----

2025–2026 Có lẽ là giai đoạn đáng quên nhất của ngành kim hoàn Việt Nam

Chỉ trong hơn hai năm, hàng loạt doanh nghiệp lớn trong ngành vàng, bạc, đá quý và kim cương liên tiếp xuất hiện trong các kết luận thanh tra, vụ án và các quyết định khởi tố.

6 doanh nghiệp và ngân hàng kinh doanh vàng lớn bị thanh tra diện rộng; hàng chục lãnh đạo, cán bộ và nhân viên bị khởi tố hoặc đưa ra xét xử trong các vụ án liên quan vàng và kim cương.

Riêng vụ án tại SJC, cơ quan tố tụng xác định doanh nghiệp thiệt hại hơn 107 tỷ đồng, 16 bị cáo bị đưa ra xét xử, trong đó cựu Tổng giám đốc Lê Thúy Hằng SJC tiếp tay 17.758 lượng vàng (tương đương khoảng 666 kg vàng-2600 tỳ) được gia công và đưa ra thị trường trái quy định.

Trong vụ Bảo Tín Minh Châu, cơ quan điều tra cáo buộc doanh nghiệp sử dụng hai hệ thống sổ sách, doanh thu kê khai thấp hơn thực tế khoảng 9.700 tỷ đồng, gây thiệt hại ngân sách ước khoảng 150 tỷ đồng.

Ở chuyên án buôn lậu kim cương, cơ quan chức năng xác định hơn 28.000 viên kim cương được đưa trái phép vào Việt Nam qua 141 chuyến vận chuyển, tổng trị giá trên 1.500 tỷ đồng, trong đó hơn 3.400 viên trị giá trên 500 tỷ đồng đã được xác định đưa vào hệ thống bán lẻ.

Những con số này cho thấy quy mô sai phạm không còn dừng ở các vụ việc cá biệt, mà đã phản ánh những lỗ hổng về quản trị, tuân thủ và minh bạch của toàn ngành, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chấn chỉnh để xây dựng một thị trường vàng, bạc và kim hoàn phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững hơn.

Thực tế trước đó, các vụ việc lien quan vàng gđ 2023–2024 tập trung xử lý các vụ buôn lậu vàng riêng lẻ qua biên giới và sân bay, thì từ năm 2025, trọng tâm đã chuyển sang thanh tra và điều tra ở quy mô toàn ngành. Thay vì chỉ xử lý phần "ngọn" là các đường dây vận chuyển, cơ quan chức năng bắt đầu rà soát cả chuỗi giá trị, từ quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, phòng chống rửa tiền đến nguồn gốc hàng hóa.

Đây không còn là những sai phạm riêng lẻ của một doanh nghiệp, mà phản ánh những lỗ hổng tồn tại nhiều năm trong toàn chuỗi giá trị của ngành kim hoàn:

Quản trị doanh nghiệp còn nhiều bất cập.

Hệ thống kế toán, hóa đơn và nghĩa vụ thuế chưa được tuân thủ nghiêm.

Công tác phòng chống rửa tiền (AML/KYC) còn nhiều thiếu sót.

Quản lý nguồn gốc vàng, kim cương và đá quý còn lỏng lẻo.

Hoạt động nhập khẩu, kiểm định, lưu thông và bán lẻ vẫn tồn tại nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa hàng hóa không rõ nguồn gốc.

Ở góc độ điều hành : tăng cường quản lý chặt là điều gần như không thể tránh khỏi.

Ngành vàng, bạc và kim cương có giá trị giao dịch rất lớn, tính thanh khoản cao, dễ cất giữ, dễ vận chuyển và có khả năng trở thành công cụ che giấu dòng tiền nếu thiếu cơ chế kiểm soát. Vì vậy, đây luôn là lĩnh vực được nhiều quốc gia quản lý ở mức độ rất chặt.

Việc thanh tra, xử lý các sai phạm không chỉ nhằm xử lý từng doanh nghiệp vi phạm, mà còn hướng tới các mục tiêu lớn hơn:

Minh bạch hóa thị trường.

Chống thất thu ngân sách.

Ngăn chặn rửa tiền và buôn lậu.

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Xây dựng môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Từng bước đưa thị trường vàng và kim hoàn Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quản trị quốc tế.

Trong ngắn hạn, những vụ việc này chắc chắn tạo ra tâm lý lo ngại và ảnh hưởng đến hình ảnh của ngành. Tuy nhiên, về dài hạn, một thị trường chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng minh bạch, tuân thủ và niềm tin. Sau mỗi giai đoạn chấn chỉnh mạnh mẽ, các doanh nghiệp quản trị tốt thường có cơ hội củng cố vị thế, còn thị trường nói chung sẽ vận hành lành mạnh và chuyên nghiệp hơn. Đây có thể là một giai đoạn khó khăn, nhưng cũng là bước chuyển cần thiết để ngành kim hoàn Việt Nam bước sang một chu kỳ phát triển bền vững hơn

-Thăng Long Official-