh doanh mà Vingroup đã và đang phải gánh nợ suốt mấy năm qua, khiến nhà đầu tư khó có thể đánh giá đúng tình hình tài chính của VIC.

Các quyết định tài chính quan trọng của VIC, như việc huy động vốn hay tái cấu trúc nợ, có thể ảnh hưởng đến dòng tiền và giá trị cổ phiếu. Đây là yếu tố mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu tâm, nhất là khi VIC đang duy trì một chiến lược phát triển rủi ro cao.

Cổ phiếu VIC có mức độ biến động rất lớn, điều này tạo ra sự không ổn định và khó dự đoán. Sự tham gia vào nhiều lĩnh vực có tính chu kỳ cao như bất động sản, du lịch hay công nghiệp, khiến VIC chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô, thị trường. Mặc dù VIC là một trong những cổ phiếu lớn nhất trên sàn, nhưng nó không đại diện cho thị trường chứng khoán nói chung. Điều này khiến các chỉ số như Beta (hệ số tương quan với thị trường) gần như bằng 0 trong nhiều giai đoạn, làm khó nhà đầu tư khi phân tích mối liên hệ giữa VIC và thị trường chung.

Hay nói theo cách hài hước rằng: Tính Beta của VIC theo Index thì bằng 0 nhưng tính Beta của Index theo VIC đôi khi lại bằng 1, điển hình là 6 tháng đầu năm nay.

Mặc dù VIC được coi là “quá lớn để sụp đổ” (too big to fail), nhưng điều này không có nghĩa là đây là một cổ phiếu an toàn tuyệt đối. VIC không thể được định giá như một công ty thông thường, bởi nó không phản ánh một cách rõ ràng các yếu tố cơ bản như lợi nhuận hay tỷ suất sinh lời. Đầu tư vào VIC giống như đầu tư vào một “quốc gia,” nơi mà các quyết định chiến lược không chỉ dựa trên hiệu quả tài chính mà còn bị chi phối bởi các yếu tố ngoại vi, không thể đoán trước.

Một trong những điểm cần lưu ý khi đầu tư vào VIC là sự thiếu sự liên kết trực tiếp giữa giá cổ phiếu và kết quả kinh doanh của tập đoàn. Việc cổ phiếu VIC tăng giá không phải lúc nào cũng phản ánh sự cải thiện trong tình hình tài chính hay tăng trưởng lợi nhuận. Thực tế, giá cổ phiếu VIC có thể tăng lên nhờ vào yếu tố bên ngoài như chính sách hỗ trợ từ nhà nước, các quyết định chiến lược từ ban lãnh đạo, hoặc thậm chí là các yếu tố tâm lý và truyền thông.

Giá cổ phiếu tăng còn có thể là do ý chí của lãnh đạo muốn thúc đẩy giá cổ phiếu để phục vụ mục đích riêng của tập đoàn hoặc các cổ đông lớn. Điều này làm cho cổ phiếu VIC trở thành một cổ phiếu không thể định giá và không thể phân tích đối với hầu hết các giới chuyên gia.

Vậy nên, nếu khẩu vị của bạn là đầu tư vào cổ phiếu mang yếu tố "quốc gia" hoặc một doanh nghiệp đang trong giai đoạn "startup" các mảng như xe điện thì có thể cân nhắc. Nhưng nếu thiên về quản trị rủi ro và có thể phân tích dự báo thì bạn không nên xuống tiền mua cổ phiếu Vingroup nói chung và các công ty con của tập đoàn nói riêng.