Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, ban hành ngày 6/1/2026, nếu đọc kỹ sẽ thấy đây không phải là một nghị quyết mở rộng sở hữu Nhà nước, mà là một nghị quyết chỉnh lại cách Nhà nước sử dụng và quản trị nguồn lực trong bối cảnh nền kinh tế đã bước sang một giai đoạn mới.

Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 79 rất rõ ràng: kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, nhưng vai trò chủ đạo không đồng nghĩa với nắm giữ tràn lan, càng không đồng nghĩa với ôm vốn bằng mọi giá. Vai trò chủ đạo được định nghĩa bằng khả năng kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế, các lĩnh vực chiến lược và năng lực can thiệp khi cần thiết, chứ không phải bằng tỷ lệ sở hữu tuyệt đối ở mọi doanh nghiệp.

Một điểm rất quan trọng của Nghị quyết là nhấn mạnh việc rà soát, hạch toán đầy đủ và đánh giá hiệu quả toàn bộ nguồn lực kinh tế nhà nước theo nguyên tắc thị trường. Điều này cho thấy tư duy quản lý đã dịch chuyển rõ ràng: từ quản lý hành chính sang quản trị vốn, từ “nắm giữ” sang “tối ưu hóa”.

Trong bối cảnh đó, thoái vốn không còn là khẩu hiệu hay phong trào, mà trở thành hệ quả logic của quản trị hiệu quả. Nghị quyết không yêu cầu bán bằng mọi giá, cũng không đặt ra mốc thời gian cứng, nhưng khẳng định rõ: phần vốn nhà nước không còn cần thiết cho mục tiêu kiểm soát chiến lược thì phải được cơ cấu lại, chuyển giao hoặc thoái để tránh lãng phí và thất thoát.

Một nội dung then chốt mà nhiều nhà đầu tư hay hiểu nhầm là đoạn nói về việc chuyển giao vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống cho đơn vị chuyên kinh doanh vốn để tái cơ cấu, bổ sung vốn hoặc thoái vốn. Điều này không có nghĩa doanh nghiệp Nhà nước nắm trên 50%, thậm chí 90–100%, là “không thoái”. Bản chất ở đây là Nhà nước đang phân tầng quản trị vốn. Với nhóm không chi phối, vốn phải được đưa về các đơn vị chuyên nghiệp như SCIC để xử lý theo logic đầu tư. Với nhóm chi phối, việc thoái hay không thoái phụ thuộc vào nhu cầu kiểm soát thực sự, chứ không phụ thuộc vào con số phần trăm mang tính hình thức. Nếu chỉ cần giữ 65–75% để đảm bảo quyền quyết định, thì phần còn lại hoàn toàn có thể được thoái theo lộ trình phù hợp.

Như vậy, Nghị quyết 79 không đóng lại cánh cửa thoái vốn, mà mở ra một chu kỳ thoái vốn có chọn lọc, có tính toán và gắn chặt với quyền kiểm soát, thay vì bán đồng loạt như những giai đoạn trước.

Liên hệ sang thị trường chứng khoán, đây là điểm nhà đầu tư cần đặc biệt tỉnh táo. Nghị quyết này không tạo sóng ngắn hạn, nhưng lại tạo “đường ray chính sách” cho nhiều năm tới. Dòng tiền sẽ không chạy theo tin “thoái vốn hay không”, mà sẽ phân hóa rất rõ theo vai trò của doanh nghiệp trong chu kỳ này.

Nhóm thứ nhất là các doanh nghiệp có vốn Nhà nước lớn trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và tài nguyên, nơi Nhà nước vừa rà soát lại tỷ lệ nắm giữ, vừa tái cơ cấu để nâng hiệu quả. Những cái tên như GAS, GVR, BCM hay ACV nằm trong nhóm này. Đây là nhóm gắn trực tiếp với câu chuyện quản trị vốn nhà nước, nhưng tiến độ sẽ không nhanh và không đồng loạt.

Nhóm thứ hai, và thường bị bỏ qua, là nhóm trung gian của chu kỳ thoái vốn – các doanh nghiệp làm thị trường vốn, định giá, phân phối và cấu trúc giao dịch. Thoái vốn càng bài bản, càng cần năng lực thu xếp vốn, xử lý chuyển giao quyền kiểm soát và phân phối cổ phần. Ở nhóm này, vai trò của các công ty chứng khoán lớn như SSI hay TCBS trở nên rõ nét hơn, vì họ không phụ thuộc vào tin đồn mà hưởng lợi theo chiều sâu của chính sách.

Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp Nhà nước được xác định phải giữ vai trò nòng cốt dài hạn theo đúng tinh thần Nghị quyết. Với nhóm này, câu chuyện đầu tư không nằm ở “thoái hay không”, mà nằm ở việc được ưu tiên nguồn lực, cơ chế và vị thế trong nền kinh tế. Đây là nhóm phù hợp với chiến lược tích lũy dài hạn, hơn là kỳ vọng sóng.

Tóm lại, Nghị quyết 79 không phải để thị trường hưng phấn trong vài phiên. Đây là một văn bản đặt lại luật chơi: Nhà nước không rút lui khỏi kinh tế, nhưng cũng không tiếp tục nắm giữ theo quán tính. Phần vốn nào phục vụ quyền kiểm soát chiến lược thì giữ, phần vốn nào không còn cần thiết thì phải được xử lý theo nguyên tắc thị trường.

Với nhà đầu tư, sai lầm lớn nhất lúc này là đọc Nghị quyết 79 như một “tin thoái vốn”. Đúng hơn, cần đọc nó như một bản đồ dài hạn của dòng tiền, nơi giá trị sẽ nằm ở những doanh nghiệp gắn với quyền kiểm soát, quản trị vốn và thị trường vốn, chứ không chỉ nằm ở những cái tên xuất hiện trong danh sách thoái vốn.

Link: Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước https://baochinhphu.vn/nghi-quyet-so-79-nq-tw-cua-bo-chinh-tri-ve-phat-trien-kinh-te-nha-nuoc-102260108151441771.htm