Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) hôm thứ Năm đã quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều bất ổn lớn. Điều này diễn ra khi Liên minh Châu Âu (EU) đang gấp rút đàm phán một thỏa thuận thương mại với Mỹ trước cuối tháng.

Từ đầu năm đến nay, ECB đã liên tục cắt giảm lãi suất trong bốn cuộc họp liên tiếp. Lãi suất tiền gửi chủ chốt của họ đã giảm từ 3% vào tháng 1 xuống còn 2% vào tháng 6. Năm ngoái, ECB cũng đã giảm lãi suất từ mức cao kỷ lục 4%.

"Môi trường kinh tế vẫn cực kỳ bất ổn, đặc biệt là do các tranh chấp thương mại," ECB cho biết trong một tuyên bố. Ngân hàng này cũng nói thêm rằng triển vọng lạm phát và tăng trưởng từ tháng 6 vẫn được hỗ trợ bởi các dữ liệu gần đây.

Mặc dù lạm phát hàng năm tại khu vực đồng Euro đã đạt mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương vào tháng trước, các nhà giao dịch vẫn dự đoán rộng rãi rằng ECB sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7 này – phần lớn là do sự biến động địa chính trị. Mỹ là đối tác thương mại và đầu tư song phương lớn nhất của EU, và khối 27 thành viên này đã xuất khẩu 503 tỷ Euro (khoảng 590 tỷ USD) hàng hóa sang Mỹ vào năm ngoái.

Tính đến thứ Năm, tương lai của mối quan hệ thương mại này vẫn còn bỏ ngỏ. Một kịch bản có thể xảy ra là mức thuế cơ bản 15% đối với tất cả hàng nhập khẩu của EU vào Mỹ, kèm theo các biện pháp trả đũa từ phía EU.

Các quan chức ECB đã nhiều lần ám chỉ rằng công việc kiểm soát lạm phát của họ gần như đã hoàn tất, khi họ đang tìm kiếm cái gọi là "mức trung lập" mà ở đó lãi suất không kích thích cũng không hạn chế tăng trưởng. Ông Philip Lane, Kinh tế trưởng của ECB, đã chia sẻ với CNBC vào đầu tháng này rằng "chu kỳ giảm lạm phát cuối cùng đã kết thúc," nhưng các nhà hoạch định chính sách sẽ vẫn cảnh giác với bất kỳ thay đổi nào trong triển vọng trung hạn.

Trong một cuộc họp báo sau quyết định, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết nền kinh tế khu vực đồng Euro đã hoạt động tốt hơn dự kiến trong quý đầu tiên. Bà giải thích rằng một phần là do việc xuất khẩu được đẩy mạnh trước các đợt tăng thuế dự kiến, nhưng cũng nhờ vào sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn của tiêu dùng và đầu tư tư nhân, thu nhập thực tế tăng và điều kiện tài chính dễ thở hơn.

Nhấn mạnh mức độ không chắc chắn hiện tại trong dự báo, bà Lagarde tiếp tục nói rằng các rủi ro đối với tăng trưởng "nghiêng về phía tiêu cực." Bà cảnh báo rằng căng thẳng thương mại leo thang có thể kéo giảm xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng, cũng như gây áp lực lên tâm lý kinh doanh và hộ gia đình.

Ngược lại, nếu căng thẳng thương mại nhanh chóng được giải quyết cùng với việc chi tiêu quốc phòng và cơ sở hạ tầng ở châu Âu tăng lên, điều này có thể thúc đẩy tăng trưởng vượt xa dự báo trước đây trong những tháng tới, bà nói.

Các nhà đầu tư đang rất muốn đánh giá liệu ngân hàng trung ương có lo ngại về sự tăng giá gần đây của đồng Euro hay không, vì điều này có thể gây ra hiệu ứng giảm phát do hàng nhập khẩu trở nên rẻ hơn.

Bà Lagarde lưu ý hôm thứ Năm rằng một đồng Euro mạnh hơn có thể "khiến lạm phát giảm sâu hơn dự kiến" và việc tăng thuế quan toàn cầu có thể đồng thời làm giảm giá, nếu các quốc gia có công suất dư thừa chuyển hướng xuất khẩu sang khu vực đồng Euro. Đồng Euro đã biến động sau quyết định của ECB, giao dịch quanh mức thấp hơn 0,08% so với đồng USD vào lúc 5:32 chiều giờ London, ở mức 1,176 USD. Con số này vẫn cao hơn so với mức khoảng 1,026 USD vào đầu năm, khi các nhà đầu tư nhìn chung đã chuyển hướng khỏi đồng USD do bất ổn chính trị và tài khóa.

Tuy nhiên, bà Lagarde một lần nữa nhấn mạnh rằng ECB đang theo dõi một kịch bản ngược lại, trong đó chuỗi cung ứng bị phân mảnh hạn chế nền kinh tế trong nước và đẩy giá lên trên toàn thế giới. Bà cũng cho biết rằng chi tiêu tài khóa cao hơn và các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng có nguy cơ làm tăng lạm phát. Bà mô tả tình hình hiện tại là "chờ và xem" nhưng chính sách tổng thể đang ở trong "tình trạng tốt."

Các nhà kinh tế tại RBC Capital Markets nhận định trong một báo cáo rằng cuộc họp báo của bà Lagarde dường như nhấn mạnh các tín hiệu tích cực từ nền kinh tế khu vực đồng Euro và hạ thấp lo ngại về lạm phát yếu. Điều này khiến họ thay đổi dự báo sang việc giữ nguyên lãi suất ở mức 2% trong phần còn lại của năm.

Ông Joe Nellis, cố vấn kinh tế tại công ty kế toán MHA, cho rằng có thể sẽ có thêm một đợt cắt giảm lãi suất nữa vào năm 2025, nhưng ECB sẽ chờ xác nhận liệu mức thuế 30% của Mỹ đối với hàng hóa EU từ ngày 1 tháng 8 có thể tránh được hay không.

"Nếu một thỏa thuận thương mại Mỹ-EU không đạt được trước đó, ECB có thể xem xét cắt giảm lãi suất một lần nữa vào tháng 9 để chống lại các rào cản đối với tăng trưởng kinh tế mà thuế quan sẽ áp đặt," ông Nellis nói.

Mark Wall, Kinh tế trưởng Châu Âu tại Deutsche Bank, cho biết ECB sẽ giữ tất cả các lựa chọn trên bàn – điều này thậm chí có thể đồng nghĩa với việc quay trở lại tăng lãi suất trong tương lai.

"Nếu sự không chắc chắn về thương mại giảm bớt, sự kết hợp giữa một nền kinh tế kiên cường và nới lỏng tài khóa đáng kể cuối cùng sẽ chuyển thành rủi ro tăng lạm phát. Các thị trường không còn xa nữa để chuyển trọng tâm từ đợt cắt giảm cuối cùng sang đợt tăng lãi suất đầu tiên," ông Wall nhận định.